Phil Knight, đồng sáng lập Nike, quyên tặng 1 tỷ USD cho Đại học Oregon để lập trường kỹ thuật

Phil Knight, đồng sáng lập Nike, cùng vợ là Penny Knight vừa công bố khoản cam kết trị giá 1 tỷ USD cho Đại học Oregon, nhằm thành lập một trường cao đẳng kỹ thuật mới tại thành phố Eugene, bang Oregon, Mỹ.

Đại học Oregon cho biết đây là khoản đóng góp lớn nhất từng được trao cho một trường đại học công lập toàn diện. Khoản đầu tư mới sẽ được sử dụng để thành lập Knight College of Engineering tại Phil and Penny Knight Campus for Accelerating Scientific Impact, mở rộng đào tạo kỹ sư, khoa học ứng dụng và thúc đẩy quá trình đưa các phát hiện khoa học từ phòng thí nghiệm ra thị trường.

Đây không phải lần đầu gia đình Knight đầu tư quy mô lớn vào trường đại học mà Phil Knight từng theo học. Khoản cam kết 1 tỷ USD mới là lần thứ ba trong vòng một thập kỷ vợ chồng Knight dành những khoản đầu tư lớn cho Đại học Oregon, sau hai khoản 500 triệu USD vào năm 2016 và 2021.

Phil Knight dành 1 tỷ USD để thành lập trường kỹ thuật mới

Theo thông báo của Đại học Oregon ngày 23/9/2026, Phil và Penny Knight cam kết 1 tỷ USD với mục tiêu thành lập một trường cao đẳng kỹ thuật nằm trong Knight Campus.

Trường mới dự kiến tập trung đào tạo kỹ sư và các nhà khoa học ứng dụng trong kỹ thuật sinh học (bioengineering) cùng nhiều lĩnh vực kỹ thuật có nhu cầu nhân lực cao.

Đại học Oregon cho biết mục tiêu không chỉ dừng ở việc đào tạo sinh viên. Trường kỹ thuật mới còn được kỳ vọng thu hút giảng viên, nhà nghiên cứu và các hoạt động hợp tác với doanh nghiệp, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và ứng dụng thương mại.

Các phát hiện trong phòng thí nghiệm có thể được phát triển thành sản phẩm, liệu pháp y tế, công nghệ mới hoặc doanh nghiệp khởi nghiệp. Đây là hướng tiếp cận mà Knight Campus đã theo đuổi kể từ khi được thành lập.

Phil Knight, người tốt nghiệp Đại học Oregon năm 1959, cho rằng các trường đại học có vai trò quan trọng trong việc tạo ra cơ hội cho thế hệ trẻ và biến những ý tưởng lớn thành hiện thực.

Khoản đóng góp mới vì thế không chỉ mang ý nghĩa tài chính mà còn tiếp tục một mối quan hệ kéo dài nhiều thập kỷ giữa gia đình Knight và Đại học Oregon.

Knight Campus đã được xây dựng như thế nào?

Để hiểu quy mô của khoản đầu tư 1 tỷ USD lần này, cần nhìn lại lịch sử của Knight Campus.

Năm 2016, Phil và Penny Knight cam kết 500 triệu USD cho Đại học Oregon để xây dựng Knight Campus for Accelerating Scientific Impact.

Năm 2021, họ tiếp tục cam kết thêm 500 triệu USD để mở rộng khuôn viên này.

Theo Đại học Oregon, những khoản đầu tư trước đó đã giúp trường xây dựng chương trình kỹ thuật đầu tiên, đào tạo những kỹ sư đầu tiên trong lịch sử trường và mở rộng hoạt động nghiên cứu. Knight Campus hiện có hàng chục phòng nghiên cứu cùng hàng trăm sinh viên và học viên tham gia mỗi năm.

Đại học Oregon cho biết Knight Campus cũng đã trở thành một trung tâm kết nối giữa nghiên cứu, doanh nghiệp và khởi nghiệp. Khuôn viên này có các phòng thí nghiệm phục vụ hoạt động đổi mới, hợp tác với hơn 200 doanh nghiệp và hỗ trợ nhiều startup do sinh viên hoặc giảng viên sáng lập.

Điều đó giải thích tại sao khoản đầu tư 1 tỷ USD mới được xem là bước tiếp theo thay vì một dự án hoàn toàn mới.

Từ Nike đến giáo dục và nghiên cứu khoa học

Phil Knight được biết đến rộng rãi với vai trò đồng sáng lập Nike, một trong những thương hiệu thể thao lớn nhất thế giới.

Nhưng bên cạnh hoạt động kinh doanh, gia đình Knight cũng dành nhiều nguồn lực cho giáo dục đại học và nghiên cứu.

Tại Đại học Oregon, dấu ấn của gia đình Knight xuất hiện ở nhiều công trình và chương trình khác nhau, trong đó có Knight Library, William W. Knight Law Center, các giáo sư được tài trợ và đặc biệt là Knight Campus.

Đại học Oregon cho biết mối quan hệ giữa trường và gia đình Knight đã kéo dài hơn nửa thế kỷ, bắt đầu từ thời điểm Phil Knight còn là sinh viên của trường.

Khoản đóng góp mới vì thế tiếp tục một chiến lược mà gia đình Knight đã theo đuổi trong nhiều năm: sử dụng hoạt động từ thiện để hỗ trợ giáo dục, nghiên cứu và đổi mới công nghệ.

Vì sao Đại học Oregon tập trung vào kỹ thuật sinh học?

Một trong những lĩnh vực trọng tâm của trường kỹ thuật mới sẽ là bioengineering, hay kỹ thuật sinh học.

Đây là lĩnh vực nằm ở giao điểm giữa kỹ thuật, sinh học, y học, khoa học dữ liệu và công nghệ.

Knight Campus hiện đã có các hoạt động nghiên cứu trong nhiều hướng như vật liệu sinh học, tái tạo mô, kỹ thuật thần kinh, protein engineering, công nghệ in 3D và các hệ thống hỗ trợ nghiên cứu y sinh.

Việc mở rộng thành một trường cao đẳng kỹ thuật có thể giúp Đại học Oregon đưa các chương trình này vào một hệ thống đào tạo và nghiên cứu lớn hơn.

Theo định hướng được trường công bố, sinh viên kỹ thuật không chỉ học kiến thức chuyên môn mà còn được đào tạo về giao tiếp, khởi nghiệp và đạo đức. Đại học cũng muốn đưa khả năng đổi mới và chuyển giao nghiên cứu vào trong cách đánh giá hoạt động học thuật.

Điều này phản ánh một xu hướng ngày càng rõ trong giáo dục đại học: trường đại học không chỉ đào tạo nhân lực mà còn tìm cách biến nghiên cứu thành công nghệ và doanh nghiệp.

Oregon đang cần thêm kỹ sư

Một động lực khác phía sau kế hoạch này là nhu cầu nhân lực kỹ thuật của Oregon.

Đại học Oregon cho biết các ngành như công nghệ sinh học, bán dẫn, khoa học sự sống, vật liệu tiên tiến, sản xuất, thể thao hiệu suất cao và trí tuệ nhân tạo đều có nhu cầu lớn về nhân lực kỹ thuật.

Theo số liệu được trường dẫn lại, Oregon dự kiến có khoảng 2.500 vị trí việc làm kỹ thuật cần được bổ sung mỗi năm. Trong khi đó, bang này có một vị trí quan trọng trong ngành bán dẫn của Mỹ nhưng số lượng nhân lực kỹ thuật được đào tạo chưa đáp ứng tương xứng với quy mô ngành.

Đây là một phần lý do Đại học Oregon muốn mở rộng năng lực đào tạo kỹ sư.

Nếu được triển khai theo kế hoạch, Knight College of Engineering có thể trở thành nguồn cung nhân lực cho nhiều ngành công nghệ cao tại Oregon, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa trường đại học và doanh nghiệp.

Khoản 1 tỷ USD có ý nghĩa gì với nghiên cứu và startup?

Một trong những điểm đáng chú ý trong kế hoạch mới là thương mại hóa nghiên cứu.

Nhiều trường đại học có thể tạo ra các nghiên cứu khoa học giá trị nhưng quá trình biến nghiên cứu đó thành sản phẩm hoặc doanh nghiệp thường mất nhiều thời gian.

Knight Campus được xây dựng với mục tiêu rút ngắn khoảng cách này.

Đại học Oregon cho biết khuôn viên hiện đã hỗ trợ hơn một chục startup do sinh viên và giảng viên dẫn dắt. Các lĩnh vực nghiên cứu bao gồm vật liệu sinh học, y sinh, kỹ thuật thần kinh và những công nghệ có khả năng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe.

Với khoản đầu tư mới, trường muốn mở rộng hệ sinh thái gồm:

• Đào tạo kỹ sư và nhà khoa học ứng dụng.
• Phát triển nghiên cứu liên ngành.
• Thu hút giảng viên và nhà nghiên cứu.
• Hợp tác với doanh nghiệp.
• Hỗ trợ startup công nghệ.
• Đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường.

Đây là mô hình trong đó giáo dục, nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ được đặt trong cùng một hệ sinh thái.

Phil và Penny Knight đã đóng góp bao nhiêu cho Đại học Oregon?

Khoản cam kết mới trị giá 1 tỷ USD là một phần trong lịch sử hỗ trợ lâu dài của gia đình Knight.

Trước đó, hai vợ chồng đã cam kết:

500 triệu USD năm 2016

Khoản tiền này tạo nền tảng cho Knight Campus for Accelerating Scientific Impact.

500 triệu USD năm 2021

Khoản đầu tư tiếp theo giúp mở rộng khuôn viên và các hoạt động nghiên cứu, đào tạo.

1 tỷ USD năm 2026

Khoản cam kết mới nhằm thành lập Knight College of Engineering và mở rộng sứ mệnh của Knight Campus.

Như vậy, chỉ tính ba cam kết lớn được Đại học Oregon công bố trong khoảng một thập kỷ, tổng giá trị lên tới 2 tỷ USD.

Trường cho biết các khoản đầu tư này cũng đã thu hút thêm nguồn hỗ trợ từ chính quyền bang, doanh nghiệp, các quỹ và những nhà tài trợ khác.

Trường kỹ thuật mới có phải đã được thành lập ngay lập tức?

Chưa hoàn toàn.

Điểm cần lưu ý là khoản 1 tỷ USD hiện được mô tả là cam kết nhằm thành lập trường cao đẳng kỹ thuật. Đại học Oregon cho biết trường sẽ tiếp tục thực hiện các quy trình cần thiết với chính quyền bang và cơ chế quản trị chung của trường để thành lập chính thức trường và các chương trình đào tạo cấp bằng.

Do đó, khoản tài trợ đã được công bố nhưng quá trình tổ chức, phê duyệt chương trình và triển khai đầy đủ vẫn cần được thực hiện theo các quy trình tương ứng.

Khoản tài trợ có giải quyết khó khăn ngân sách của Đại học Oregon?

Không hoàn toàn.

Chủ tịch Đại học Oregon Karl Scholz cho biết khoản tài trợ 1 tỷ USD được dành cho kỹ thuật và thúc đẩy tác động khoa học, không giải quyết toàn bộ vấn đề thâm hụt ngân sách cơ cấu của trường.

Điều này có nghĩa khoản tiền mới có mục tiêu tương đối cụ thể thay vì trở thành nguồn ngân sách chung để xử lý tất cả các nhu cầu tài chính của Đại học Oregon.

Đây cũng là điểm đáng chú ý trong cách các khoản tài trợ lớn cho giáo dục đại học được thiết kế: nhà tài trợ thường chỉ định lĩnh vực sử dụng vốn, trong khi trường vẫn phải giải quyết các vấn đề vận hành và ngân sách khác bằng những nguồn lực riêng.

Phil Knight muốn tạo ra điều gì với khoản đầu tư mới?

Trong thông điệp về khoản tài trợ, Phil Knight nhấn mạnh vai trò của các trường đại học trong việc tạo cơ hội cho thế hệ trẻ và biến những ý tưởng lớn thành hiện thực.

Theo định hướng của Đại học Oregon, mục tiêu của Knight College of Engineering không chỉ là tăng số lượng sinh viên ngành kỹ thuật.

Trường muốn xây dựng một hệ thống có khả năng kết nối:

Giáo dục → nghiên cứu → đổi mới → startup → sản phẩm → thị trường.

Nếu mô hình này hoạt động hiệu quả, giá trị của khoản tài trợ có thể không chỉ nằm ở số sinh viên được đào tạo mà còn ở những công nghệ, doanh nghiệp và nghiên cứu được tạo ra trong nhiều năm sau đó.

Từ khoản tài trợ 1 tỷ USD đến tham vọng xây dựng hệ sinh thái công nghệ

Khoản cam kết 1 tỷ USD của Phil và Penny Knight cho Đại học Oregon cho thấy quy mô ngày càng lớn của hoạt động đầu tư tư nhân vào giáo dục và nghiên cứu khoa học.

Với Đại học Oregon, đây là bước tiếp theo trong quá trình phát triển Knight Campus từ một ý tưởng thành một hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu và đổi mới.

Với Oregon, trường kỹ thuật mới được kỳ vọng góp phần giải quyết nhu cầu nhân lực trong các ngành công nghệ cao, từ bán dẫn và công nghệ sinh học đến trí tuệ nhân tạo và sản xuất tiên tiến.

Còn với gia đình Knight, khoản đầu tư mới tiếp tục truyền thống hỗ trợ Đại học Oregon kéo dài nhiều thập kỷ.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở chỗ 1 tỷ USD không chỉ được hướng tới việc xây dựng thêm một trường học, mà còn nhằm tạo ra một hệ thống có khả năng đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm đến sản phẩm, công nghệ và doanh nghiệp. Đại học Oregon đang đặt cược vào khả năng kết nối giáo dục, khoa học và thương mại hóa để tạo ra tác động kinh tế và xã hội trong dài hạn.

Khoản 1 tỷ USD của Phil Knight dành cho Đại học Oregon để làm gì?

Phil Knight quyên tặng 1 tỷ USD cho trường nào?

Khoản cam kết 1 tỷ USD của Phil và Penny Knight dành cho Đại học Oregon tại Eugene, Oregon, Mỹ. Mục tiêu là thành lập Knight College of Engineering tại Phil and Penny Knight Campus for Accelerating Scientific Impact.

Knight College of Engineering sẽ đào tạo những ngành nào?

Trường mới dự kiến tập trung vào kỹ thuật sinh học và các lĩnh vực kỹ thuật có nhu cầu nhân lực cao. Đại học Oregon cũng muốn phát triển đào tạo liên ngành và tăng kết nối giữa kỹ thuật, khoa học, y học, dữ liệu và đổi mới công nghệ.

Phil Knight đã từng đóng góp cho Đại học Oregon chưa?

Có. Trước khoản cam kết 1 tỷ USD năm 2026, Phil và Penny Knight đã cam kết 500 triệu USD vào năm 2016 và thêm 500 triệu USD vào năm 2021 để xây dựng và mở rộng Knight Campus.

Vì sao khoản tài trợ này đáng chú ý?

Đại học Oregon mô tả đây là khoản quà tặng lớn nhất từng được trao cho một trường đại học công lập toàn diện. Khoản tiền được kỳ vọng mở rộng đào tạo kỹ sư, thu hút nghiên cứu và thúc đẩy quá trình chuyển các phát hiện khoa học thành sản phẩm, công nghệ và doanh nghiệp.

Knight Campus đang nghiên cứu những lĩnh vực nào?

Knight Campus hiện hoạt động trong nhiều lĩnh vực như bioengineering, vật liệu sinh học, tái tạo mô, kỹ thuật thần kinh, protein engineering và công nghệ y sinh.

Nguồn tham khảo

• Đại học Oregon, thông báo chính thức về khoản cam kết 1 tỷ USD của Phil và Penny Knight, ngày 23/9/2026.
• Văn phòng Chủ tịch Đại học Oregon, thông điệp của Chủ tịch Karl Scholz về khoản tài trợ.
• Knight Campus for Accelerating Scientific Impact, thông tin về mục tiêu và hoạt động của khuôn viên.
• University of Oregon, thông tin về nghiên cứu và các lĩnh vực hoạt động tại Knight Campus.