OpenAI công bố kế hoạch kiểm soát chi phí năng lượng cho trung tâm dữ liệu AI Stargate trị giá 500 tỷ USD

OpenAI và bài toán năng lượng cho kỷ nguyên AI quy mô lớn

Ngày 20/1, OpenAI chính thức công bố kế hoạch mang tên Cộng đồng Stargate, một phần quan trọng trong chiến lược phát triển hệ sinh thái trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) quy mô siêu lớn. Mục tiêu cốt lõi của kế hoạch này là kiểm soát chi phí năng lượng, đồng thời đảm bảo hoạt động của các trung tâm dữ liệu AI không gây áp lực tăng giá điện lên cộng đồng địa phương.

Thông báo được đưa ra trong bối cảnh năng lượng đang trở thành “nút thắt cổ chai” đối với sự mở rộng của ngành AI toàn cầu. Việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI thế hệ mới đòi hỏi lượng điện khổng lồ, vượt xa nhu cầu của các trung tâm dữ liệu truyền thống. Nếu không có chiến lược năng lượng bài bản, các dự án AI quy mô lớn có thể gây ra xung đột lợi ích với cộng đồng địa phương và hệ thống điện quốc gia.

Stargate – siêu dự án AI 500 tỷ USD và sự hậu thuẫn chính trị

Stargate là sáng kiến đầu tư dài hạn trị giá 500 tỷ USD, tập trung xây dựng các trung tâm dữ liệu AI phục vụ huấn luyện và suy luận mô hình. Dự án nhận được sự tham gia của nhiều nhà đầu tư lớn, trong đó có Oracle, và từng được Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai ủng hộ khi lần đầu ra mắt vào tháng 1/2025.

Không chỉ mang ý nghĩa công nghệ, Stargate còn được xem là một dự án chiến lược trong cuộc cạnh tranh AI toàn cầu. Tuy nhiên, quy mô khổng lồ của các trung tâm dữ liệu đi kèm với thách thức lớn về năng lượng, từ nguồn phát điện, truyền tải cho tới tác động xã hội tại các khu vực triển khai.

Kế hoạch cộng đồng: cá nhân hóa theo từng địa phương

Theo OpenAI, mỗi địa điểm thuộc dự án Stargate sẽ có kế hoạch cộng đồng riêng, được thiết kế dựa trên điều kiện và mối quan tâm của địa phương. Các kế hoạch này không mang tính áp đặt từ trên xuống mà được xây dựng dựa trên ý kiến đóng góp của cộng đồng và chính quyền sở tại.

Tùy từng khu vực, OpenAI có thể:

• Tài trợ toàn bộ cho việc xây dựng nguồn điện mới chuyên dụng cho trung tâm dữ liệu
• Đầu tư vào hệ thống lưu trữ năng lượng để giảm tải cho lưới điện giờ cao điểm
• Bổ sung và chi trả cho năng lực phát điện và truyền tải mới, đảm bảo không cạnh tranh với nhu cầu sinh hoạt của người dân

Cách tiếp cận này cho thấy OpenAI đang chuyển từ mô hình “tiêu thụ điện” sang mô hình đồng đầu tư hạ tầng năng lượng, nhằm giảm rủi ro xã hội và chính trị.

Xu hướng chung của Big Tech: tự lo điện cho AI

OpenAI không phải là trường hợp duy nhất. Trước đó, Microsoft cũng công bố sáng kiến tương tự nhằm giảm lượng nước sử dụng tại các trung tâm dữ liệu ở Mỹ và hạn chế tác động tiêu cực đến cộng đồng địa phương do giá điện tăng.

Microsoft khẳng định sẽ trả mức giá điện đủ bù đắp chi phí, đồng thời hợp tác trực tiếp với các công ty điện lực để mở rộng nguồn cung khi cần thiết. Điều này phản ánh một xu hướng rõ rệt: các tập đoàn công nghệ lớn đang dần chủ động đầu tư vào hạ tầng điện, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống sẵn có.

Năng lượng – mặt trận chiến lược mới của AI

Khi AI bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, năng lượng không còn là yếu tố phụ trợ mà trở thành lợi thế cạnh tranh chiến lược. Doanh nghiệp nào kiểm soát tốt chi phí và nguồn cung điện sẽ có ưu thế rõ rệt trong cuộc đua phát triển mô hình AI lớn, từ chi phí vận hành cho tới khả năng mở rộng.

Kế hoạch cộng đồng Stargate cho thấy OpenAI đang đi trước một bước trong việc giải bài toán này, không chỉ ở khía cạnh kỹ thuật mà còn ở trách nhiệm xã hội và mối quan hệ với cộng đồng địa phương.