Vì sao Ford cần một “ngành sản xuất mạnh mẽ tại Mỹ”?

Trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô toàn cầu liên tục dịch chuyển chuỗi cung ứng sang các quốc gia có chi phí thấp hơn, Ford lại chọn con đường ngược lại: kiên định với sản xuất tại Mỹ. Đây không chỉ là một quyết định kinh tế, mà còn là lựa chọn mang tính chiến lược, chính trị và bản sắc gia đình.

Bill Ford, chắt của Henry Ford – người sáng lập Ford Motor Company năm 1903 – không chỉ là một CEO hay chủ tịch hội đồng quản trị. Ông là đại diện của thế hệ thứ tư trong gia đình Ford điều hành tập đoàn, một trong số ít hãng xe lớn trên thế giới vẫn giữ mô hình doanh nghiệp gia đình hiệu quả.

Tại Triển lãm Ô tô Detroit, Bill Ford xuất hiện cùng các con, biểu tượng cho sự tiếp nối của một dòng chảy công nghiệp kéo dài hơn một thế kỷ. Ba trong số bốn người con của ông đang làm việc trực tiếp trong tập đoàn, từ mảng đua xe, chiến lược doanh nghiệp đến hội đồng quản trị. Điều đó cho thấy Ford không chỉ là một công ty, mà là một “di sản công nghiệp”.

Sản xuất tại Mỹ: lựa chọn đắt đỏ nhưng chiến lược

Bill Ford thừa nhận rằng việc duy trì sản xuất tại Mỹ khiến Ford phải chịu chi phí cao hơn so với các đối thủ đã chuyển nhà máy ra nước ngoài từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, ông cho rằng đây là cái giá cần thiết để bảo vệ nền tảng công nghiệp quốc gia.

Hiện nay, Ford lắp ráp khoảng 80% số xe bán ra tại Mỹ ngay trong lãnh thổ Mỹ, cao hơn nhiều so với các hãng xe khác. Đồng thời, Ford cũng là hãng sử dụng nhiều lao động thuộc Liên đoàn Công nhân Ô tô Mỹ (UAW) nhất. Sau cuộc đàm phán căng thẳng với UAW năm 2024, chi phí nhân công tăng mạnh, nhưng Bill Ford vẫn coi đó là niềm tự hào.

Theo ông, nếu Mỹ đánh mất năng lực sản xuất, quốc gia này sẽ mất đi sức mạnh cốt lõi của nền kinh tế. Đại dịch COVID-19 đã trở thành bước ngoặt khi Ford tham gia sản xuất máy thở với quy mô lớn, giúp chính phủ Mỹ nhận ra tầm quan trọng của việc duy trì năng lực công nghiệp trong nước.

Thuế quan, chính trị và sự hồi sinh của ngành sản xuất Mỹ

Các chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump, dù gây tranh cãi, đã thúc đẩy làn sóng đầu tư nhà máy mới trong ngành ô tô Mỹ. Tuy nhiên, thuế đối với linh kiện nhập khẩu và xe sản xuất ở nước ngoài cũng khiến Ford chịu thêm chi phí, đặc biệt với các mẫu xe như Ford Maverick sản xuất tại Mexico.

Bill Ford tin rằng sự đánh đổi này là cần thiết nếu nó giúp nước Mỹ khôi phục nền tảng công nghiệp. Quan điểm này cũng được củng cố dưới thời Tổng thống Joe Biden, với các đạo luật lớn như Đạo luật Cơ sở hạ tầng và Đạo luật Giảm lạm phát (IRA), thúc đẩy sản xuất xe điện và pin tại Mỹ.

Bài toán xe điện: giữa chính sách và nhu cầu thị trường

Dù được hỗ trợ bởi ưu đãi thuế 7.500 USD, thị trường xe điện không tăng trưởng như kỳ vọng. Khi ưu đãi bị cắt giảm, Ford phải đối mặt với khoản lỗ lên tới 19,5 tỷ USD trong mảng xe điện. GM cũng chịu thiệt hại hàng tỷ USD.

Bill Ford cho rằng vấn đề nằm ở sự lệch pha giữa chính sách và nhu cầu khách hàng. Khi quy định đi trước thị trường, doanh nghiệp buộc phải đầu tư vào những sản phẩm chưa thực sự được người tiêu dùng đón nhận.

Do đó, Ford đang điều chỉnh chiến lược, quay lại tập trung vào xe xăng, xe hybrid và phát triển nền tảng xe điện giá rẻ. Đây được xem là cách tiếp cận thực dụng hơn, giúp Ford không bị tụt lại nếu thị trường xe điện phục hồi.

Chiến lược toàn cầu và bài toán Trung Quốc

Bên cạnh việc duy trì sản xuất tại Mỹ, Ford vẫn tận dụng lợi thế công nghệ toàn cầu. Hãng tìm kiếm hợp tác với các đối tác Trung Quốc, được cho là đang tiến gần thỏa thuận pin hybrid với BYD và từng hợp tác với Tesla trong lĩnh vực trạm sạc.

Sự kết hợp giữa sản xuất nội địa, công nghệ toàn cầu và chiến lược hybrid được xem là “công thức mới” của Ford.

Gia đình – yếu tố chiến lược bị đánh giá thấp

Điểm khác biệt lớn nhất của Ford so với các tập đoàn ô tô khác không chỉ nằm ở chiến lược sản xuất, mà còn ở cấu trúc gia đình. Bill Ford coi việc các con tham gia điều hành tập đoàn là yếu tố đảm bảo tầm nhìn dài hạn – điều mà nhiều tập đoàn đại chúng khó duy trì.

Trong một thế giới nơi lợi nhuận ngắn hạn thường chi phối quyết định doanh nghiệp, Ford chọn cách đặt cược vào tương lai dài hạn của ngành công nghiệp Mỹ.

Một số câu hỏi liên quan