Vàng hay bạc: Loại nào là lựa chọn đầu tư tốt hơn trong bối cảnh kinh tế biến động?

Vàng và bạc – Hai kim loại quý, hai triết lý đầu tư khác nhau

Trong suốt hàng nghìn năm, vàng và bạc luôn được xem là biểu tượng của sự giàu có, ổn định và giá trị bền vững. Ngày nay, dù thị trường tài chính đã phát triển vượt bậc với cổ phiếu, trái phiếu và tiền điện tử, hai kim loại quý này vẫn giữ vai trò quan trọng trong danh mục của những nhà đầu tư tìm kiếm khả năng lưu trữ giá trị và phòng ngừa lạm phát.

Tuy nhiên, dù thường được đặt cạnh nhau, vàng và bạc lại mang những đặc tính rất khác biệt. Chúng phản ứng khác nhau trước chu kỳ kinh tế, lạm phát và biến động thị trường. Vì vậy, trước khi quyết định “chọn vàng hay bạc”, nhà đầu tư cần hiểu rõ bản chất và động lực giá của từng loại.

Vàng so với bạc: Những cách phổ biến để đầu tư

Nhà đầu tư hiện nay có nhiều cách để tiếp cận vàng và bạc hơn bao giờ hết:

• Kim loại vật chất (vàng thỏi, bạc thỏi, tiền xu)
• Hợp đồng tương lai
• Quỹ ETF nắm giữ kim loại quý
• Cổ phiếu các công ty khai thác mỏ
• ETF cổ phiếu ngành khai thác

Mỗi hình thức đều có ưu và nhược điểm riêng. Sở hữu vàng hoặc bạc vật chất mang lại cảm giác “nắm giữ tài sản thật”, nhưng đi kèm là chi phí lưu trữ, bảo hiểm và rủi ro an toàn. Ngược lại, ETF kim loại quý cho phép nhà đầu tư tiếp cận giá vàng hoặc bạc trực tiếp trên sàn giao dịch với tính thanh khoản cao và chi phí thấp hơn.

Cổ phiếu khai thác mỏ lại mang tính đòn bẩy: khi giá vàng hoặc bạc tăng, lợi nhuận của các công ty khai thác có thể tăng mạnh hơn. Tuy nhiên, rủi ro cũng cao hơn do phụ thuộc vào quản trị doanh nghiệp, chi phí khai thác và yếu tố địa chính trị.

Lợi nhuận dài hạn: Vàng vượt trội, bạc lép vế

Dữ liệu lịch sử cho thấy, dù được xem là “tài sản an toàn”, lợi nhuận dài hạn của vàng và bạc không quá ấn tượng khi so sánh với các loại tài sản rủi ro hơn.

Theo phân tích của Robert R. Johnson, giáo sư tài chính tại Đại học Creighton, giá vàng đã tăng từ 20,63 USD/ounce năm 1925 lên hơn 2.062 USD vào cuối năm 2023, tương đương lợi nhuận kép khoảng 4,81%/năm. Trong khi đó, bạc chỉ đạt mức 3,71%/năm trong cùng giai đoạn.

Khi đặt cạnh mức lạm phát trung bình gần 3% trong gần một thế kỷ, có thể thấy sức mua thực tế mà vàng và bạc mang lại là khá hạn chế. Dù vậy, vàng vẫn tỏ ra vượt trội hơn bạc trong vai trò bảo toàn giá trị dài hạn.

Khả năng chống lạm phát: Vàng chiếm ưu thế

Vàng từ lâu được coi là công cụ phòng ngừa lạm phát. Khi giá cả leo thang và niềm tin vào tiền pháp định suy yếu, dòng tiền thường tìm đến vàng như một nơi trú ẩn.

Theo Mahesh Agrawal, Phó Giám đốc tại Acuity Knowledge Partners, lạm phát cao thường kéo theo nhu cầu đầu tư vào vàng để bảo vệ giá trị tài sản. Tuy nhiên, mối quan hệ này không phải lúc nào cũng tuyệt đối, đặc biệt trong ngắn hạn khi lãi suất tăng mạnh có thể khiến dòng tiền quay lại trái phiếu.

Bạc cũng có mối liên hệ với lạm phát, nhưng yếu hơn. Do có tỷ trọng sử dụng trong công nghiệp lớn, nhu cầu bạc chịu ảnh hưởng mạnh từ chu kỳ kinh tế.

Nhu cầu đầu tư và công nghiệp: Điểm khác biệt cốt lõi

Khoảng 90% nhu cầu vàng đến từ đầu tư và dự trữ, trong khi bạc lại gắn chặt với các lĩnh vực như điện tử, năng lượng mặt trời và sản xuất công nghiệp.

Điều này khiến giá bạc thường tăng mạnh trong giai đoạn kinh tế tăng trưởng, nhưng cũng dễ suy yếu khi hoạt động sản xuất chậm lại. Ngược lại, vàng phản ứng chủ yếu với tâm lý rủi ro và kỳ vọng vĩ mô.

Độ biến động: Bạc rủi ro hơn vàng

Bạc thường có biên độ dao động lớn hơn vàng, đặc biệt trong ngắn hạn, do thanh khoản thấp hơn và sự tham gia mạnh của nhà đầu tư cá nhân. Điều này khiến bạc hấp dẫn với các chiến lược đầu cơ, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cao hơn.

Vàng, với quy mô thị trường lớn và vai trò dự trữ toàn cầu, thường ổn định hơn trong những thời điểm khủng hoảng.

Vậy nên đầu tư vàng hay bạc?

Câu trả lời phụ thuộc vào mục tiêu và khẩu vị rủi ro của mỗi nhà đầu tư. Vàng phù hợp với những ai ưu tiên sự ổn định và bảo toàn giá trị. Bạc hấp dẫn hơn với nhà đầu tư chấp nhận biến động để tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn.

Tuy nhiên, xét về dài hạn, cả vàng và bạc đều kém hiệu quả hơn so với cổ phiếu, đặc biệt là các danh mục cổ phiếu vốn hóa lớn hoặc quỹ chỉ số đa dạng.

Một số câu hỏi về đâu tư vàng hay bạc tốt hơn?