Khi khủng hoảng trở thành thời điểm định hình lãnh đạo
Trong lịch sử kinh doanh hiện đại, khủng hoảng hiếm khi là dấu chấm hết đối với những nhà lãnh đạo bản lĩnh. Trái lại, đó thường là thời điểm các CEO xuất sắc nhất tái cấu trúc doanh nghiệp, thiết lập lại giá trị cốt lõi và định hình con đường tăng trưởng dài hạn.
Từ sự sụp đổ niềm tin, khủng hoảng an toàn, xung đột văn hóa cho đến đại dịch toàn cầu, nhiều tập đoàn lớn đã đứng bên bờ vực. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, các nhà lãnh đạo tại Netflix, Uber, General Motors, YouTube, Airbnb hay Lowe’s đã tận dụng khủng hoảng như một chất xúc tác cho thay đổi bền vững.
Đó cũng là trọng tâm của loạt chương trình giờ vàng mới của CNBC – “Leaders Playbook”, nơi các CEO chia sẻ cách họ lãnh đạo trong những thời điểm khó khăn nhất, khi mọi quyết định đều có thể định đoạt số phận của cả tổ chức.
1. Ted Sarandos (Netflix): Đặt cược lớn để thoát phụ thuộc
Khi các hãng phim dần rút nội dung khỏi nền tảng phát trực tuyến, Netflix đứng trước nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh. Thay vì phòng thủ, Ted Sarandos lựa chọn con đường mạo hiểm: đầu tư mạnh vào nội dung gốc.
Quyết định chi 100 triệu USD cho “House of Cards” không chỉ là canh bạc tài chính mà còn là bước ngoặt chiến lược. Sarandos tin rằng nếu thử nghiệm quá nhỏ, Netflix sẽ không bao giờ biết liệu mình đi đúng hướng hay không.
Ngày nay, triết lý “không bao giờ nói không bao giờ” của Sarandos tiếp tục thể hiện qua việc Netflix mở rộng sang quảng cáo, nội dung trực tiếp, thể thao và các thương vụ mua lại quy mô lớn. Văn hóa khuyến khích tranh luận và phản biện nội bộ trở thành nền tảng cho khả năng thích nghi liên tục.
2. Danny Meyer (Shake Shack): Khi chiến lược phải phục vụ con người
Đại dịch Covid-19 đã buộc Danny Meyer sa thải tới 95% nhân sự. Với một doanh nhân luôn đặt con người lên hàng đầu, đây là cú sốc lớn nhất trong sự nghiệp.
Thay vì co cụm, Meyer thành lập quỹ hỗ trợ nhân viên, kết nối họ với cơ hội việc làm mới và dũng cảm thừa nhận sai lầm khi chiến lược loại bỏ tiền boa không còn phù hợp. Việc khôi phục tiền boa và chia sẻ doanh thu cho nhân viên bếp cho thấy một bài học quan trọng: tái cấu trúc không phải lúc nào cũng là tiến lên, đôi khi là quay lại để đi đúng hơn.
3. Mary Barra (GM): Minh bạch để tái thiết niềm tin
Chỉ hai tuần sau khi trở thành CEO GM, Mary Barra phải đối mặt với bê bối công tắc đánh lửa gây tai nạn chết người. Thay vì né tránh, bà chọn cách “bóc tách từng lớp vấn đề”, đặt an toàn và minh bạch lên hàng đầu.
Việc thừa nhận sai sót, hỗ trợ khách hàng và xây dựng văn hóa giải quyết vấn đề ngay từ đầu đã giúp GM không chỉ vượt qua khủng hoảng, mà còn tái định vị hình ảnh trong mắt công chúng.
4. Dara Khosrowshahi (Uber): Tái sinh từ khủng hoảng văn hóa
Uber khi Dara Khosrowshahi tiếp quản là một công ty tăng trưởng nhanh nhưng mất niềm tin nghiêm trọng. Ông hiểu rằng không thể coi khủng hoảng niềm tin là vấn đề truyền thông, mà là vấn đề cốt lõi của tổ chức.
Việc thay đổi lãnh đạo trong thời điểm khủng hoảng cho phép Khosrowshahi thiết lập lại giá trị, quy trình và văn hóa, đồng thời giữ lại tinh thần khởi nghiệp – yếu tố từng giúp Uber bùng nổ.
5. Neal Mohan (YouTube): Cân bằng tự do và trách nhiệm
Cuộc khủng hoảng “ad boycott” năm 2017 đe dọa trực tiếp doanh thu của YouTube. Neal Mohan dẫn đầu việc tuyển hàng nghìn kiểm duyệt viên và đầu tư mạnh vào công nghệ phát hiện nội dung độc hại.
Nguyên tắc mà ông đặt ra rất rõ ràng: tự do ngôn luận không đồng nghĩa với vô giới hạn. Chính sự cân bằng này đã giúp YouTube duy trì niềm tin từ cả người dùng lẫn nhà quảng cáo.
6. Brian Chesky (Airbnb): Dám chịu trách nhiệm công khai
Sự cố an toàn năm 2011 từng khiến cộng đồng tin rằng Airbnb sẽ sụp đổ. Brian Chesky chọn cách đối mặt trực diện: xin lỗi công khai, nhận trách nhiệm và đưa ra cam kết bảo đảm tài sản ngày càng lớn.
Theo Chesky, lãnh đạo thực sự được định nghĩa trong khủng hoảng, khi cần sự quyết đoán và can đảm để đưa ra quyết định định hình tương lai.
7. Barry Diller (IAC & Expedia): Dám đi ngược đám đông
Giữa thảm kịch 11/9, khi ngành du lịch tê liệt, Barry Diller vẫn quyết tâm theo đuổi thương vụ Expedia. Quyết định bị xem là liều lĩnh này sau đó trở thành nền tảng cho đế chế du lịch trực tuyến.
Diller tin rằng xung đột mang tính sáng tạo và tranh luận kéo dài chính là con đường dẫn đến quyết định đúng.
8. Marvin Ellison (Lowe’s): Chuẩn bị trước để sống sót sau
Marvin Ellison tập trung vào chuỗi cung ứng và con người trước khi đại dịch xảy ra. Khi Covid-19 bùng phát, sự chuẩn bị đó giúp Lowe’s phản ứng nhanh, duy trì nguồn hàng và thích ứng với nhu cầu tăng vọt.
Bài học rút ra: khủng hoảng không chờ bạn sẵn sàng, nhưng chuẩn bị tốt sẽ quyết định ai trụ vững.
Vì sao khủng hoảng thường là cơ hội cho CEO giỏi?
Vì khủng hoảng cho phép thay đổi mạnh mẽ mà thời bình khó thực hiện.
Netflix đã tái cấu trúc như thế nào trong khủng hoảng?
Bằng cách đầu tư lớn vào nội dung gốc và đa dạng hóa mô hình kinh doanh.
Uber thay đổi văn hóa ra sao sau bê bối?
Đặt lại giá trị cốt lõi và hành động khác đi để khôi phục niềm tin.
Bài học lớn nhất từ GM là gì?
Minh bạch và an toàn phải là ưu tiên tuyệt đối.
Airbnb đã làm gì để vượt qua khủng hoảng niềm tin?
Chịu trách nhiệm công khai và đưa ra cam kết bảo vệ người dùng.
Điểm chung của các CEO này là gì?
Dám đối mặt sự thật, quyết đoán và coi khủng hoảng là chất xúc tác cho đổi mới.
🚀 Bạn đang lãnh đạo hay xây dựng doanh nghiệp?
Khủng hoảng có thể là rủi ro lớn nhất – hoặc là cơ hội tái cấu trúc mạnh mẽ nhất. Hãy học cách các CEO hàng đầu biến thách thức thành lợi thế cạnh tranh dài hạn.
