Phố Wall mệt mỏi với “Ngân hàng Nvidia, AMD và Broadcom”: Chi phí vốn trở thành tâm điểm của làn sóng bán tháo cổ phiếu AI

Làn sóng bán tháo cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đang cho thấy một sự thay đổi đáng chú ý trong cách Phố Wall đánh giá triển vọng ngành công nghệ. Thay vì chỉ tập trung vào tốc độ tăng trưởng doanh thu, năng lực xử lý và nhu cầu chip AI, các nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến một câu hỏi quan trọng hơn: Ai đang tài trợ cho cuộc đua AI, và chi phí của nguồn vốn đó lớn đến mức nào?

Ted Mortonson, chiến lược gia công nghệ tại Baird, cho rằng thị trường đang dần mất kiên nhẫn với mô hình các nhà sản xuất chip lớn hỗ trợ hệ sinh thái AI thông qua những thỏa thuận đầu tư, tài trợ và hợp tác thương mại có tính liên kết chặt chẽ.

“Tôi nghĩ thị trường đang mệt mỏi với Ngân hàng Nvidia, Ngân hàng AMD và Ngân hàng Broadcom”, Mortonson nói với Brooke DiPalma, phóng viên cấp cao của Yahoo Finance, khi đề cập đến Nvidia (NVDA), AMD (AMD) và Broadcom (AVGO).

Cách diễn đạt “ngân hàng” ở đây mang tính hình tượng, nhằm nhấn mạnh vai trò tài trợ hoặc hỗ trợ tài chính của các nhà sản xuất chip đối với hệ sinh thái AI, chứ không có nghĩa những doanh nghiệp này là ngân hàng thương mại.

Theo Mortonson, cấu trúc tài chính như vậy khá bất thường trong chu kỳ công nghệ hiện tại và không được cộng đồng nhà đầu tư tổ chức đón nhận tích cực. Khi chi phí vốn tăng lên, các giao dịch liên kết giữa nhà cung cấp chip, đơn vị phát triển mô hình AI và doanh nghiệp xây dựng trung tâm dữ liệu có thể bị giám sát kỹ lưỡng hơn.

Điều này tạo ra một bước chuyển trong tâm lý thị trường. Nhà đầu tư không còn chỉ hỏi doanh nghiệp có thể bán được bao nhiêu chip hoặc mở rộng năng lực tính toán nhanh đến đâu, mà còn muốn biết liệu nhu cầu đó có thể chuyển thành dòng tiền thực tế hay không.

Chi phí vốn cao làm lộ rõ rủi ro trong hệ sinh thái AI

Một trong những vấn đề mà Mortonson nhấn mạnh là chi phí vốn cao hơn cùng sự giám sát ngày càng chặt chẽ đối với hình thức tài trợ tuần hoàn trong lĩnh vực AI.

Tài trợ tuần hoàn là cách gọi khái quát những cấu trúc mà trong đó các bên trong cùng hệ sinh thái có thể đồng thời đầu tư, tài trợ, mua dịch vụ hoặc ký kết hợp đồng với nhau. Những thỏa thuận này không mặc nhiên có vấn đề, nhưng có thể khiến nhà đầu tư khó đánh giá mức độ độc lập của nhu cầu và khả năng tự tạo ra dòng tiền của từng doanh nghiệp.

Nếu một công ty AI nhận vốn từ đối tác trong hệ sinh thái, sau đó sử dụng nguồn lực đó để mua năng lực tính toán từ một doanh nghiệp hạ tầng có liên quan, doanh thu của các bên có thể tăng nhanh. Tuy nhiên, điều cần kiểm tra là nhu cầu cuối cùng có đủ bền vững để hỗ trợ toàn bộ chuỗi đầu tư hay không.

Mortonson cho rằng sự chú ý của thị trường đối với vấn đề này gia tăng sau cuộc họp nghiên cứu liên quan đến Anthropic.

Theo thông tin được dẫn lại trong bản tin gốc, Anthropic (ANTH.PVT) đã thông báo với các nhà đầu tư tại một cuộc họp kín rằng doanh thu quý III tăng lên 16,8 tỷ USD. Tuy nhiên, con số này cần được đặt trong bối cảnh cụ thể về kỳ báo cáo, cách tính doanh thu và nguồn xác nhận; không nên mặc nhiên xem đây là doanh thu đã được kiểm toán hoặc số liệu tài chính công khai.

Dù doanh thu của các công ty AI có thể tăng nhanh, tốc độ mở rộng hoạt động cũng kéo theo nhu cầu lớn về máy chủ, chip, trung tâm dữ liệu, điện năng và nguồn vốn dài hạn. Khi chi phí huy động vốn tăng, những doanh nghiệp cần liên tục vay nợ hoặc phát hành thêm vốn để duy trì đầu tư có thể chịu áp lực lớn hơn.

CoreWeave, Nebius và Oracle đối mặt với bài toán dòng tiền

Áp lực không chỉ xuất hiện ở các nhà phát triển mô hình AI mà còn lan sang những doanh nghiệp cung cấp hạ tầng tính toán.

Mortonson chỉ ra rằng CoreWeave (CRWV), Nebius (NBIS) và Oracle (ORCL) có thể nằm trong nhóm doanh nghiệp công nghệ chịu sức ép đáng kể về dòng tiền tự do. Theo ông, các công ty này phụ thuộc nhiều vào khả năng tiếp cận nguồn tài chính trong tương lai.

Cổ phiếu CoreWeave đã giảm hơn 15% trong phiên giao dịch ngày thứ Tư theo thông tin trong bản tin gốc, đồng thời tiếp tục suy yếu trong giao dịch trước giờ mở cửa ngày thứ Năm. Diễn biến này phản ánh sự nhạy cảm của những doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư hạ tầng lớn trước những thay đổi trong kỳ vọng về lợi nhuận và nguồn vốn.

Dòng tiền tự do là lượng tiền còn lại sau khi doanh nghiệp trang trải các khoản chi phí hoạt động và đầu tư vốn cần thiết. Chỉ số này đặc biệt quan trọng đối với các công ty trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây, bởi họ phải chi những khoản tiền rất lớn để xây dựng cơ sở hạ tầng trước khi thu hồi vốn thông qua hợp đồng dịch vụ.

Một doanh nghiệp có doanh thu tăng mạnh chưa chắc đã tạo ra dòng tiền tự do dương. Nếu chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu, mua thiết bị và mở rộng công suất tăng nhanh hơn lượng tiền thu về, doanh nghiệp có thể phải tiếp tục vay nợ hoặc huy động vốn mới.

Mortonson nhận định rằng chính sự kết hợp giữa dòng tiền tự do yếu và chi phí vốn cao đang khiến những cổ phiếu có mức độ rủi ro tài chính lớn bị bán mạnh.

Đối với nhà đầu tư, vấn đề không đơn thuần là AI có tiếp tục phát triển hay không. Câu hỏi thực tế hơn là doanh nghiệp nào có đủ năng lực tài chính để theo đuổi cuộc đua này mà không làm suy giảm lợi ích của cổ đông.

Dự báo của Gartner làm gia tăng lo ngại về các nhà cung cấp đám mây mới

Tâm lý thận trọng còn được củng cố bởi dự báo của Gartner, theo đó phần lớn các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây thế hệ mới có thể không còn hoạt động độc lập vào năm 2030.

Nếu kịch bản này trở thành hiện thực, ngành điện toán đám mây có thể trải qua một giai đoạn tái cấu trúc mạnh. Những doanh nghiệp thiếu quy mô, khó tiếp cận nguồn vốn hoặc không thể duy trì hiệu quả kinh tế có thể phải sáp nhập, được mua lại hoặc rút khỏi thị trường.

Nhu cầu tính toán AI đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà cung cấp hạ tầng mới. Tuy nhiên, cơ hội kinh doanh không đồng nghĩa với khả năng sinh lời bền vững. Để cạnh tranh, các doanh nghiệp phải đầu tư vào máy chủ, bộ tăng tốc AI, mạng kết nối và hệ thống làm mát, trong khi thời gian thu hồi vốn có thể kéo dài.

Nếu khách hàng giảm tốc độ mở rộng, giá dịch vụ suy giảm hoặc chi phí vay vốn tăng, các kế hoạch đầu tư dựa trên kỳ vọng tăng trưởng cao có thể trở nên khó duy trì.

Dù vậy, dự báo của Gartner không đồng nghĩa tất cả nhà cung cấp đám mây mới sẽ thất bại. Kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào chất lượng khách hàng, hợp đồng dài hạn, năng lực vận hành, cơ cấu nợ và khả năng chuyển nhu cầu AI thành dòng tiền.

Ngay cả những doanh nghiệp bán dẫn có kết quả tốt cũng bị bán tháo

Điểm đáng chú ý trong đợt điều chỉnh lần này là áp lực bán không chỉ tập trung vào những doanh nghiệp có rủi ro tài chính cao. Một số công ty bán dẫn có kết quả kinh doanh tích cực cũng chịu ảnh hưởng.

Mortonson cho biết các nhà quản lý danh mục đầu tư đang bán những cổ phiếu ghi nhận tốc độ tăng trưởng vượt trội, đồng thời đề cập đến Samsung Electronics (005930.KS), Micron Technology (MU) và ASML (ASML).

Diễn biến này cho thấy thị trường có thể đang chuyển từ giai đoạn ưu tiên tăng trưởng bằng mọi giá sang giai đoạn đánh giá lại mức định giá, tỷ trọng danh mục và mức lợi nhuận đã đạt được.

Khi một nhóm cổ phiếu tăng mạnh trong thời gian dài, nhà đầu tư tổ chức thường phải cân nhắc rủi ro tập trung. Nếu nhiều quỹ cùng nắm giữ những cổ phiếu liên quan đến AI, việc giảm tỷ trọng để bảo vệ thành quả có thể khiến áp lực bán lan rộng, ngay cả khi triển vọng hoạt động của doanh nghiệp chưa thay đổi đáng kể.

Điều đó cũng giải thích vì sao kết quả kinh doanh tốt không phải lúc nào cũng đủ để bảo vệ giá cổ phiếu trong ngắn hạn. Giá thị trường phản ánh không chỉ tình hình hiện tại mà còn cả kỳ vọng đã được đưa vào định giá trước đó.

Một doanh nghiệp có thể tiếp tục tăng trưởng nhưng cổ phiếu vẫn giảm nếu nhà đầu tư cho rằng tốc độ tăng trưởng sắp tới không đủ cao so với kỳ vọng hoặc mức giá hiện tại.

Đợt bán tháo là cơ hội mua vào hay dấu hiệu rủi ro mới?

Đây là câu hỏi mà nhiều nhà đầu tư đang đặt ra sau giai đoạn tăng giá mạnh của nhóm cổ phiếu bán dẫn.

Theo số liệu được nêu trong bản tin gốc, chỉ số bán dẫn PHLX (SOX) từng tăng khoảng 87% trong năm tính đến ngày 6/10, trước khi mức tăng được ghi nhận vào cuối phiên thứ Tư giảm còn khoảng 65%. Những con số này phản ánh hai mốc đo lường khác nhau trong cùng giai đoạn và cần được đối chiếu với dữ liệu thị trường tương ứng khi sử dụng trong phân tích đầu tư.

Mortonson mô tả đợt điều chỉnh là lành mạnh, nhưng đồng thời cho rằng nó cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đã đầu tư quá nhiều vào cơ sở hạ tầng và đang chuyển hướng sang những lĩnh vực khác.

Một phần dòng vốn có thể dịch chuyển sang cổ phiếu phần mềm, theo nhận định của ông. Ngoài ra, một số nhà quản lý danh mục đầu tư có thể rút tiền khỏi toàn bộ lĩnh vực công nghệ để chốt lời khi năm tài chính tiến gần đến giai đoạn cuối.

Tuy nhiên, Mortonson không đưa ra câu trả lời đơn giản rằng đợt giảm giá hiện tại chắc chắn là cơ hội mua vào. Ông gọi đây là “câu hỏi triệu đô”, phản ánh sự khó khăn trong việc phân biệt giữa một đợt điều chỉnh định giá thông thường và sự thay đổi sâu sắc hơn trong triển vọng của ngành.

Để đánh giá cơ hội, nhà đầu tư cần phân tích từng doanh nghiệp thay vì xem toàn bộ cổ phiếu AI là một nhóm đồng nhất. Các công ty bán dẫn có biên lợi nhuận cao, bảng cân đối kế toán vững chắc và khả năng tạo tiền mặt có thể có đặc điểm rủi ro rất khác so với các nhà cung cấp hạ tầng phải đầu tư lớn và phụ thuộc vào vốn bên ngoài.

Bên cạnh đó, cần theo dõi mức định giá, đơn hàng thực tế, tỷ lệ sử dụng trung tâm dữ liệu, thời hạn hợp đồng, chi phí nợ và khả năng sinh lời của các khoản đầu tư mới. Những yếu tố này có thể giúp xác định doanh nghiệp nào đang bị bán quá mức và doanh nghiệp nào thực sự đối mặt với nguy cơ suy giảm hiệu quả tài chính.

Điều gì có thể định hình giai đoạn tiếp theo của cổ phiếu AI?

Đợt bán tháo hiện tại có thể đánh dấu sự chuyển dịch trong cách thị trường định giá AI. Trong giai đoạn đầu, nhà đầu tư chủ yếu chú ý đến tốc độ tăng trưởng của nhu cầu chip, năng lực tính toán và quy mô đầu tư trung tâm dữ liệu. Khi ngành mở rộng, chất lượng doanh thu và hiệu quả sử dụng vốn ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng.

Ba yếu tố đáng theo dõi gồm:

Thứ nhất, khả năng chuyển doanh thu AI thành dòng tiền. Nếu doanh nghiệp tiếp tục tăng doanh thu nhưng phải chi nhiều hơn cho hạ tầng, mức độ bền vững của mô hình kinh doanh sẽ bị đặt dấu hỏi.

Thứ hai, chi phí vốn và khả năng huy động tài chính. Các công ty phụ thuộc vào nợ vay hoặc nguồn vốn mới có thể chịu sức ép lớn khi lãi suất và yêu cầu lợi nhuận của nhà đầu tư tăng lên.

Thứ ba, sự phân hóa dòng tiền trên thị trường. Nếu nhà đầu tư giảm tỷ trọng hạ tầng AI để chuyển sang phần mềm hoặc những lĩnh vực công nghệ khác, hiệu suất giữa các nhóm cổ phiếu có thể khác biệt đáng kể.

Điều này không có nghĩa triển vọng dài hạn của trí tuệ nhân tạo đã chấm dứt. Thay vào đó, thị trường có thể đang bước vào giai đoạn chọn lọc hơn, trong đó doanh nghiệp cần chứng minh rằng khoản đầu tư khổng lồ cho AI có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng.

Đối với Phố Wall, câu chuyện không còn chỉ là ai đang dẫn đầu cuộc đua AI, mà còn là ai có thể tài trợ cho cuộc đua đó một cách bền vững.

Nguồn tham khảo: Nội dung được biên soạn dựa trên thông tin Yahoo Finance dẫn lời Ted Mortonson, chiến lược gia công nghệ tại Baird, cùng các thông tin được nêu về Anthropic, Gartner và diễn biến thị trường chứng khoán. Các số liệu và nhận định cần được đối chiếu với báo cáo chính thức trước khi sử dụng cho quyết định đầu tư.

Thông tin phục vụ mục đích tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao Ted Mortonson nói Phố Wall mệt mỏi với “Ngân hàng Nvidia, AMD và Broadcom”?

Ông dùng cách nói hình tượng để đề cập đến vai trò tài trợ và hỗ trợ hệ sinh thái AI của các nhà sản xuất chip. Nhà đầu tư đang chú ý nhiều hơn đến cấu trúc tài trợ, mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa các doanh nghiệp và khả năng tạo ra nhu cầu cuối cùng bền vững.

2. Tại sao dòng tiền tự do lại quan trọng với các công ty hạ tầng AI?

Các doanh nghiệp này phải đầu tư lớn vào máy chủ, trung tâm dữ liệu, mạng và thiết bị tính toán. Dòng tiền tự do cho biết doanh nghiệp còn bao nhiêu tiền sau chi phí hoạt động và đầu tư vốn, qua đó giúp đánh giá mức độ phụ thuộc vào vay nợ hoặc huy động vốn mới.

3. Cổ phiếu bán dẫn giảm có đồng nghĩa ngành AI suy thoái?

Không nhất thiết. Giá cổ phiếu có thể giảm vì định giá cao, nhà đầu tư chốt lời hoặc lo ngại chi phí vốn, ngay cả khi nhu cầu sản phẩm vẫn tăng. Cần phân biệt biến động giá ngắn hạn với triển vọng kinh doanh dài hạn.

4. Nhà đầu tư nên làm gì khi cổ phiếu AI điều chỉnh mạnh?

Nên đánh giá từng doanh nghiệp dựa trên định giá, dòng tiền, nợ vay, chất lượng hợp đồng và khả năng sinh lời của khoản đầu tư. Tránh quyết định chỉ dựa vào mức giảm giá hoặc kỳ vọng rằng mọi doanh nghiệp liên quan đến AI đều sẽ hưởng lợi như nhau.

5. Dòng tiền có thể chuyển từ cổ phiếu bán dẫn sang đâu?

Theo Mortonson, phần mềm là một hướng dịch chuyển có thể xảy ra. Tuy nhiên, dòng tiền thực tế còn phụ thuộc vào kỳ vọng lợi nhuận, định giá tương đối và chiến lược của từng quỹ đầu tư.

“`html “`