Thị trường lao động Mỹ bất ngờ yếu: Việc làm tháng 9 chỉ tăng 29.000, thất nghiệp lên 4,2%

Thị trường lao động Mỹ bất ngờ phát đi tín hiệu suy yếu trong tháng 9 khi nền kinh tế chỉ tạo thêm 29.000 việc làm phi nông nghiệp, thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng của giới phân tích. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2%, còn tốc độ tăng tiền lương tiếp tục chậm lại.

Báo cáo mới nhất của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) đang trở thành một dữ liệu quan trọng đối với giới đầu tư, bởi thị trường lao động là một trong những yếu tố được Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) theo dõi khi quyết định hướng đi của chính sách tiền tệ.

Điểm đáng chú ý là phản ứng ban đầu của thị trường khá tích cực. Nhà đầu tư cho rằng thị trường lao động yếu hơn có thể làm giảm áp lực để Fed tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ trong thời gian tới.

Việc làm Mỹ tháng 9 thấp hơn xa dự báo

Theo báo cáo, số việc làm phi nông nghiệp của Mỹ chỉ tăng 29.000 trong tháng 9, sau khi điều chỉnh theo mùa.

Con số này thấp hơn đáng kể so với mức 84.000 việc làm mà các nhà kinh tế được Dow Jones khảo sát dự báo trước đó.

Không chỉ số liệu tháng 9 gây thất vọng, dữ liệu của những tháng trước cũng được điều chỉnh theo hướng kém tích cực hơn.

Số việc làm tháng 8 hiện được điều chỉnh xuống mức tăng 133.000. Trong khi đó, tháng 7 thậm chí được điều chỉnh từ mức tăng sang mức giảm, với số việc làm giảm 10.000.

Tính chung, các điều chỉnh đối với dữ liệu trước đó khiến tổng số việc làm thấp hơn khoảng 60.000 so với báo cáo ban đầu.

Điều này cho thấy tốc độ mở rộng của thị trường lao động Mỹ đang yếu hơn so với những gì các báo cáo trước đây từng thể hiện.

Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2%

Tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 9 tăng lên 4,2%, cao hơn mức 4,1% được giới phân tích dự báo.

Tuy nhiên, bức tranh từ khảo sát hộ gia đình lại không hoàn toàn tiêu cực.

Số người có việc làm theo khảo sát hộ gia đình tăng 78.000 trong tháng. Lực lượng lao động tăng tới 485.000 người, trong khi tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng 0,2 điểm phần trăm lên 61,8%.

Đây là mức cao nhất kể từ tháng 5.

Việc lực lượng lao động tăng mạnh cho thấy nhiều người quay trở lại thị trường lao động hoặc tích cực tìm kiếm việc làm. Khi số người tham gia lực lượng lao động tăng nhanh hơn số người tìm được việc, tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng ngay cả khi số người có việc làm vẫn tăng.

Một chỉ số thất nghiệp mở rộng khác, bao gồm cả lao động nản chí và những người làm việc bán thời gian vì lý do kinh tế, đã giảm xuống 7,6%, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2025.

Do đó, báo cáo không hoàn toàn cho thấy thị trường lao động đang suy giảm trên mọi phương diện. Thay vào đó, dữ liệu phản ánh một thị trường có tốc độ tuyển dụng thấp hơn nhưng lực lượng lao động vẫn đang mở rộng.

Vì sao báo cáo việc làm yếu lại có thể tốt cho thị trường?

Một nghịch lý xuất hiện ngay sau khi báo cáo được công bố: số liệu việc làm yếu lại khiến một bộ phận nhà đầu tư phản ứng tích cực.

Nguyên nhân nằm ở chính sách tiền tệ của Fed.

Trong thời gian qua, ngân hàng trung ương Mỹ phải cân bằng hai mục tiêu: kiểm soát lạm phát và duy trì thị trường lao động ổn định.

Nếu thị trường lao động quá mạnh, tiền lương và nhu cầu tiêu dùng có thể tiếp tục tạo áp lực lên lạm phát. Trong trường hợp đó, Fed có thể có ít lý do hơn để nới lỏng chính sách.

Ngược lại, nếu thị trường lao động bắt đầu suy yếu rõ rệt, Fed có thể phải cân nhắc kỹ hơn trước khi tiếp tục thắt chặt.

Sau báo cáo tháng 9, xác suất thị trường kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10 đã tăng lên 83,7%.

Thị trường cũng điều chỉnh kỳ vọng về thời điểm của đợt tăng lãi suất tiếp theo, với dự báo hiện nghiêng về khả năng FOMC trì hoãn đến tháng 12.

FOMC đã tăng lãi suất chuẩn thêm 0,25 điểm phần trăm vào tháng 9, vì vậy dữ liệu lao động yếu hơn dự kiến có thể trở thành một yếu tố khiến các nhà hoạch định chính sách thận trọng hơn với bước đi tiếp theo.

Lợi suất trái phiếu giảm, chứng khoán tăng

Phản ứng của thị trường tài chính diễn ra gần như ngay lập tức.

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ tăng sau khi báo cáo việc làm được công bố, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm mạnh.

Cơ chế phản ứng tương đối dễ hiểu.

Việc làm yếu có thể làm giảm áp lực tăng lãi suất. Khi kỳ vọng lãi suất trong tương lai giảm, trái phiếu có thể trở nên hấp dẫn hơn, qua đó đẩy giá trái phiếu tăng và lợi suất giảm.

Đối với cổ phiếu, đặc biệt là nhóm tăng trưởng và công nghệ, lợi suất trái phiếu giảm thường làm giảm mức chiết khấu đối với dòng tiền tương lai.

Đây cũng là lý do dữ liệu kinh tế yếu không nhất thiết dẫn đến thị trường chứng khoán giảm ngay lập tức.

Tuy nhiên, nếu thị trường lao động tiếp tục suy yếu mạnh trong những tháng tiếp theo, câu chuyện sẽ thay đổi. Khi đó, nhà đầu tư có thể chuyển từ kỳ vọng “Fed bớt cứng rắn” sang lo ngại “nền kinh tế đang giảm tốc”.

Tiền lương tăng chậm, tín hiệu quan trọng đối với lạm phát

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo tháng 9 là tốc độ tăng tiền lương tiếp tục hạ nhiệt.

Thu nhập bình quân theo giờ chỉ tăng 0,1% trong tháng 9, thấp hơn mức tăng 0,3% mà giới phân tích dự báo.

Tính theo năm, tiền lương tăng khoảng 3%, thấp hơn mức dự báo 3,1%.

Đây là mức tăng hàng năm thấp nhất kể từ tháng 5/2021.

Đối với Fed, diễn biến tiền lương đặc biệt quan trọng vì tiền lương có thể tác động đến chi phí của doanh nghiệp, sức mua của người tiêu dùng và áp lực lạm phát trong nền kinh tế.

Nếu tiền lương tiếp tục tăng chậm trong khi thị trường lao động hạ nhiệt, áp lực lạm phát từ phía lao động có thể giảm dần.

Thời gian làm việc trung bình mỗi tuần cũng không thay đổi, giữ ở mức 34,6 giờ.

Lạm phát vẫn là bài toán khó của Fed

Dù thị trường lao động có dấu hiệu yếu đi, Fed vẫn chưa thể bỏ qua vấn đề lạm phát.

Lạm phát hiện vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương Mỹ.

Thước đo lạm phát lõi được Fed đặc biệt quan tâm gần đây vẫn ở khoảng 3% theo năm.

Điều này tạo ra thế cân bằng khó khăn.

Một mặt, thị trường lao động đang mất động lực. Mặt khác, lạm phát vẫn chưa giảm đủ sâu về mục tiêu.

Nếu Fed giảm lãi suất quá sớm, chính sách tiền tệ nới lỏng có thể làm nhu cầu tăng trở lại và khiến lạm phát dai dẳng hơn.

Nhưng nếu duy trì chính sách quá chặt trong thời gian dài, thị trường lao động có nguy cơ tiếp tục suy yếu.

Chính vì vậy, dữ liệu việc làm tháng 9 sẽ không thể được xem xét riêng lẻ. Fed nhiều khả năng sẽ kết hợp báo cáo lao động với dữ liệu lạm phát, tiêu dùng, tiền lương, đơn xin trợ cấp thất nghiệp và các chỉ số hoạt động kinh tế khác.

Những ngành nào tạo thêm việc làm?

Dữ liệu tháng 9 cho thấy mức tăng việc làm tập trung ở một số lĩnh vực nhất định.

Ngành chăm sóc sức khỏe dẫn đầu với khoảng 17.000 việc làm mới.

Xây dựng tăng thêm 11.000 việc làm, trong khi sản xuất tăng 9.000 việc làm.

Ở chiều ngược lại, một số lĩnh vực ghi nhận số việc làm giảm.

Khu vực chính phủ giảm 17.000 việc làm. Dịch vụ lao động tạm thời giảm 11.000, trong khi lĩnh vực thông tin giảm 10.000.

Hoạt động tài chính cũng giảm khoảng 7.000 việc làm.

Cấu trúc này cho thấy sự suy yếu không diễn ra đồng đều trong toàn bộ nền kinh tế.

Một số ngành vẫn tiếp tục tuyển dụng, trong khi các lĩnh vực nhạy cảm hơn với chu kỳ kinh tế hoặc nhu cầu doanh nghiệp lại bắt đầu thu hẹp nhân sự.

Thị trường lao động Mỹ đang chững lại hay bắt đầu suy yếu?

Câu hỏi quan trọng nhất sau báo cáo tháng 9 là liệu đây chỉ là một tháng yếu hay là dấu hiệu của một xu hướng mới.

Hiện tại, một báo cáo đơn lẻ chưa đủ để kết luận thị trường lao động Mỹ đang bước vào một chu kỳ suy giảm mạnh.

Một số dữ liệu vẫn tương đối tích cực. Số người có việc làm trong khảo sát hộ gia đình tăng, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng và chỉ số thất nghiệp mở rộng thậm chí giảm.

Bên cạnh đó, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần vẫn ở mức thấp và một số chỉ báo cho thấy tỷ lệ sa thải chưa tăng mạnh.

Điều này phù hợp với bức tranh về một thị trường lao động có tỷ lệ tuyển dụng thấp và tỷ lệ sa thải cũng thấp.

Nói cách khác, doanh nghiệp có thể đang thận trọng hơn trong tuyển dụng nhưng chưa tiến tới cắt giảm nhân sự trên diện rộng.

Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa một thị trường lao động “hạ nhiệt” và một thị trường lao động “suy thoái”.

Báo cáo việc làm Mỹ có ý nghĩa gì với Bitcoin?

Đối với thị trường tiền điện tử, đặc biệt là Bitcoin, dữ liệu việc làm Mỹ có thể có tác động đáng kể thông qua kỳ vọng chính sách của Fed.

Khi số liệu lao động yếu hơn dự kiến, nhà đầu tư có thể tăng kỳ vọng rằng Fed sẽ không tiếp tục thắt chặt mạnh tay.

Nếu điều này kéo lợi suất trái phiếu Mỹ và đồng USD đi xuống, các tài sản có tính rủi ro cao như Bitcoin có thể nhận được hỗ trợ từ môi trường thanh khoản thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng việc làm giảm chắc chắn khiến Bitcoin tăng giá.

Bitcoin còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác như lợi suất thực, chỉ số USD, dòng tiền vào các quỹ ETF, thanh khoản toàn cầu, khẩu vị rủi ro và dữ liệu lạm phát.

Đặc biệt, nếu thị trường diễn giải số liệu việc làm yếu như dấu hiệu suy thoái kinh tế thay vì đơn thuần là tín hiệu Fed có thể bớt thắt chặt, phản ứng của Bitcoin có thể phức tạp hơn.

Do đó, nhà đầu tư thường cần theo dõi đồng thời việc làm – thất nghiệp – tiền lương – lạm phát – lợi suất trái phiếu – USD thay vì chỉ nhìn vào con số việc làm phi nông nghiệp.

Điều nhà đầu tư cần theo dõi tiếp theo

Sau báo cáo tháng 9, tâm điểm của thị trường sẽ chuyển sang các dữ liệu kinh tế tiếp theo để xác định liệu thị trường lao động thực sự đang hạ nhiệt hay chỉ trải qua một tháng tăng trưởng yếu.

Các yếu tố đáng chú ý gồm dữ liệu lạm phát, tiền lương, đơn xin trợ cấp thất nghiệp, chi tiêu tiêu dùng và các chỉ số hoạt động kinh tế.

Đối với thị trường tài chính, diễn biến của lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ và đồng USD sẽ đặc biệt quan trọng. Nếu lợi suất tiếp tục giảm do kỳ vọng Fed bớt cứng rắn, các tài sản rủi ro có thể nhận được hỗ trợ.

Ngược lại, nếu lạm phát tiếp tục dai dẳng và khiến Fed phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, tác động tích cực từ báo cáo việc làm yếu có thể nhanh chóng bị đảo ngược.

Với Bitcoin, nhà đầu tư nên quan sát phản ứng của giá cùng với dòng tiền ETF, thị trường phái sinh, Open Interest, Spot CVD và biến động của USD thay vì chỉ dựa vào một con số trong báo cáo việc làm.

Lưu ý: Nội dung trên nhằm cung cấp thông tin và phân tích thị trường, không phải khuyến nghị đầu tư.

Nguồn tham khảo

• Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (BLS)
• Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Federal Reserve)
• Dow Jones

Câu hỏi về thị trường lao động Mỹ hôm nay 02/10/2026

Vì sao việc làm Mỹ tháng 9 chỉ tăng 29.000 lại quan trọng?

29.000 việc làm thấp hơn nhiều so với dự báo 84.000, cho thấy tốc độ tạo việc làm đang yếu hơn kỳ vọng. Đây là dữ liệu quan trọng đối với Fed và thị trường tài chính vì nó ảnh hưởng đến đánh giá về sức khỏe nền kinh tế và áp lực lạm phát từ thị trường lao động.

Tỷ lệ thất nghiệp Mỹ tháng 9 là bao nhiêu?

Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2%, cao hơn mức 4,1% mà giới phân tích dự báo.

Tiền lương tại Mỹ đang tăng hay giảm tốc?

Tiền lương vẫn tăng nhưng tốc độ tăng đang chậm lại. Thu nhập bình quân theo giờ tăng 0,1% trong tháng 9 và khoảng 3% trong 12 tháng, thấp hơn kỳ vọng của thị trường.

Báo cáo việc làm yếu có khiến Fed giảm lãi suất ngay không?

Không nhất thiết. Fed phải xem xét nhiều dữ liệu khác, đặc biệt là lạm phát. Khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, việc thị trường lao động yếu đi chưa đủ để xác định chắc chắn hướng đi của lãi suất.

Báo cáo này có tốt cho Bitcoin không?

Về mặt lý thuyết, dữ liệu việc làm yếu có thể hỗ trợ Bitcoin nếu nó làm giảm kỳ vọng tăng lãi suất, kéo lợi suất và USD đi xuống. Tuy nhiên, Bitcoin còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nên không thể kết luận chỉ từ một báo cáo việc làm.