Trái phiếu Mỹ và Nhật Bản bị bán tháo: Cú sốc lãi suất tác động thế nào tới chứng khoán và tiền điện tử toàn cầu?

Trái phiếu chính phủ Mỹ, Nhật Bản bị bán tháo ồ ạt: Điều gì đang xảy ra?

Thị trường tài chính toàn cầu đang chứng kiến một diễn biến hiếm gặp: trái phiếu chính phủ Mỹ và Nhật Bản – hai tài sản được coi là “nơi trú ẩn an toàn” – bị bán tháo với quy mô lớn. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài tại Mỹ liên tục leo thang, trong khi Nhật Bản lần đầu tiên sau nhiều năm phải đối mặt với áp lực tăng lãi suất thực sự.

Động thái này phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong kỳ vọng của nhà đầu tư: lạm phát dai dẳng hơn dự kiến, chính sách tiền tệ khó nới lỏng nhanh, và gánh nặng nợ công ngày càng lớn của các nền kinh tế phát triển.

Vì sao nhà đầu tư bán tháo trái phiếu Mỹ?

Trong nhiều thập kỷ, trái phiếu Kho bạc Mỹ là nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đã thay đổi:

• Lạm phát cao kéo dài khiến lợi suất thực của trái phiếu trở nên kém hấp dẫn.
• Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lập trường “lãi suất cao trong thời gian dài”, làm giá trái phiếu giảm sâu.
• Thâm hụt ngân sách và phát hành trái phiếu ồ ạt làm nguồn cung tăng nhanh, gây áp lực lên giá.

Khi lợi suất tăng mạnh, giá trái phiếu giảm, buộc các quỹ đầu tư, ngân hàng và nhà đầu tư tổ chức phải cơ cấu lại danh mục.

Nhật Bản và bước ngoặt lịch sử của chính sách tiền tệ

Khác với Mỹ, Nhật Bản từng là quốc gia có lãi suất siêu thấp kéo dài hàng chục năm. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) kiểm soát chặt lợi suất trái phiếu nhằm hỗ trợ nền kinh tế.

Tuy nhiên, khi lạm phát tại Nhật bắt đầu vượt ngưỡng mục tiêu, BoJ buộc phải nới lỏng kiểm soát lợi suất, khiến trái phiếu chính phủ Nhật bị bán mạnh. Điều này không chỉ ảnh hưởng thị trường nội địa mà còn tác động tới dòng vốn toàn cầu, bởi nhà đầu tư Nhật là một trong những người nắm giữ trái phiếu nước ngoài lớn nhất thế giới.

Tác động trực tiếp tới thị trường chứng khoán

Lợi suất trái phiếu tăng cao thường tạo ra hiệu ứng cạnh tranh trực tiếp với cổ phiếu:

• Chi phí vốn của doanh nghiệp tăng, làm giảm lợi nhuận tương lai.
• Định giá cổ phiếu, đặc biệt là nhóm công nghệ và tăng trưởng, chịu áp lực điều chỉnh.
• Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển từ tài sản rủi ro sang các công cụ thu nhập cố định có lợi suất hấp dẫn hơn.

Do đó, các đợt bán tháo trái phiếu thường kéo theo biến động mạnh trên thị trường chứng khoán, nhất là tại Mỹ, châu Âu và châu Á.

Tiền điện tử hưởng lợi hay chịu áp lực?

Tiền điện tử, đặc biệt là Bitcoin, đang ở vị thế nhạy cảm trong bối cảnh này:

• Ngắn hạn, lợi suất cao và USD mạnh thường gây áp lực giảm giá lên crypto, do dòng tiền rút khỏi tài sản rủi ro.
• Trung và dài hạn, sự bất ổn của thị trường trái phiếu và gánh nặng nợ công có thể củng cố câu chuyện Bitcoin như một tài sản phòng hộ trước rủi ro tài chính truyền thống.

Thực tế cho thấy, mỗi khi niềm tin vào hệ thống tài chính truyền thống suy yếu, tiền điện tử lại thu hút sự chú ý như một kênh thay thế.

Dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển ra sao?

Làn sóng bán tháo trái phiếu Mỹ và Nhật không chỉ là câu chuyện của hai quốc gia. Nó phản ánh sự tái định hình dòng vốn toàn cầu:

• Các thị trường mới nổi đối mặt với rủi ro dòng vốn rút ra.
• Đồng nội tệ của nhiều nước chịu áp lực mất giá.
• Nhà đầu tư buộc phải đa dạng hóa sang vàng, hàng hóa và tài sản kỹ thuật số.

Đây là dấu hiệu cho thấy thế giới đang bước vào một giai đoạn bất ổn tài chính mới, nơi lãi suất cao không còn là hiện tượng tạm thời.

Việc trái phiếu chính phủ Mỹ và Nhật Bản bị bán tháo ồ ạt là tín hiệu cảnh báo quan trọng đối với hệ thống tài chính toàn cầu. Nó không chỉ ảnh hưởng tới chứng khoán mà còn tạo ra những làn sóng lan tỏa sang tiền điện tử và các thị trường khác. Trong bối cảnh bất định, khả năng phân tích vĩ mô và quản trị rủi ro sẽ trở thành yếu tố sống còn với nhà đầu tư.