Trung Quốc nhập khẩu vàng kỷ lục hơn 1.000 tấn: Vì sao Bắc Kinh tăng tích trữ và giá vàng sẽ đi về đâu?

Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu vàng, xu hướng tích trữ ngày càng rõ nét

Trung Quốc đang trở thành một trong những động lực quan trọng của thị trường vàng toàn cầu khi hoạt động nhập khẩu kim loại quý này tăng lên mức kỷ lục. Đằng sau xu hướng đó là chiến lược đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của Bắc Kinh, những bất ổn kéo dài trên thị trường bất động sản và chứng khoán, cùng nhu cầu tìm kiếm tài sản bảo toàn giá trị của các hộ gia đình.

Theo số liệu hải quan được nêu trong báo cáo, Trung Quốc đã chi khoảng 158,8 tỷ USD để nhập khẩu hơn 1.000 tấn vàng trong tám tháng đầu năm 2026. Giá trị này đã vượt mức 96,5 tỷ USD và khối lượng 886 tấn được nhập khẩu trong cả năm 2025.

Diễn biến trên cho thấy vàng không chỉ giữ vai trò là tài sản đầu tư truyền thống mà còn ngày càng quan trọng trong chiến lược quản lý tài sản của Trung Quốc. Khi các kênh đầu tư quen thuộc gặp khó khăn, vàng trở thành lựa chọn được nhiều tổ chức và cá nhân cân nhắc.

Đáng chú ý, nhu cầu tích trữ tăng mạnh ngay cả khi giá vàng trải qua một đợt điều chỉnh đáng kể. Theo dữ liệu được cung cấp, giá vàng giảm hơn 8% trong tháng 9, xuống khoảng 4.176 USD/ounce, sau khi từng vượt 5.500 USD/ounce vào tháng 1.

Sự kết hợp giữa giá biến động mạnh và nhu cầu mua lớn đặt ra câu hỏi quan trọng đối với thị trường: liệu Trung Quốc có thể tiếp tục trở thành lực đỡ cho giá vàng trong thời gian tới, ngay cả khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý không sinh lời này?

Ngân hàng trung ương Trung Quốc liên tục mua vàng

Một động lực quan trọng phía sau là hoạt động mua vàng của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC).

Theo nội dung được cung cấp, ngân hàng trung ương này đã mua vàng liên tục trong 23 tháng. Số liệu được dẫn từ Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc cho biết lượng vàng dự trữ tăng khoảng 23 tấn trong tháng 9, đánh dấu mức mua hàng tháng lớn nhất trong gần ba năm.

Việc liên tục bổ sung vàng cho thấy Bắc Kinh đang theo đuổi chiến lược đa dạng hóa tài sản dự trữ trong dài hạn. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào các tài sản tài chính được định giá bằng USD, Trung Quốc có thể tăng tỷ trọng vàng để giảm mức độ tập trung rủi ro.

Carsten Menke, chuyên gia phân tích tại Julius Baer Group, cho rằng một động lực quan trọng đối với hoạt động mua vàng của PBOC là mong muốn giảm sự phụ thuộc vào đồng USD và trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Vàng có một đặc điểm khác biệt so với tiền gửi hoặc trái phiếu của chính phủ nước ngoài: đây không phải nghĩa vụ nợ của một tổ chức phát hành cụ thể. Vì vậy, vàng có thể giúp một quốc gia đa dạng hóa dự trữ trước những rủi ro liên quan đến hệ thống tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, vàng cũng có những hạn chế. Kim loại này không tạo ra dòng tiền lãi định kỳ, đồng thời chi phí lưu trữ, bảo hiểm và giao dịch có thể ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý dự trữ. Do đó, việc tăng dự trữ vàng thường được xem là một phần của chiến lược đa dạng hóa, thay vì thay thế hoàn toàn các tài sản ngoại hối khác.

Theo ước tính được dẫn từ Menke, lượng vàng PBOC mua trong năm 2026 tính đến cuối tháng 8 có thể đạt khoảng 190 tấn, trong đó có 110 tấn chưa được báo cáo chính thức. Đây là ước tính của chuyên gia, không đồng nghĩa toàn bộ khối lượng này đã được xác nhận trong số liệu dự trữ công bố.

Bài học từ việc tài sản dự trữ Nga bị đóng băng

Một yếu tố địa chính trị góp phần thúc đẩy xu hướng tích trữ vàng là việc các nước phương Tây đóng băng một phần tài sản dự trữ của ngân hàng trung ương Nga sau khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát năm 2022.

Sự kiện này khiến nhiều quốc gia chú ý hơn đến rủi ro khi dự trữ ngoại hối tập trung vào những tài sản có thể bị hạn chế tiếp cận trong trường hợp xảy ra căng thẳng chính trị hoặc các biện pháp trừng phạt quốc tế.

Trong bối cảnh đó, vàng được xem là một tài sản có vai trò chiến lược. Khi được lưu trữ trong phạm vi kiểm soát của quốc gia sở hữu, vàng có thể giảm một phần sự phụ thuộc vào hệ thống thanh toán và các tổ chức tài chính nước ngoài.

Trung Quốc cũng đã giảm lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ nắm giữ. Theo dữ liệu Bộ Tài chính Mỹ được dẫn trong nội dung gốc, lượng trái phiếu này giảm xuống khoảng 618 tỷ USD vào tháng 7, mức thấp nhất trong 18 năm.

Dù vậy, không nên diễn giải việc giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ là bằng chứng cho thấy Trung Quốc đang rời bỏ hoàn toàn đồng USD. Trái phiếu Kho bạc Mỹ vẫn là một trong những thị trường tài sản có tính thanh khoản cao nhất thế giới. Việc điều chỉnh cơ cấu dự trữ có thể phản ánh nhiều yếu tố, bao gồm quản trị rủi ro, nhu cầu thanh khoản và chiến lược phân bổ tài sản.

Điểm đáng chú ý là vàng đang được đặt vào một vị trí quan trọng hơn trong bài toán an ninh tài chính dài hạn của nhiều ngân hàng trung ương.

Thị trường bất động sản suy yếu thúc đẩy người dân Trung Quốc mua vàng

Không chỉ các cơ quan quản lý dự trữ, nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang góp phần thúc đẩy nhu cầu vàng.

Trong nhiều năm, bất động sản là một trong những kênh tích lũy tài sản quan trọng của các hộ gia đình Trung Quốc. Tuy nhiên, cuộc suy thoái kéo dài của thị trường nhà ở đã làm suy yếu niềm tin vào khả năng tăng giá tài sản, khiến nhiều người tìm kiếm các lựa chọn khác.

Thị trường chứng khoán cũng tạo ra những tín hiệu trái chiều. Theo số liệu được nêu trong nội dung gốc, chỉ số CSI 300 giảm khoảng 8% trong năm 2026, trong khi chỉ số S&P 500 của Mỹ tăng khoảng 13% trong cùng giai đoạn được so sánh.

Sự khác biệt này có thể ảnh hưởng đến quyết định phân bổ tài sản của nhà đầu tư Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh triển vọng kinh tế trong nước còn nhiều bất định.

Vàng có một số đặc điểm khiến tài sản này trở nên hấp dẫn trong môi trường như vậy. Đây là tài sản hữu hình, có thị trường giao dịch quốc tế và thường được sử dụng như công cụ đa dạng hóa danh mục. Nhà đầu tư có thể lựa chọn vàng trang sức, vàng miếng hoặc tiền xu tùy theo mục tiêu tích trữ và khả năng tài chính.

Tuy nhiên, vàng không phải tài sản bảo đảm lợi nhuận. Giá có thể giảm mạnh trong thời gian ngắn, đặc biệt khi đồng USD tăng giá, lợi suất trái phiếu đi lên hoặc nhà đầu tư bán vàng để đáp ứng nhu cầu tiền mặt.

Aakash Doshi, người đứng đầu chiến lược vàng tại State Street Investment Management, nhận định nhập khẩu vàng phục vụ tiêu dùng tại Trung Quốc đã đạt mức kỷ lục trong tám tháng đầu năm. Ông cũng cho rằng diễn biến giá vàng trong nước phản ánh nhu cầu mạnh hơn trong giai đoạn tích trữ mùa đông.

Những yếu tố mùa vụ có thể tạo thêm nhu cầu trong một số thời điểm, nhưng triển vọng dài hạn vẫn phụ thuộc vào thu nhập hộ gia đình, niềm tin tiêu dùng và mức độ phục hồi của các kênh đầu tư cạnh tranh.

Lãi suất tiền gửi thấp khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn

Một nguyên nhân khác thúc đẩy nhu cầu vàng là chi phí cơ hội của việc nắm giữ kim loại quý tại Trung Quốc tương đối thấp.

Vàng không trả lãi như tiền gửi ngân hàng và không có dòng tiền coupon như trái phiếu. Vì vậy, khi lãi suất tiền gửi và lợi suất trái phiếu tăng cao, nhà đầu tư thường có động lực chuyển sang những tài sản tạo ra thu nhập ổn định.

Ngược lại, khi lợi suất tiền gửi giảm, khoản thu nhập mà nhà đầu tư từ bỏ để nắm giữ vàng cũng giảm theo.

Theo số liệu trong nội dung gốc, lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc kỳ hạn một năm đã giảm xuống khoảng 1,2%, thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 4,46% của trái phiếu chính phủ Mỹ cùng kỳ hạn được nêu để so sánh.

Khoảng cách này khiến việc nắm giữ vàng có thể trở nên hấp dẫn hơn đối với một bộ phận nhà đầu tư Trung Quốc, đặc biệt khi họ không muốn gia tăng mức độ tiếp xúc với bất động sản hoặc cổ phiếu.

Ole Hansen, người đứng đầu chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank, cho rằng chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng ở Trung Quốc thấp hơn nhiều so với một số thị trường phương Tây.

Tuy nhiên, so sánh lợi suất giữa hai quốc gia cần tính đến tỷ giá, rủi ro tiền tệ, lạm phát, chi phí giao dịch và các điều kiện tiếp cận thị trường. Nhà đầu tư Trung Quốc không thể chỉ nhìn vào chênh lệch lãi suất danh nghĩa để quyết định nên nắm giữ vàng hay tài sản tài chính nước ngoài.

Trung Quốc đang xây dựng thị trường vàng nội địa sâu rộng hơn

Ngoài mục tiêu đa dạng hóa dự trữ, chiến lược phát triển thị trường vàng trong nước cũng có thể là một động lực quan trọng.

Một thị trường vàng có quy mô lớn và thanh khoản cao giúp cải thiện khả năng giao dịch, định giá và phân bổ kim loại quý giữa các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và người dân. Điều này có thể hỗ trợ việc phát triển các sản phẩm vàng, mở rộng cơ sở nhà đầu tư và tăng vai trò của thị trường nội địa trong hệ thống tài chính.

Theo nhận định của Menke, kế hoạch phát triển một thị trường vàng trong nước sâu rộng hơn có thể góp phần thúc đẩy nhu cầu bổ sung dự trữ của ngân hàng trung ương.

Dù vậy, quy mô nhập khẩu lớn không tự động đồng nghĩa toàn bộ lượng vàng được nhập sẽ trở thành dự trữ chính thức. Vàng nhập khẩu có thể phục vụ sản xuất trang sức, nhu cầu đầu tư tư nhân, hoạt động chế tác hoặc các mục đích thương mại khác.

Việc phân biệt nhu cầu của ngân hàng trung ương với nhu cầu tiêu dùng và đầu tư tư nhân là điều cần thiết để đánh giá đúng mức độ ảnh hưởng của Trung Quốc đối với thị trường vàng quốc tế.

Vì sao nhu cầu vàng của Trung Quốc có thể hỗ trợ giá toàn cầu?

Vàng thường chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố cùng lúc, bao gồm lãi suất thực, sức mạnh đồng USD, hoạt động mua của ngân hàng trung ương, nhu cầu đầu tư và tình hình địa chính trị.

Trong điều kiện bình thường, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng thường gây áp lực lên vàng. Khi trái phiếu mang lại lợi suất cao hơn, nhà đầu tư có thể giảm tỷ trọng tài sản không sinh lãi như vàng để chuyển sang những công cụ tạo thu nhập.

Tuy nhiên, nhu cầu mua vàng bền bỉ từ các ngân hàng trung ương và thị trường tiêu dùng lớn có thể tạo ra lực đỡ đối với giá.

Ewa Manthey, chiến lược gia hàng hóa tại ING Bank, nhận định hoạt động mua vàng của Trung Quốc đã trở thành một nguồn hỗ trợ mang tính cấu trúc cho thị trường. Theo bà, các ngân hàng trung ương thường mua vàng với tầm nhìn dài hạn và ít nhạy cảm với biến động giá ngắn hạn hơn so với nhiều nhà đầu tư cá nhân.

Điều này có ý nghĩa bởi nhu cầu chính thức có thể giúp hấp thụ một phần nguồn cung trên thị trường ngay cả khi những yếu tố tài chính ngắn hạn gây sức ép lên giá.

Theo dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới được nêu trong nội dung gốc, Trung Quốc sở hữu khoảng 2.387 tấn vàng tính đến tháng 8, đứng thứ năm thế giới và chưa bằng một phần ba lượng vàng dự trữ của Mỹ.

Khoảng cách này cho thấy Trung Quốc vẫn có dư địa để tăng dự trữ nếu tiếp tục theo đuổi chiến lược đa dạng hóa. Tuy nhiên, không thể từ đó kết luận Bắc Kinh chắc chắn sẽ mua thêm vàng với tốc độ hiện tại. Quy mô dự trữ mục tiêu, mức giá thị trường, nhu cầu thanh khoản và các ưu tiên kinh tế khác đều có thể làm thay đổi quyết định mua.

Giá vàng có thể đạt 4.750–5.500 USD/ounce vào đầu năm 2027?

Triển vọng giá vàng đang trở thành vấn đề được giới đầu tư quan tâm sau đợt điều chỉnh trong tháng 9.

Theo dự báo được dẫn từ Doshi của State Street Investment Management, giá vàng có thể tăng lên vùng 4.750–5.500 USD/ounce vào cuối quý I/2027, nhờ nhu cầu tiếp tục duy trì ở mức cao.

Đây là dự báo của chuyên gia, không phải mức giá chắc chắn sẽ đạt được. Diễn biến thực tế có thể khác đáng kể nếu điều kiện kinh tế và tài chính thay đổi.

Có ba nhóm yếu tố cần theo dõi.

Thứ nhất, hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương. Nếu các ngân hàng trung ương tiếp tục đa dạng hóa dự trữ, nhu cầu dài hạn có thể hỗ trợ thị trường. Ngược lại, nếu tốc độ mua giảm đáng kể, một nguồn cầu quan trọng có thể suy yếu.

Thứ hai, chính sách tiền tệ của Mỹ. Lãi suất và lợi suất trái phiếu Mỹ có ảnh hưởng lớn đến chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng. Nếu lợi suất tăng mạnh hơn kỳ vọng, vàng có thể chịu áp lực điều chỉnh. Nếu lợi suất giảm, kim loại quý có thể được hỗ trợ.

Thứ ba, diễn biến kinh tế Trung Quốc. Nếu thị trường bất động sản và chứng khoán phục hồi bền vững, một phần dòng tiền có thể chuyển trở lại các tài sản rủi ro hơn. Ngược lại, nếu niềm tin tiếp tục suy yếu, nhu cầu phòng vệ bằng vàng có thể duy trì.

Ngoài ra, đồng nhân dân tệ suy yếu có thể khiến vàng nhập khẩu đắt hơn đối với người mua trong nước. Nếu lãi suất tiền gửi tăng trở lại, nhà đầu tư cũng có thể cân nhắc chuyển một phần tài sản từ vàng sang các công cụ sinh lãi.

Vì vậy, xu hướng giá vàng sẽ phụ thuộc vào sự tương tác giữa nhu cầu vật chất tại châu Á, hoạt động mua của ngân hàng trung ương và điều kiện tài chính toàn cầu, thay vì chỉ dựa vào một yếu tố riêng lẻ.

Những rủi ro có thể khiến cơn sốt vàng tại Trung Quốc hạ nhiệt

Dù triển vọng nhu cầu vàng vẫn được hỗ trợ bởi các yếu tố dài hạn, xu hướng tích trữ không phải không có giới hạn.

Một đợt phục hồi bền vững của thị trường bất động sản Trung Quốc có thể cải thiện niềm tin của hộ gia đình và khiến nhà đầu tư phân bổ thêm vốn vào nhà ở hoặc các tài sản tài chính khác.

Tương tự, nếu thị trường chứng khoán phục hồi mạnh, vàng có thể phải cạnh tranh với cổ phiếu về dòng tiền đầu tư. Lãi suất tiền gửi cao hơn cũng có thể làm tăng sức hấp dẫn của các sản phẩm tài chính tạo thu nhập ổn định.

Yếu tố tỷ giá là một rủi ro khác. Nếu đồng nhân dân tệ suy yếu, giá vàng tính bằng nội tệ có thể tăng ngay cả khi giá quốc tế đi ngang. Điều đó có thể khiến người mua trong nước giảm khối lượng giao dịch do chi phí tích trữ tăng.

Ở cấp độ toàn cầu, hai yếu tố có thể làm thay đổi xu hướng dài hạn là sự suy giảm nhu cầu đa dạng hóa dự trữ của các ngân hàng trung ương và việc căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt đáng kể.

Tuy nhiên, như Hansen nhận định, những thay đổi này chưa phải là kịch bản có thể mặc nhiên xem là sắp xảy ra. Nhà đầu tư cần đánh giá từng tín hiệu thực tế thay vì giả định rằng nhu cầu vàng sẽ tăng mãi hoặc giá sẽ chỉ đi lên.

Trung Quốc đang trở thành nhân tố quan trọng của thị trường vàng

Làn sóng nhập khẩu vàng kỷ lục của Trung Quốc phản ánh sự kết hợp giữa chiến lược dự trữ quốc gia và nhu cầu bảo toàn tài sản của khu vực tư nhân. Trong bối cảnh bất động sản gặp khó khăn, chứng khoán biến động và những bất ổn địa chính trị chưa được giải quyết, vàng đang giữ vai trò nổi bật hơn trong danh mục tài sản của cả tổ chức lẫn hộ gia đình.

Hoạt động mua vàng bền bỉ của ngân hàng trung ương có thể giúp thị trường chống chịu tốt hơn trước áp lực từ lợi suất trái phiếu Mỹ. Tuy nhiên, đây không phải bảo đảm rằng giá vàng sẽ tiếp tục tăng hoặc không trải qua những đợt điều chỉnh sâu.

Đối với nhà đầu tư, các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới gồm số liệu dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc, lượng nhập khẩu thực tế, chính sách tiền tệ Mỹ, diễn biến đồng USD và khả năng phục hồi của thị trường tài sản Trung Quốc.

Nếu nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư cá nhân tiếp tục duy trì, Trung Quốc có thể vẫn là một trong những lực đỡ quan trọng của thị trường kim loại quý. Ngược lại, sự thay đổi trong kỳ vọng lãi suất hoặc niềm tin vào các kênh đầu tư khác có thể khiến xu hướng này chậm lại.

Nguồn tham khảo: Hội đồng Vàng Thế giới; Bộ Tài chính Mỹ; Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc; các nhận định của State Street Investment Management, Julius Baer Group, Saxo Bank và ING Bank được dẫn trong nội dung gốc. Số liệu và dự báo cần được đối chiếu với báo cáo gốc trước khi xuất bản.

Câu hỏi thường gặp về việc Trung Quốc mua vàng

1. Trung Quốc đã nhập khẩu bao nhiêu vàng trong tám tháng đầu năm 2026?

Theo số liệu được nêu trong nội dung gốc, Trung Quốc đã chi khoảng 158,8 tỷ USD để nhập khẩu hơn 1.000 tấn vàng trong tám tháng đầu năm 2026, vượt giá trị và khối lượng nhập khẩu của cả năm 2025.

2. Vì sao ngân hàng trung ương Trung Quốc liên tục mua vàng?

Các động lực chính gồm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm mức độ phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD và tăng khả năng phòng vệ trước rủi ro địa chính trị, tài chính quốc tế.

3. Vì sao người dân Trung Quốc cũng mua vàng nhiều hơn?

Thị trường bất động sản suy yếu, chứng khoán biến động và lợi suất tiền gửi thấp khiến một bộ phận hộ gia đình tìm đến vàng như một công cụ tích trữ và đa dạng hóa tài sản.

4. Trung Quốc mua vàng có khiến giá vàng thế giới tăng không?

Nhu cầu lớn có thể tạo lực đỡ cho giá vàng bằng cách hấp thụ nguồn cung. Tuy nhiên, giá vàng vẫn phụ thuộc vào lãi suất Mỹ, đồng USD, dòng vốn đầu tư, nguồn cung và các yếu tố kinh tế toàn cầu.

5. Giá vàng có thể đạt 5.500 USD/ounce vào đầu năm 2027 không?

Đây là mức cao trong vùng dự báo 4.750–5.500 USD/ounce của chuyên gia State Street Investment Management được đề cập trong nội dung gốc. Dự báo có thể thay đổi và không bảo đảm giá sẽ đạt mức đó.

6. Điều gì có thể khiến Trung Quốc giảm mua vàng?

Niềm tin vào bất động sản và chứng khoán phục hồi, lợi suất tiền gửi tăng, đồng nhân dân tệ suy yếu khiến vàng đắt hơn hoặc hoạt động đa dạng hóa dự trữ của ngân hàng trung ương chậm lại đều có thể làm giảm nhu cầu.