Trong thời đại điện thoại thông minh và các thiết bị đeo thông minh có thể hiển thị thời gian chính xác đến từng giây, đồng hồ truyền thống vẫn giữ được sức hấp dẫn đặc biệt. Không đơn thuần là công cụ xem giờ, một chiếc đồng hồ cơ còn thể hiện phong cách cá nhân, trình độ chế tác, giá trị lịch sử và đôi khi là vị thế của người sở hữu.
Đối với nhiều người, sưu tập đồng hồ là một thú vui gắn liền với niềm đam mê nghệ thuật cơ khí, thiết kế và những câu chuyện phía sau mỗi thương hiệu. Tuy nhiên, cũng có không ít người xem đồng hồ cao cấp như một loại tài sản thay thế, với kỳ vọng có thể bán lại để thu lợi nhuận trong tương lai.
Theo số liệu được Statista đề cập trong nội dung nghiên cứu của CNBC, thị trường đồng hồ toàn cầu có quy mô vượt 135 tỷ USD và được dự báo tăng trưởng bình quân hơn 5,6% mỗi năm. Điều này cho thấy ngành công nghiệp đồng hồ vẫn có sức hút đáng kể, bất chấp những biến động của thị trường hàng xa xỉ.
Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo rằng người mới không nên bước vào thế giới đồng hồ với suy nghĩ đây là một kênh đầu tư chắc chắn sinh lời. Trên thực tế, phần lớn đồng hồ đều mất giá sau khi rời khỏi cửa hàng bán lẻ. Chỉ một số thương hiệu, mẫu mã và phiên bản đặc biệt mới có khả năng giữ giá hoặc tăng giá trên thị trường thứ cấp.
Vậy người mới bắt đầu nên lựa chọn như thế nào? Đâu là những thương hiệu đáng chú ý, cần kiểm tra những gì khi mua đồng hồ cũ và làm sao để tránh những sai lầm tốn kém?
1. Sưu tập đồng hồ nên bắt đầu từ đam mê, không phải kỳ vọng lợi nhuận
Nguyên tắc đầu tiên mà các chuyên gia đưa ra là hãy coi sưu tập đồng hồ như một sở thích trước khi nghĩ đến lợi nhuận tài chính.
Charles Tian, nhà sáng lập kiêm CEO của WatchCharts, nền tảng chuyên theo dõi giá đồng hồ đã qua sử dụng, cho rằng việc mua bán đồng hồ hoàn toàn có thể tạo ra lợi nhuận trong một số trường hợp. Tuy nhiên, nếu xét trong dài hạn, người sưu tập khó có thể vượt qua hiệu suất của những kênh đầu tư truyền thống như chỉ số S&P 500.
Mike Johnson, nhà sáng lập WatchPatrol, cũng nhấn mạnh rằng phần lớn đồng hồ đều mất giá. Điều khó khăn nhất là xác định trước những mẫu đồng hồ mới nào sẽ trở thành các thiết kế kinh điển trong tương lai.
Một ví dụ điển hình là những chiếc Breitling Superocean 42 và Panerai Luminor GMT. Đây đều là những mẫu đồng hồ có chất lượng và được giới chơi đồng hồ quan tâm, nhưng giá trị trên thị trường thứ cấp vẫn có những giai đoạn sụt giảm đáng kể.
Điều này cho thấy chất lượng chế tác không đồng nghĩa với khả năng tăng giá. Một chiếc đồng hồ có thể rất tốt về mặt kỹ thuật, có thiết kế đẹp và mang lại trải nghiệm sử dụng tuyệt vời nhưng vẫn giảm giá sau khi mua.
Dĩ nhiên, vẫn tồn tại những trường hợp ngoại lệ. Chiếc Rolex Daytona từng thuộc sở hữu của diễn viên Paul Newman là ví dụ nổi bật. Năm 1972, mẫu đồng hồ này có giá bán lẻ chỉ khoảng 210 USD, nhưng đến năm 2017 đã được bán đấu giá với mức kỷ lục 17,8 triệu USD.
Tuy nhiên, đây là trường hợp cực kỳ đặc biệt, không thể dùng làm cơ sở để kỳ vọng rằng những chiếc đồng hồ đắt tiền thông thường sẽ tăng giá tương tự.
Bài học dành cho người mới: Hãy lựa chọn chiếc đồng hồ mà bạn thực sự yêu thích, phù hợp với phong cách và khả năng tài chính. Nếu giá trị của nó tăng lên theo thời gian, đó nên được xem là lợi ích bổ sung thay vì mục tiêu duy nhất.
2. Những thương hiệu đồng hồ có khả năng giữ giá đáng chú ý
Thị trường đồng hồ có hàng trăm thương hiệu khác nhau, nhưng doanh số và sự quan tâm của giới sưu tập thường tập trung vào một số tên tuổi lớn.
Theo báo cáo thường niên về ngành sản xuất đồng hồ của Morgan Stanley và LuxeConsult được CNBC dẫn lại, những thương hiệu nổi bật bao gồm Rolex, Cartier, Patek Philippe, Audemars Piguet, Omega và Richard Mille.
Trong đó, ba cái tên thường xuyên được các chuyên gia nhắc đến khi nói về khả năng giữ giá là Rolex, Patek Philippe và Audemars Piguet.
Rolex – Biểu tượng của thị trường đồng hồ cao cấp
Rolex là một trong những thương hiệu có sức nhận diện mạnh nhất trên thị trường đồng hồ thế giới. Những dòng sản phẩm như Submariner và Daytona thường nhận được sự quan tâm lớn từ giới sưu tập.
Theo Charles Tian, Rolex Submariner có giá bán lẻ mới khoảng 10.000 USD và từng tăng lên gấp ba lần giá trị trên thị trường thứ cấp so với năm 2010, đạt đỉnh trong giai đoạn bùng nổ đồ sưu tầm năm 2022.
Tuy nhiên, người mua cần hiểu rằng mức tăng này gắn với những điều kiện thị trường đặc biệt, nhất là giai đoạn nhu cầu hàng xa xỉ tăng mạnh sau đại dịch COVID-19.
Không phải mọi mẫu Rolex đều tăng giá và cũng không phải người mua nào cũng có thể tiếp cận những phiên bản được săn đón.
Patek Philippe – Giá trị từ lịch sử và kỹ nghệ chế tác
Patek Philippe được biết đến với những thiết kế tinh xảo, bộ máy cơ khí phức tạp và vị thế lâu đời trong ngành đồng hồ cao cấp.
Một số mẫu đồng hồ của thương hiệu này có nhu cầu vượt xa nguồn cung, khiến người mua phải chờ đợi hoặc tìm kiếm trên thị trường thứ cấp.
Chính sự kết hợp giữa danh tiếng, độ hiếm và chất lượng chế tác giúp một số sản phẩm Patek Philippe có khả năng duy trì sức hút lâu dài.
Audemars Piguet – Sức hút của thiết kế đặc trưng
Audemars Piguet là thương hiệu Thụy Sĩ được giới chơi đồng hồ đánh giá cao, đặc biệt với những thiết kế mang tính nhận diện mạnh.
Tương tự Rolex và Patek Philippe, một số mẫu của Audemars Piguet có thể được giao dịch với giá cao trên thị trường thứ cấp. Tuy nhiên, mức giá thực tế còn phụ thuộc vào tình trạng sản phẩm, phiên bản, nhu cầu và thời điểm giao dịch.
Những thương hiệu khác đáng quan tâm
Ngoài ba thương hiệu kể trên, Vacheron Constantin cũng là cái tên có vị trí đặc biệt trong lịch sử chế tác đồng hồ.
Được thành lập năm 1755, đây là một trong những nhà sản xuất đồng hồ lâu đời nhất còn hoạt động liên tục. Thương hiệu nổi bật nhờ kỹ thuật chế tác tinh xảo và giá trị lịch sử, dù khả năng giữ giá trên thị trường thứ cấp nhìn chung không phải lúc nào cũng tương đương Rolex, Patek Philippe hay Audemars Piguet.
Đối với người mới có ngân sách thấp hơn, một số lựa chọn đáng chú ý gồm:
- Seiko: Những mẫu đồng hồ lặn cổ điển, đặc biệt là Seiko SKX007 đã ngừng sản xuất, được giới sưu tập quan tâm. Theo Mike Johnson, mẫu này từng có giá giao dịch khoảng 257 USD và tăng nhẹ qua từng năm.
- Omega: Các dòng đồng hồ thể thao của thương hiệu này có lịch sử lâu đời và được nhiều người yêu thích.
- Tudor: Một thương hiệu có nhiều thiết kế thể thao hiện đại, phù hợp với những người muốn tiếp cận thế giới đồng hồ cơ.
- Hamilton: Dòng Khaki Field được đánh giá cao nhờ thiết kế thực dụng và phong cách cổ điển.
- Tissot: PRX là một trong những lựa chọn phổ biến trong phân khúc dễ tiếp cận, với giá bán lại được đề cập khoảng 400 USD trong nội dung CNBC.
- Bulova: Những mẫu Accutron cổ điển cũng có sức hấp dẫn riêng đối với người yêu thích lịch sử công nghệ đồng hồ.
Ở phân khúc cao cấp hơn, MB&F, F.P. Journe và Richard Mille là những cái tên được giới sưu tập chú ý nhờ thiết kế độc đáo và kỹ thuật chế tác đặc biệt.
3. Nên mua đồng hồ mới hay đồng hồ đã qua sử dụng?
Đây là một trong những quyết định quan trọng nhất đối với người mới bắt đầu.
Mua đồng hồ mới mang lại cảm giác sở hữu sản phẩm chưa qua sử dụng, có bảo hành và thường đi kèm đầy đủ giấy tờ từ nhà sản xuất hoặc đại lý chính hãng.
Mike Johnson cho rằng mua đồng hồ mới tương đối đơn giản. Người mua không phải lo lắng quá nhiều về lịch sử sử dụng, các bộ phận bị thay thế hay những hư hỏng không được công bố.
Tuy nhiên, nhược điểm là phần lớn đồng hồ có thể giảm giá sau khi được mua từ cửa hàng bán lẻ. Người mua thường phải chấp nhận khoản chênh lệch này nếu quyết định bán lại.
Ngược lại, thị trường đồng hồ đã qua sử dụng có thể mang đến cơ hội tiết kiệm đáng kể.
Charles Tian cho biết, với nhiều thương hiệu, người mua có thể tìm được đồng hồ cũ trong tình trạng tốt với mức giá thấp hơn khoảng 40-50% so với giá bán lẻ ban đầu.
Đây là lợi thế đáng cân nhắc đối với người mới muốn trải nghiệm nhiều thương hiệu mà không cần bỏ ra số tiền quá lớn.
Tuy nhiên, đồng hồ cũ cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro:
- Không còn bảo hành hoặc thời hạn bảo hành đã hết.
- Không rõ lịch sử bảo dưỡng và sửa chữa.
- Các bộ phận có thể đã bị thay thế.
- Có nguy cơ mua phải hàng giả hoặc đồng hồ lắp ghép.
- Có thể phát sinh chi phí sửa chữa lớn sau khi mua.
Robert-Jan Broer, nhà sáng lập Fratello Watches, nhận định rằng thị trường đồng hồ cũ phức tạp hơn đáng kể so với việc mua mới. Khoản tiền tiết kiệm ban đầu đôi khi có thể nhanh chóng biến mất nếu người mua phải thanh toán hóa đơn sửa chữa hoặc bảo dưỡng bất ngờ.
Vì vậy, lựa chọn giữa đồng hồ mới và cũ cần dựa trên ngân sách, kinh nghiệm, mức độ am hiểu và khả năng kiểm tra sản phẩm.
4. Những yếu tố quyết định giá trị của một chiếc đồng hồ
Không phải chiếc đồng hồ đắt tiền nào cũng có giá trị sưu tập cao. Giá trị thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố kết hợp.
Theo Sean Makovsky, chuyên gia quản lý hàng xa xỉ tại Max Pawn, uy tín thương hiệu thường là yếu tố quan trọng nhất. Bên cạnh đó, độ hiếm, xuất xứ và lịch sử sở hữu được ghi chép đầy đủ cũng có ảnh hưởng đáng kể.
Một số yếu tố cần quan tâm gồm:
Danh tiếng thương hiệu: Những thương hiệu có lịch sử lâu đời, độ nhận diện cao và cộng đồng sưu tập lớn thường có lợi thế trên thị trường thứ cấp.
Độ hiếm: Các phiên bản giới hạn, mẫu đã ngừng sản xuất hoặc những chiếc đồng hồ gắn với sự kiện lịch sử đặc biệt có thể thu hút sự quan tâm lớn.
Tính nguyên bản: Một chiếc đồng hồ còn nguyên các bộ phận ban đầu thường được đánh giá cao hơn sản phẩm đã thay thế nhiều chi tiết.
Tình trạng sử dụng: Mặt kính, mặt số, vỏ, dây đeo và bộ máy đều ảnh hưởng đến giá trị.
Giấy tờ và phụ kiện: Hộp nguyên bản, thẻ bảo hành, giấy chứng nhận và hóa đơn có thể giúp tăng độ tin cậy và sức hấp dẫn khi bán lại.
Đặc biệt, hai chiếc đồng hồ cùng mẫu mã và năm sản xuất vẫn có thể chênh lệch giá hàng nghìn USD nếu một chiếc còn nguyên bản trong khi chiếc còn lại đã thay thế linh kiện hoặc phục chế quá mức.
5. Chi phí bảo dưỡng: Khoản tiền người mới thường bỏ quên
Một sai lầm phổ biến khi bắt đầu sưu tập đồng hồ là chỉ quan tâm đến giá mua mà không tính đến chi phí sở hữu lâu dài.
Phần lớn đồng hồ sưu tập cao cấp sử dụng bộ máy cơ khí, hoạt động dựa trên sự phối hợp của nhiều bánh răng, lò xo, càng gạt và các chi tiết có kích thước rất nhỏ.
Trong quá trình sử dụng, các bộ phận này sẽ hao mòn và cần được bảo dưỡng định kỳ.
Theo các chuyên gia được CNBC phỏng vấn, đồng hồ cơ thường cần được bảo dưỡng sau khoảng 7-10 năm, tùy thuộc vào thương hiệu, loại bộ máy và điều kiện sử dụng.
Chi phí có thể dao động từ 200-300 USD đối với một số dịch vụ cơ bản, nhưng có thể lên tới hàng nghìn USD với những mẫu cao cấp hoặc có chức năng cơ khí phức tạp.
Chẳng hạn, đồng hồ có chức năng hiển thị lịch vạn niên, chu kỳ mặt trăng hoặc mức dự trữ năng lượng thường đòi hỏi kỹ thuật sửa chữa chuyên sâu.
Robert-Jan Broer lưu ý rằng việc thay mặt kính hoặc núm chỉnh giờ có thể không quá tốn kém, nhưng nếu bộ máy bên trong gặp vấn đề hoặc mặt số đặc biệt bị hư hỏng, chi phí sửa chữa có thể tăng rất cao.
Do đó, trước khi mua một chiếc đồng hồ cũ, người mua nên tìm hiểu thời điểm bảo dưỡng gần nhất và ước tính chi phí nếu phải bảo dưỡng lại.
6. Cách bảo quản đồng hồ để duy trì giá trị lâu dài
Bảo quản đúng cách không chỉ giúp đồng hồ hoạt động ổn định mà còn góp phần giữ gìn giá trị sưu tập.
Theo Sean Makovsky, đồng hồ cần được bảo quản trong môi trường khô ráo, an toàn, tránh độ ẩm quá cao, nhiệt độ khắc nghiệt và từ trường mạnh.
Một số nguyên tắc quan trọng bao gồm:
- Cất giữ đồng hồ ở nơi khô ráo, nhiệt độ ổn định.
- Tránh để đồng hồ gần các thiết bị có từ trường mạnh.
- Hạn chế va đập và tiếp xúc với hóa chất.
- Kiểm tra khả năng chống nước định kỳ nếu thường xuyên sử dụng trong môi trường ẩm ướt.
- Bảo dưỡng tại các trung tâm hoặc thợ sửa chữa có chuyên môn.
- Sử dụng két sắt hoặc tủ bảo quản phù hợp với giá trị bộ sưu tập.
Ngoài bản thân chiếc đồng hồ, các phụ kiện đi kèm cũng cần được giữ gìn cẩn thận.
Hộp nguyên bản, thẻ bảo hành, giấy chứng nhận, sách hướng dẫn, hóa đơn và hồ sơ bảo dưỡng đều có thể ảnh hưởng đến khả năng giao dịch trong tương lai.
Đối với người sưu tập nghiêm túc, việc lưu trữ đầy đủ các tài liệu này là một phần quan trọng của quá trình xây dựng bộ sưu tập.
7. Cảnh giác với đồng hồ giả và những giao dịch thiếu minh bạch
Thị trường đồng hồ cao cấp luôn có nguy cơ xuất hiện hàng giả, hàng nhái và các hình thức gian lận.
Một vấn đề đáng chú ý là hiện tượng đồng hồ Frankenstein. Đây là cách gọi những chiếc đồng hồ được lắp ghép từ các bộ phận thuộc nhiều sản phẩm khác nhau, sau đó được rao bán như một chiếc đồng hồ nguyên bản.
Những sản phẩm này có thể sử dụng một số linh kiện chính hãng nhưng không còn giữ được tính nguyên bản của thiết kế ban đầu.
Ngoài ra, người mua còn có thể gặp những trường hợp:
- Đồng hồ bị trầy xước hoặc hư hỏng nhưng được quảng cáo như hàng mới.
- Sản phẩm đã bị đánh bóng quá mức làm mất đi đường nét nguyên bản.
- Số sê-ri không khớp với giấy tờ.
- Người bán nhận tiền nhưng không giao hàng.
- Giao dịch đấu giá trực tuyến thiếu minh bạch.
- Đồng hồ đã thay thế linh kiện nhưng không được thông báo.
Mike Johnson khuyến nghị người mua nên sử dụng những phương thức thanh toán có khả năng bảo vệ giao dịch, yêu cầu ảnh chụp thực tế và số sê-ri của sản phẩm.
Đối với đồng hồ có giá trị cao, việc nhờ một thợ sửa chữa độc lập hoặc chuyên gia xác thực trước khi thanh toán là điều cần thiết.
Robert-Jan Broer cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn người bán đáng tin cậy. Người mua có thể tham khảo đánh giá, lời giới thiệu và lịch sử giao dịch trên các nền tảng chuyên về đồng hồ như Chrono24.
Một nguyên tắc đáng nhớ là đừng chỉ đánh giá chiếc đồng hồ, hãy đánh giá cả người bán.
8. Người mới nên bắt đầu xây dựng bộ sưu tập như thế nào?
Thay vì mua ngay những chiếc đồng hồ đắt tiền, người mới nên tiếp cận thị trường theo từng bước.
Bắt đầu với ngân sách phù hợp
Hãy xác định số tiền có thể chi trả mà không ảnh hưởng đến những nhu cầu tài chính quan trọng khác. Không nên vay tiền hoặc sử dụng nguồn vốn cần thiết cho sinh hoạt để mua đồng hồ sưu tập.
Tìm hiểu một số thương hiệu trước khi mua
Người mới có thể bắt đầu với Seiko, Hamilton, Tissot hoặc Tudor để làm quen với bộ máy cơ, chất liệu, thiết kế và cách bảo quản.
Chọn một phong cách yêu thích
Đồng hồ lặn, đồng hồ thể thao, đồng hồ công sở và đồng hồ cổ điển có những đặc điểm khác nhau. Việc xác định phong cách giúp tránh mua sắm theo cảm xúc.
So sánh giá trên thị trường thứ cấp
Không nên chỉ dựa vào giá niêm yết. Hãy tìm hiểu giá giao dịch thực tế, tình trạng sản phẩm và lịch sử biến động của mẫu đồng hồ muốn mua.
Mua từ nguồn có uy tín
Ưu tiên đại lý chính hãng, cửa hàng chuyên nghiệp hoặc người bán có lịch sử giao dịch minh bạch. Với những món đồ giá trị cao, cần có quy trình xác thực độc lập.
Xây dựng bộ sưu tập có chọn lọc
Một bộ sưu tập có giá trị không nhất thiết phải có hàng chục chiếc đồng hồ đắt tiền. Đôi khi, một vài sản phẩm có câu chuyện, phong cách và giá trị chế tác riêng lại mang đến sự hài lòng lớn hơn.
Giá trị lớn nhất của đồng hồ nằm ở trải nghiệm sở hữu
Sưu tập đồng hồ là sự kết hợp giữa nghệ thuật, kỹ thuật cơ khí, lịch sử thương hiệu và niềm đam mê cá nhân. Một chiếc đồng hồ tốt không chỉ giúp người sở hữu quản lý thời gian mà còn thể hiện gu thẩm mỹ và những giá trị mà họ theo đuổi.
Tuy nhiên, thị trường đồng hồ không phải con đường làm giàu dễ dàng. Phần lớn sản phẩm vẫn chịu sự mất giá, trong khi những mẫu có khả năng tăng giá thường đi kèm độ hiếm, mức độ cạnh tranh cao và khó tiếp cận.
Đối với người mới, điều quan trọng không phải là sở hữu ngay một chiếc Rolex hay Patek Philippe đắt tiền, mà là trang bị kiến thức, hiểu rõ thị trường và biết cách đánh giá một sản phẩm trước khi xuống tiền.
Hãy bắt đầu từ những mẫu đồng hồ phù hợp với ngân sách, học cách phân biệt hàng nguyên bản, tìm hiểu chi phí bảo dưỡng và lựa chọn người bán đáng tin cậy. Khi niềm đam mê đi cùng kiến thức và sự kiên nhẫn, bộ sưu tập sẽ trở thành một hành trình thú vị thay vì một khoản chi tiêu đầy rủi ro.
9. Những câu hỏi thường gặp khi bắt đầu sưu tập đồng hồ
Sưu tập đồng hồ có phải là một hình thức đầu tư tốt không?
Không nhất thiết. Phần lớn đồng hồ mất giá sau khi mua mới. Chỉ một số thương hiệu và mẫu đặc biệt mới có khả năng giữ giá hoặc tăng giá. Vì vậy, nên coi đây là sở thích trước khi xem xét khía cạnh đầu tư.
Thương hiệu nào có khả năng giữ giá tốt?
Rolex, Patek Philippe và Audemars Piguet thường được các chuyên gia nhắc đến nhờ sức hút trên thị trường thứ cấp. Tuy nhiên, khả năng giữ giá phụ thuộc vào từng mẫu, tình trạng, độ hiếm và thời điểm mua bán.
Người mới nên mua đồng hồ mới hay đã qua sử dụng?
Đồng hồ mới mang lại sự an tâm về bảo hành và tình trạng sản phẩm. Đồng hồ cũ có thể tiết kiệm đáng kể chi phí nhưng cần kiểm tra kỹ tính nguyên bản, lịch sử bảo dưỡng và uy tín người bán.
Đồng hồ cơ cần bảo dưỡng bao lâu một lần?
Theo các chuyên gia được CNBC phỏng vấn, khoảng thời gian tham khảo thường là 7-10 năm. Tuy nhiên, lịch bảo dưỡng thực tế phụ thuộc vào khuyến nghị của nhà sản xuất, loại bộ máy và điều kiện sử dụng.
Có nên mua đồng hồ vì kỳ vọng giá sẽ tăng trong tương lai?
Không nên chỉ dựa vào kỳ vọng này. Giá trị đồng hồ có thể biến động mạnh theo xu hướng tiêu dùng, nguồn cung và nhu cầu thị trường. Người mua nên ưu tiên những mẫu thực sự yêu thích và phù hợp ngân sách.
Làm thế nào để tránh mua phải đồng hồ giả?
Hãy lựa chọn người bán uy tín, kiểm tra số sê-ri, giấy tờ, bộ phận nguyên bản và lịch sử bảo dưỡng. Với sản phẩm giá trị cao, nên nhờ chuyên gia độc lập xác thực trước khi thanh toán.
