Quyết định sắp tới của MSCI về các công ty nắm giữ Bitcoin có thể định hình tương lai kho bạc doanh nghiệp

Vì sao quyết định của MSCI có thể làm thay đổi cục diện Bitcoin doanh nghiệp

Trong một động thái đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ Phố Wall và cộng đồng tài sản số, MSCI – nhà cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới – sắp công bố quyết định liệu có loại trừ các công ty nắm giữ lượng lớn Bitcoin khỏi các chỉ số chuẩn toàn cầu hay không. Kết quả dự kiến được công bố vào ngày 15/1, với khả năng có hiệu lực từ đầu tháng 2, có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với cả thị trường cổ phiếu lẫn Bitcoin.

Vấn đề không chỉ nằm ở biến động giá ngắn hạn. Quyết định này được xem như một bài kiểm tra quan trọng đối với việc Bitcoin có được chấp nhận như một tài sản kho bạc hợp pháp của doanh nghiệp hay không.

MSCI là ai và vì sao có sức ảnh hưởng lớn đến thị trường?

MSCI Inc., công ty niêm yết trên sàn NYSE có trụ sở tại New York, hiện quản lý hơn 246.000 chỉ số được sử dụng làm chuẩn tham chiếu cho khoảng 18,3 nghìn tỷ USD tài sản trên toàn cầu. Không giống NASDAQ – vừa là sàn giao dịch vừa là chỉ số – MSCI chỉ tập trung vào xây dựng các bộ chỉ số, nhưng lại có ảnh hưởng sâu rộng tới các quỹ ETF, quỹ hưu trí và nhà đầu tư tổ chức.

Các chỉ số như MSCI World hay MSCI Global Investable Market Index được xem là “bản đồ định hướng” cho dòng vốn toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ thay đổi nào trong phương pháp luận của MSCI đều có thể dẫn đến hoạt động tái cơ cấu danh mục mang tính bắt buộc, thay vì lựa chọn chủ động.

Đề xuất gây tranh cãi và phản ứng dây chuyền của thị trường

Nguồn cơn bắt đầu từ ngày 10/10/2025, khi MSCI công bố tài liệu tham vấn đề xuất loại trừ các công ty có từ 50% tài sản trở lên dưới dạng tài sản kỹ thuật số, bao gồm Bitcoin và các loại tiền điện tử khác. MSCI lập luận rằng những doanh nghiệp này hoạt động giống quỹ đầu tư hơn là công ty kinh doanh truyền thống.

Danh sách ban đầu gồm 39 công ty, trong đó có các doanh nghiệp nổi bật như Strategy và Metaplanet – những đơn vị được xem là tiên phong trong chiến lược kho bạc Bitcoin. Thông tin này đã gây phản ứng tức thì trên thị trường, với Bitcoin giảm khoảng 12.000 USD chỉ trong một ngày, mở đầu cho một giai đoạn điều chỉnh sâu hơn.

Đến cuối tháng 11/2025, các nhà phân tích của JPMorgan cảnh báo rằng riêng Strategy có thể đối mặt với dòng vốn bị bán cưỡng chế lên tới 2,8 tỷ USD, và con số này có thể tăng lên 8,8 tỷ USD nếu các nhà cung cấp chỉ số khác làm theo MSCI. Theo ước tính của Bitcoin for Corporations (BFC), tổng giá trị bán cưỡng chế trong kịch bản xấu nhất có thể lên tới 10–15 tỷ USD trong vòng một năm.

Làn sóng phản đối từ ngành và khoảng cách nhận thức với Phố Wall

Thời gian tham vấn của MSCI kết thúc vào ngày 31/12/2025, và ngay lập tức vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp liên quan đến Bitcoin. Bitcoin for Corporations (BFC) – một liên minh thúc đẩy việc áp dụng Bitcoin trong doanh nghiệp – đã phát động chiến dịch phản biện, thu thập hơn 1.500 chữ ký chỉ trong hai tuần và gửi thư chính thức tới MSCI.

Theo ông George Mekhail, giám đốc điều hành của BFC, các cuộc trao đổi với MSCI mang tính xây dựng nhưng cũng cho thấy sự thiếu hiểu biết cơ bản về Bitcoin trong cách tiếp cận của tổ chức này. Một điểm gây tranh cãi lớn là MSCI không phân biệt giữa Bitcoin và các loại tiền điện tử khác, gộp tất cả tài sản số vào cùng một nhóm rủi ro.

Điều này vô tình tạo ra sự đồng thuận hiếm hoi giữa những người ủng hộ Bitcoin và phần còn lại của ngành tiền điện tử trong việc phản đối đề xuất, đồng thời làm lộ rõ khoảng cách nhận thức giữa ngành tài sản số và các định chế tài chính truyền thống.

Ba kịch bản và phép thử đối với tương lai Bitcoin trên bảng cân đối kế toán

MSCI sẽ công bố quyết định chính thức vào 15/1/2026. Theo BFC, có ba kịch bản có thể xảy ra:

1. Thực hiện loại trừ – kịch bản xấu nhất, kích hoạt bán cưỡng chế quy mô lớn.
2. Trì hoãn để xem xét thêm – được đánh giá là khả năng cao nhất.
3. Rút lại hoàn toàn đề xuất – kịch bản tích cực nhất cho Bitcoin doanh nghiệp.

Hiện tại, dữ liệu từ Polymarket cho thấy 77% khả năng Strategy sẽ bị loại khỏi chỉ số MSCI trước cuối tháng 3. Phần lớn tác động tài chính, nếu xảy ra, sẽ tập trung vào Strategy – công ty do Michael Saylor sáng lập – đơn vị đang nắm giữ lượng Bitcoin lớn nhất trong nhóm bị ảnh hưởng.

Quyết định của MSCI mang ý nghĩa gì về dài hạn?

Nếu MSCI rút lại hoặc điều chỉnh đề xuất, điều đó có thể khuyến khích các doanh nghiệp tiếp tục xem Bitcoin như một tài sản chiến lược. Ngược lại, nếu đề xuất được thực thi, nó có thể khiến nhiều giám đốc tài chính e dè, làm chậm lại làn sóng áp dụng Bitcoin trong kho bạc doanh nghiệp.

Như ông Mekhail nhận định, đây không chỉ là một quyết định kỹ thuật, mà là phép thử đối với khả năng thích ứng của Phố Wall trước vai trò mới của Bitcoin trong hệ thống tài chính hiện đại.