Thuế quan của Donald Trump không đánh gục sản xuất Trung Quốc: Chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình

Thuế quan Mỹ – Trung: Kỳ vọng và thực tế

Các chính sách thuế quan của Donald Trump được thiết kế nhằm làm suy yếu ngành sản xuất Trung Quốc và thúc đẩy tái công nghiệp hóa tại Mỹ. Tuy nhiên, thực tế đang cho thấy một bức tranh phức tạp hơn nhiều.

Tại Đông Quan – trung tâm sản xuất điện tử lớn của Trung Quốc – nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì hoạt động ổn định, thậm chí củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo các chuyên gia, thuế quan không làm “đứt gãy” sản xuất Trung Quốc mà chủ yếu tái cấu trúc dòng chảy thương mại và chuỗi cung ứng.

Sản xuất Trung Quốc: Khó thay thế trong ngắn hạn

Một trong những lý do quan trọng khiến Trung Quốc vẫn giữ vai trò trung tâm sản xuất toàn cầu là:

• Hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh
• Lực lượng lao động dồi dào, tay nghề cao
• Chuỗi cung ứng nội địa sâu và linh hoạt
• Hạ tầng logistics phát triển

Theo nhận định của các chuyên gia từ Economist Intelligence Unit, chính các yếu tố này khiến việc thay thế Trung Quốc là cực kỳ khó khăn trong ngắn hạn.

Số liệu cho thấy sức chống chịu mạnh mẽ

Dữ liệu kinh tế gần đây củng cố nhận định trên:

• Thặng dư thương mại Trung Quốc 2 tháng đầu 2026 đạt 213,6 tỷ USD
• Tăng mạnh so với 169,21 tỷ USD cùng kỳ năm trước
• Năm 2025 đạt kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD

Điều này cho thấy: Xuất khẩu tổng thể vẫn tăng mạnh, dù chịu áp lực từ Mỹ

Tuy nhiên, xuất khẩu sang Mỹ lại giảm khoảng 20% trong năm 2025, gây ảnh hưởng lớn đến các doanh nghiệp phụ thuộc vào thị trường này.

Doanh nghiệp chịu áp lực: Câu chuyện của Agilian Technology

Một ví dụ điển hình là Agilian Technology – doanh nghiệp sản xuất điện tử với doanh thu khoảng 30 triệu USD/năm.

Công ty này đã trải qua nhiều khó khăn:

• Đơn hàng từ Mỹ (chiếm hơn 50% doanh thu) bị đóng băng
• Khách hàng yêu cầu chuyển sản xuất ra ngoài Trung Quốc
• Chuỗi cung ứng bị gián đoạn

Dù vậy, công ty vẫn duy trì hoạt động và phục hồi nhờ:

• Đa dạng hóa thị trường
• Tận dụng lợi thế sản xuất nội địa
• Thích ứng nhanh với biến động

Trung Quốc đáp trả: Kiểm soát xuất khẩu chiến lược

Không chỉ chịu tác động, Trung Quốc cũng có những biện pháp đáp trả mạnh mẽ:

• Kiểm soát xuất khẩu khoáng sản và kim loại hiếm
• Hạn chế nguồn cung cho các doanh nghiệp Mỹ

Các vật liệu này là:

Thành phần thiết yếu trong sản xuất công nghệ cao
Khó tìm nguồn thay thế trong ngắn hạn

Điều này giúp giảm bớt tác động tiêu cực từ thuế quan.

Chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc

Thuế quan không làm sụp đổ hệ thống sản xuất Trung Quốc, nhưng lại thúc đẩy:

• Dịch chuyển một phần sản xuất sang Đông Nam Á
• Đa dạng hóa nguồn cung
• Tăng tính linh hoạt của chuỗi cung ứng

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn giữ vai trò:

“Công xưởng lõi” của thế giới

Tín hiệu phục hồi: PMI và sản xuất tăng tốc

Sau một năm đầy biến động, các chỉ số kinh tế đang cho thấy tín hiệu tích cực:

• PMI tháng 3/2026 tăng nhanh nhất trong 1 năm
• Hoạt động sản xuất cải thiện rõ rệt

Trước đó, PMI từng giảm mạnh trong năm 2025, với tháng 4 là mức thấp nhất kể từ cuối 2023 – cho thấy mức độ ảnh hưởng của thuế quan là có thật nhưng không kéo dài.

Triển vọng: Kỳ vọng đối thoại Mỹ – Trung

Giới phân tích kỳ vọng chuyến thăm Trung Quốc của Donald Trump trong thời gian tới có thể:

• Duy trì đối thoại thương mại
• Giảm nguy cơ leo thang căng thẳng
• Thiết lập khuôn khổ hợp tác mới

Phía Trung Quốc cũng kêu gọi hai bên thực hiện các cam kết đã đạt được trong các vòng đàm phán trước.

Cuộc chiến thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc đang tái định hình thương mại toàn cầu, nhưng không theo cách mà nhiều người dự đoán.

Thay vì suy yếu, ngành sản xuất Trung Quốc đang thích nghi và tái cấu trúc, tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong dài hạn, cuộc cạnh tranh này sẽ không chỉ là về thuế quan, mà là về công nghệ, chuỗi cung ứng và chiến lược kinh tế toàn cầu.