Tesla lần đầu “báo trước tin xấu”: Giao xe quý IV giảm mạnh và câu hỏi lớn về câu chuyện tăng trưởng
Trong một động thái hiếm thấy, Tesla đã chủ động công bố ước tính giao xe quý IV trước khi báo cáo chính thức được phát hành. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hãng xe điện do Elon Musk lãnh đạo đưa ra con số dự báo giao hàng, một tín hiệu khiến giới đầu tư Phố Wall đặc biệt chú ý.
Theo thông tin đăng tải trên trang quan hệ nhà đầu tư, Tesla cho biết ước tính số lượng xe giao trong quý IV đạt khoảng 422.850 chiếc trên toàn cầu, giảm 15% so với cùng kỳ năm trước. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức tổng hợp ước tính khoảng 445.000 xe theo Bloomberg, tương đương mức giảm khoảng 10%. Ước tính trung bình mà Tesla công bố là 420.399 xe, cho thấy biên độ suy giảm có thể sâu hơn kỳ vọng trước đó.
Động thái “đi trước một bước” của Tesla
Việc Tesla công bố trước các ước tính đồng thuận được nhiều nhà phân tích xem là nỗ lực chủ động “quản trị kỳ vọng”. Thay vì để thị trường phản ứng tiêu cực khi số liệu thực tế được công bố, công ty dường như muốn giảm sốc bằng cách hé lộ sớm bức tranh kém tích cực.
Phản ứng ban đầu của thị trường khá bình thản: cổ phiếu Tesla hầu như không biến động trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Ba. Điều này cho thấy phần nào thông tin xấu đã được phản ánh vào giá, hoặc nhà đầu tư đang nhìn xa hơn những con số giao xe ngắn hạn.
Doanh số giảm không quá bất ngờ
Trên thực tế, việc giao xe quý IV sụt giảm không phải là cú sốc hoàn toàn. Khoản tín dụng thuế 7.500 USD cho xe điện tại Mỹ đã bị cắt giảm ngay từ đầu quý, trực tiếp tác động đến nhu cầu tại thị trường quan trọng nhất của Tesla.
Theo ước tính của Kelley Blue Book (thuộc Cox Automotive), doanh số Tesla tại Mỹ trong quý này chỉ đạt khoảng 125.900 xe, giảm 22,4% so với cùng kỳ. Điều này đặt ra câu hỏi then chốt: liệu các thị trường quốc tế có đủ sức bù đắp cho sự suy yếu tại Mỹ hay không.
Tính chung cả năm, theo ước tính đồng thuận, Tesla dự kiến giao khoảng 1.640.752 xe, giảm 8% so với năm 2024. Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là năm thứ hai liên tiếp doanh số của Tesla sụt giảm – điều hiếm gặp với một công ty từng được xem là biểu tượng tăng trưởng của ngành xe điện.
Phố Wall bắt đầu thận trọng hơn
Một số tổ chức tài chính cho rằng kỳ vọng hiện tại của thị trường vẫn còn quá lạc quan. Deutsche Bank nhận định dự báo giao hơn 1,6 triệu xe có thể là “quá cao”.
Nhà phân tích Edison Yu viết rằng ngân hàng này dự báo Tesla chỉ giao khoảng 1,62 triệu xe, tương đương mức giảm 9% so với cùng kỳ, dựa trên các giả định thận trọng hơn về quý IV. Nhận định này phản ánh tâm lý dè dặt đang lan rộng, nhất là khi tăng trưởng doanh thu chậm lại trong bối cảnh cạnh tranh xe điện ngày càng gay gắt.
Nghịch lý định giá: Doanh số giảm, cổ phiếu vẫn cao
Điểm gây tranh cãi lớn nhất nằm ở định giá. Dù doanh số có nguy cơ giảm năm thứ hai liên tiếp, cổ phiếu Tesla vẫn tăng gần 14% trong năm nay, với P/E dự phóng vượt 200 lần, theo Yahoo Finance. Đây là mức định giá mà nhiều công ty ô tô truyền thống khó có thể mơ tới.
Tuy nhiên, các nhà phân tích như Edison Yu (Deutsche Bank) và Dan Ives (Wedbush) cho rằng việc đánh giá Tesla như một hãng xe đơn thuần là sai lầm. Theo họ, Tesla ngày càng giống một công ty công nghệ, tập trung vào tự lái, robot và trí tuệ nhân tạo, hơn là chỉ bán ô tô.
Robotaxi – “con gà đẻ trứng vàng”?
Trọng tâm của câu chuyện dài hạn vẫn là robotaxi. Dù quy mô đội xe tự lái hiện tại nhỏ hơn kỳ vọng ban đầu, các tín hiệu gần đây được đánh giá là tích cực. Edison Yu cho biết Tesla đã bắt đầu loại bỏ tài xế an toàn tại Austin trong các thử nghiệm nội bộ, một bước tiến quan trọng hướng tới triển khai rộng rãi hơn.
Dan Ives thậm chí gọi Tesla là một trong những cổ phiếu AI tiềm năng nhất năm 2026, khi “chương trình robot” của công ty chuẩn bị tăng tốc. Theo ông, quá trình chuyển đổi sang định giá dựa trên AI cho Tesla có thể diễn ra trong 6–9 tháng tới, với công nghệ Full Self-Driving (FSD) và sự mở rộng của Cybercab tại Mỹ đóng vai trò trung tâm.
Ngắn hạn u ám, dài hạn vẫn gây tranh cãi
Việc Tesla công bố trước số liệu giao xe quý IV cho thấy ban lãnh đạo đang thừa nhận những thách thức trước mắt. Tuy nhiên, phản ứng tương đối bình tĩnh của thị trường cũng phản ánh niềm tin rằng câu chuyện của Tesla không chỉ nằm ở doanh số xe hiện tại, mà ở khả năng định hình tương lai của di động thông minh và AI.
Vì sao Tesla công bố trước số liệu giao xe quý IV?
Nhiều chuyên gia cho rằng Tesla muốn chủ động quản trị kỳ vọng, giảm tác động tiêu cực khi báo cáo chính thức được công bố.
Doanh số Tesla giảm có đáng lo ngại không?
Trong ngắn hạn, đây là tín hiệu tiêu cực, đặc biệt tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, nhà đầu tư dài hạn vẫn tập trung vào AI và tự lái.
Robotaxi có thực sự là động lực tăng trưởng chính?
Theo các nhà phân tích, robotaxi và FSD có thể trở thành nguồn doanh thu lớn, giúp Tesla được định giá như một công ty công nghệ.
Định giá P/E trên 200 của Tesla có hợp lý?
Điều này gây tranh cãi lớn. Những người lạc quan tin vào AI, trong khi phe thận trọng cho rằng rủi ro điều chỉnh là không nhỏ.
🚗 Tesla, AI & Robotaxi: Đâu là câu chuyện thật?
Doanh số xe điện có thể chững lại, nhưng cuộc đua AI và tự lái mới chỉ bắt đầu. Theo dõi các phân tích chuyên sâu về Tesla, công nghệ và thị trường chứng khoán toàn cầu.
*Bài viết mang tính thông tin, không phải khuyến nghị mua bán cổ phiếu.
