Pháp đề xuất phạt tới 10.000 euro nếu không khai báo ví tiền điện tử tự quản lý từ 100.000 euro

Pháp đang xem xét siết chặt nghĩa vụ khai báo tài sản tiền điện tử khi Ủy ban Tài chính của Quốc hội thông qua một đề xuất yêu cầu công bố thông tin đối với các ví tự quản lý có giá trị từ 100.000 euro. Theo nội dung sửa đổi I-CF821, những cá nhân và tổ chức thuộc diện áp dụng có thể phải báo cáo các ví tiền điện tử do mình kiểm soát trực tiếp, kể cả khi không sử dụng dịch vụ lưu ký của sàn giao dịch hoặc nhà cung cấp bên thứ ba.

Đề xuất cũng đưa ra mức phạt có thể lên tới 10.000 euro đối với hành vi không khai báo các ví đủ điều kiện. Trong một số trường hợp vi phạm lần đầu, mức phạt tối đa được đề xuất áp dụng có thể giảm xuống còn 5.000 euro, theo các điều khoản được viện dẫn trong văn bản.

Động thái này phản ánh xu hướng các cơ quan quản lý châu Âu tăng cường khả năng xác định tài sản số phục vụ công tác quản lý thuế. Tuy nhiên, việc Ủy ban Tài chính thông qua đề xuất chưa đồng nghĩa quy định đã chính thức trở thành luật. Các bước lập pháp tiếp theo sẽ quyết định phạm vi áp dụng, thời điểm hiệu lực và nghĩa vụ cụ thể đối với người nắm giữ tiền điện tử tại Pháp.

Pháp đề xuất đưa ví tiền điện tử cá nhân vào diện khai báo

Đề xuất sửa đổi I-CF821 được các nhà lập pháp Charles de Courson, Jean-Pierre Bataille và Michel Castellani đưa ra trong quá trình xem xét ngân sách Pháp năm 2027.

Trọng tâm của đề xuất là mở rộng nghĩa vụ khai báo tài sản tiền điện tử sang những ví tự quản lý, còn được gọi là self-custody wallets. Đây là các ví cho phép người dùng trực tiếp kiểm soát khóa riêng hoặc phương tiện xác thực cần thiết để quản lý tài sản số, thay vì giao quyền lưu ký cho một sàn giao dịch hay tổ chức trung gian.

Ví dụ, một người có thể lưu trữ Bitcoin, Ethereum hoặc các tài sản tiền điện tử khác trong ví phần cứng, ví phần mềm hoặc một hệ thống tự quản lý khác. Với mô hình này, tài sản không nhất thiết được lưu ký bởi một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tiền điện tử tại Pháp hay nước ngoài.

Theo nội dung sửa đổi được mô tả, cư dân và các tổ chức thuộc diện áp dụng sẽ phải khai báo những ví đáp ứng ngưỡng giá trị quy định mà họ kiểm soát trực tiếp. Giá trị tài sản được xác định tại ngày 31/12 hằng năm để xem xét nghĩa vụ khai báo.

Điểm đáng chú ý là đề xuất không chỉ nhắm đến tài khoản tại các sàn giao dịch nước ngoài. Phạm vi dự kiến còn bao gồm tài sản được nắm giữ trực tiếp mà không cần thông qua nhà cung cấp dịch vụ lưu ký.

Nếu được thông qua và triển khai, thay đổi này có thể làm tăng yêu cầu lưu giữ hồ sơ đối với những người sở hữu lượng tài sản số lớn. Người nộp thuế có thể cần xác định số dư tại thời điểm quy định, tổng hợp thông tin về các ví liên quan và chuẩn bị dữ liệu để chứng minh quyền kiểm soát tài sản khi cần thiết.

Ngưỡng 100.000 euro được xác định như thế nào?

Theo đề xuất, ngưỡng tài sản được nhắc đến là 100.000 euro, với việc xác định giá trị dựa trên số liệu tại ngày 31/12 mỗi năm.

Cách tiếp cận này nhằm tạo ra một mốc thời gian thống nhất để cơ quan thuế xác định những trường hợp thuộc diện khai báo. Tuy nhiên, người nắm giữ tài sản cần phân biệt giữa giá trị tài sản tại một thời điểm và lợi nhuận thực tế phát sinh trong năm.

Chẳng hạn, một cá nhân có thể nắm giữ lượng Bitcoin trị giá 120.000 euro vào ngày 31/12, dù không bán bất kỳ đồng tiền nào trong năm. Trong trường hợp quy định cuối cùng sử dụng ngưỡng giá trị nắm giữ như đề xuất, việc không phát sinh giao dịch bán tài sản sẽ không tự động loại bỏ nghĩa vụ khai báo ví nếu các điều kiện áp dụng đều được đáp ứng.

Ngược lại, giá trị danh mục có thể biến động mạnh theo thị trường. Một ví có giá trị cao trong phần lớn năm nhưng giảm xuống dưới ngưỡng vào ngày 31/12 có thể được xử lý khác với ví vẫn vượt ngưỡng tại thời điểm xác định. Cách tính chính xác còn phụ thuộc vào văn bản pháp luật cuối cùng, bao gồm cách định giá từng loại tài sản, cách xử lý nhiều ví và phạm vi chủ thể phải khai báo.

Cũng cần lưu ý rằng ngưỡng 100.000 euro trong đề xuất liên quan đến việc xác định các ví thuộc diện báo cáo. Không nên mặc định đây là ngưỡng miễn thuế, mức tài sản được miễn khai báo thu nhập hoặc giới hạn miễn trừ đối với mọi nghĩa vụ thuế tiền điện tử tại Pháp.

Mức phạt có thể lên tới 10.000 euro

Để tăng cường tuân thủ, đề xuất I-CF821 hướng đến việc mở rộng Điều 1729 C ter của Bộ luật thuế Pháp nhằm bao gồm các ví tự quản lý đủ điều kiện.

Theo nội dung được cung cấp, mức phạt tối đa có thể lên tới 10.000 euro đối với hành vi không thực hiện nghĩa vụ khai báo. Đối với lần vi phạm đầu tiên trong năm hiện tại và ba năm dương lịch trước đó, mức phạt tối đa được nêu là 5.000 euro.

Sự khác biệt giữa hai mức phạt có ý nghĩa quan trọng đối với người nắm giữ tài sản số. Nếu quy định được thông qua, việc không khai báo có thể dẫn đến hậu quả tài chính đáng kể, đặc biệt với những trường hợp có nhiều ví hoặc không lưu giữ đầy đủ thông tin về tài sản.

Tuy nhiên, mức phạt nêu trên cần được hiểu là nội dung trong đề xuất và các điều khoản được viện dẫn, không phải kết luận rằng mọi trường hợp thiếu khai báo đều đương nhiên bị phạt ở mức tối đa. Việc áp dụng chế tài thực tế còn phụ thuộc vào luật có hiệu lực, loại vi phạm, hoàn cảnh cụ thể và các quy định liên quan.

Người nắm giữ tiền điện tử cũng cần phân biệt nghĩa vụ khai báo ví với nghĩa vụ kê khai thu nhập chịu thuế. Đây là những vấn đề pháp lý có thể liên quan với nhau nhưng không hoàn toàn giống nhau. Một người có thể phải khai báo tài sản theo một quy định mà không đồng nghĩa toàn bộ giá trị tài sản đó trở thành thu nhập chịu thuế trong cùng năm.

Vì sao Pháp muốn tăng cường giám sát tài sản tiền điện tử?

Trong phần giải trình cho đề xuất, các nhà tài trợ viện dẫn kết quả một cuộc điều tra của Quốc hội Pháp về vấn đề thuế đối với các hộ gia đình có thu nhập cao và tài sản lớn.

Theo các con số được dẫn trong nội dung đề xuất, năm 2021 ghi nhận khoảng 3,5 tỷ euro tiền lãi thực tế từ tiền điện tử, trong khi lượng tài sản tiền điện tử được khai báo với cơ quan thuế được báo cáo ở mức khoảng 400 triệu euro.

Hai con số này đề cập đến hai đại lượng khác nhau: một bên là lợi nhuận thực tế, bên còn lại là giá trị tài sản được khai báo. Vì vậy, không thể lấy chúng để kết luận trực tiếp rằng có 3,1 tỷ euro tài sản tiền điện tử chưa khai báo hoặc toàn bộ phần chênh lệch là hành vi trốn thuế.

Dù vậy, các số liệu được viện dẫn phản ánh mối quan tâm của các nhà lập pháp về khả năng theo dõi tài sản số và xác định nghĩa vụ thuế của người nắm giữ tài sản có giá trị lớn.

Với ví tự quản lý, cơ quan thuế có thể gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận dữ liệu nếu tài sản không được lưu ký tại một tổ chức chịu nghĩa vụ báo cáo. Việc mở rộng yêu cầu khai báo được xem là một cách để thu hẹp khoảng trống thông tin giữa tài sản được quản lý qua trung gian và tài sản do người dùng tự kiểm soát.

Tuy nhiên, tính minh bạch về thuế cũng đặt ra những câu hỏi về quyền riêng tư, phạm vi dữ liệu phải cung cấp và cách bảo vệ thông tin tài chính cá nhân. Hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào việc cân bằng giữa nhu cầu thực thi pháp luật và quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế.

Quy định hiện hành của Pháp đã yêu cầu khai báo một số tài khoản tiền điện tử ở nước ngoài

Trước đề xuất mới, Điều 1649 bis C của Bộ luật thuế Pháp đã quy định nghĩa vụ khai báo đối với một số tài khoản liên quan đến tài sản tiền điện tử do các nhà cung cấp nước ngoài quản lý.

Điều này có nghĩa người nộp thuế thuộc diện áp dụng có thể phải báo cáo tài khoản tại một số nền tảng nước ngoài, ngay cả khi họ không trực tiếp nắm giữ khóa riêng của tài sản.

Đề xuất I-CF821 hướng đến việc mở rộng phạm vi của quy định, đưa thêm các ví tự quản lý đủ điều kiện vào cơ chế khai báo. Khác với tài khoản tại một nhà cung cấp dịch vụ, ví tự quản lý có thể không gắn với một tổ chức trung gian duy nhất có trách nhiệm cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế.

Nếu thay đổi được thông qua, người nộp thuế có thể phải chủ động tổng hợp thông tin thay vì chỉ dựa vào báo cáo do sàn giao dịch hoặc nhà cung cấp dịch vụ lập.

Trong thực tế, việc xác định quyền kiểm soát một ví có thể cần xem xét cấu trúc sở hữu, quyền sử dụng khóa riêng và mối quan hệ giữa các chủ thể. Những trường hợp đồng sở hữu, ví doanh nghiệp, ví đa chữ ký hoặc tài sản được quản lý thay mặt người khác có thể đòi hỏi hướng dẫn cụ thể hơn từ cơ quan có thẩm quyền.

Do đó, phạm vi nghĩa vụ cuối cùng sẽ phụ thuộc đáng kể vào nội dung pháp luật được ban hành và hướng dẫn thực hiện.

DAC8 mở rộng báo cáo giao dịch tiền điện tử trên toàn Liên minh châu Âu

Đề xuất của Pháp xuất hiện trong bối cảnh Liên minh châu Âu đang triển khai các quy định nhằm tăng cường trao đổi thông tin thuế liên quan đến tài sản tiền điện tử.

Chỉ thị DAC8 mở rộng cơ chế hợp tác hành chính về thuế của EU sang lĩnh vực tiền điện tử. Theo khuôn khổ này, các nhà cung cấp dịch vụ tiền điện tử thuộc diện áp dụng phải thu thập và báo cáo một số thông tin liên quan đến người dùng và giao dịch theo yêu cầu của quy định.

Mục tiêu là giúp cơ quan thuế các quốc gia thành viên có thêm dữ liệu để đối chiếu thông tin kê khai, xác định nghĩa vụ thuế và hạn chế việc lợi dụng khác biệt giữa các hệ thống pháp luật.

Theo kế hoạch được công bố ở cấp EU, việc thu thập dữ liệu cho giai đoạn báo cáo đầu tiên bắt đầu từ năm 2026, với dữ liệu năm đầu tiên được báo cáo vào năm 2027. Các cơ quan thuế dự kiến trao đổi những thông tin ban đầu theo lịch trình của khuôn khổ DAC8, trong đó mốc ngày 30/9/2027 được nêu cho việc trao đổi báo cáo ban đầu.

Việc thực hiện cụ thể còn phụ thuộc vào các quy định chuyển hóa và hướng dẫn của từng quốc gia thành viên. Tại Pháp, những quy định triển khai có thể yêu cầu nhà cung cấp thu thập thông tin định danh người dùng và dữ liệu giao dịch thuộc diện báo cáo.

Tuy nhiên, DAC8 và đề xuất I-CF821 không nên bị xem là cùng một quy định. DAC8 tập trung vào nghĩa vụ báo cáo của các nhà cung cấp dịch vụ thuộc phạm vi áp dụng, trong khi đề xuất của Pháp hướng đến việc mở rộng nghĩa vụ khai báo của người nắm giữ ví tự quản lý đủ điều kiện.

Hai cơ chế có thể bổ sung cho nhau trong việc tăng khả năng tiếp cận thông tin của cơ quan thuế, nhưng phạm vi, chủ thể chịu trách nhiệm và dữ liệu cần cung cấp có thể khác nhau.

Tác động đối với người nắm giữ Bitcoin và tài sản số tại Pháp

Nếu đề xuất được thông qua, những người nắm giữ lượng tiền điện tử lớn tại Pháp có thể phải chú ý hơn đến việc quản lý hồ sơ tài sản.

Trước hết, họ cần phân biệt giữa ví tự quản lý và tài khoản lưu ký tại sàn giao dịch. Hai hình thức này có thể chịu các nghĩa vụ khai báo khác nhau tùy thuộc vào quy định áp dụng.

Tiếp theo, việc lưu giữ lịch sử giao dịch, thông tin định giá và bằng chứng về quyền kiểm soát ví có thể trở nên quan trọng hơn. Người dùng có nhiều ví hoặc thường xuyên chuyển tài sản giữa các nền tảng cần có khả năng xác định rõ những địa chỉ thuộc quyền kiểm soát của mình, tránh nhầm lẫn giữa chuyển khoản nội bộ và giao dịch với bên thứ ba.

Đối với doanh nghiệp, yêu cầu tuân thủ có thể phức tạp hơn nếu tài sản số được sử dụng cho hoạt động kinh doanh, quản lý ngân quỹ hoặc giao dịch thay mặt khách hàng. Các doanh nghiệp cần xác định chủ thể chịu trách nhiệm khai báo và bảo đảm dữ liệu tài chính được lưu trữ phù hợp.

Dù vậy, chưa nên kết luận rằng mọi người sở hữu ví tiền điện tử tại Pháp đều phải khai báo theo ngưỡng 100.000 euro. Nghĩa vụ thực tế phụ thuộc vào nội dung cuối cùng của luật, tư cách người nộp thuế, loại ví và những điều kiện cụ thể được quy định.

Với người nắm giữ tài sản có giá trị lớn, việc tìm hiểu sớm các yêu cầu pháp lý và tham khảo chuyên gia thuế tại Pháp có thể giúp hạn chế sai sót khi quy định mới được triển khai.

Pháp tăng áp lực minh bạch đối với tài sản tiền điện tử

Đề xuất I-CF821 cho thấy Pháp đang xem xét mở rộng cơ chế khai báo thuế sang các ví tiền điện tử tự quản lý có giá trị từ 100.000 euro. Nếu được thông qua, biện pháp này sẽ bổ sung một lớp yêu cầu tuân thủ đối với người nắm giữ tài sản số, bên cạnh các quy định hiện hành về tài khoản tại nhà cung cấp nước ngoài và khuôn khổ báo cáo của EU theo DAC8.

Mức phạt đề xuất lên tới 10.000 euro cho thấy các nhà lập pháp muốn tăng cường tính nghiêm túc của nghĩa vụ khai báo. Tuy nhiên, cần theo dõi tiến trình lập pháp trước khi xác định quy định cuối cùng có áp dụng hay không, đối tượng nào thuộc diện điều chỉnh và thời điểm bắt đầu thực hiện.

Đối với thị trường tiền điện tử, xu hướng tăng cường báo cáo có thể thúc đẩy minh bạch thuế nhưng cũng làm gia tăng yêu cầu quản lý hồ sơ và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Người nắm giữ tài sản số tại Pháp nên phân biệt rõ nghĩa vụ khai báo tài sản với nghĩa vụ nộp thuế, đồng thời cập nhật hướng dẫn chính thức trước khi đưa ra quyết định liên quan đến việc quản lý tài sản.

Nguồn tham khảo: Nội dung sửa đổi I-CF821 trong quá trình xem xét ngân sách Pháp năm 2027; Điều 1649 bis C và Điều 1729 C ter của Bộ luật thuế Pháp; tài liệu của Ủy ban châu Âu về DAC8. Các nội dung liên quan đến đề xuất cần được đối chiếu với văn bản lập pháp và hướng dẫn chính thức mới nhất.

Bài viết cung cấp thông tin nhằm mục đích tham khảo, không phải tư vấn pháp lý hoặc khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp về đề xuất khai báo ví tiền điện tử tại Pháp

1. Pháp có bắt buộc khai báo mọi ví tiền điện tử cá nhân không?

Chưa thể kết luận như vậy. Đề xuất I-CF821 hướng đến các ví tự quản lý đáp ứng ngưỡng giá trị và điều kiện áp dụng. Việc quy định có trở thành luật hay không, cũng như phạm vi cuối cùng, còn phụ thuộc vào quá trình lập pháp.

2. Ngưỡng khai báo 100.000 euro được tính vào thời điểm nào?

Theo đề xuất, giá trị tài sản được xem xét tại ngày 31/12 hằng năm. Cách định giá chi tiết, việc tổng hợp nhiều ví và các trường hợp đặc biệt cần căn cứ vào văn bản cuối cùng.

3. Mức phạt tối đa là bao nhiêu?

Theo nội dung được cung cấp, mức phạt có thể lên tới 10.000 euro. Đối với lần vi phạm đầu tiên trong năm hiện tại và ba năm dương lịch trước đó, mức phạt tối đa được nêu là 5.000 euro. Việc áp dụng cụ thể phụ thuộc vào quy định có hiệu lực và hoàn cảnh vi phạm.

4. Ví phần cứng như Ledger có thuộc diện bị ảnh hưởng không?

Ví phần cứng có thể được sử dụng để tự quản lý tài sản tiền điện tử. Tuy nhiên, việc một ví cụ thể có thuộc diện khai báo hay không không chỉ phụ thuộc vào thiết bị mà còn vào giá trị tài sản, quyền kiểm soát và phạm vi pháp luật cuối cùng.

5. DAC8 có yêu cầu cá nhân tự khai báo toàn bộ ví không?

DAC8 chủ yếu đặt ra nghĩa vụ thu thập và báo cáo thông tin đối với các nhà cung cấp dịch vụ thuộc phạm vi áp dụng. Nghĩa vụ khai báo trực tiếp của cá nhân đối với ví tự quản lý phải được xem xét theo pháp luật quốc gia và những quy định riêng có liên quan.

6. Quy định này có đồng nghĩa tài sản tiền điện tử trên 100.000 euro sẽ bị đánh thuế không?

Không. Ngưỡng giá trị tài sản để xác định nghĩa vụ khai báo không đồng nghĩa với ngưỡng chịu thuế đối với toàn bộ số dư. Nghĩa vụ thuế phụ thuộc vào loại thu nhập, giao dịch phát sinh và quy định thuế tương ứng.