Mỹ siết khung pháp lý tiền điện tử: Thượng viện làm rõ “vùng xám” trách nhiệm của nhà phát triển blockchain

Quy định tiền điện tử tại Mỹ bước vào giai đoạn định hình mới

Quốc hội Mỹ đang tiến thêm một bước quan trọng trong nỗ lực xây dựng khuôn khổ pháp lý cho tiền điện tử, khi các thượng nghị sĩ hai đảng giới thiệu một dự luật mới nhằm giải quyết “vùng xám” kéo dài nhiều năm về trách nhiệm pháp lý của nhà phát triển blockchain. Dự luật mang tên Đạo luật Đảm bảo Quy định về Blockchain (Blockchain Regulatory Certainty Act) được bảo trợ bởi Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis (Đảng Cộng hòa, bang Wyoming) và Ron Wyden (Đảng Dân chủ, bang Oregon).

Mục tiêu cốt lõi của dự luật là bảo vệ các nhà phát triển phần mềm tiền điện tử – những người chỉ viết mã hoặc duy trì hạ tầng mã nguồn mở – khỏi việc bị áp dụng các quy định vốn được thiết kế cho ngân hàng, sàn giao dịch hay tổ chức chuyển tiền. Đây được xem là một trong những nỗ lực rõ ràng nhất từ trước tới nay nhằm phân biệt giữa phát triển công nghệ và trung gian tài chính.

Nhà phát triển không phải ngân hàng: ranh giới pháp lý được vạch rõ

Trong nhiều năm, luật liên bang Mỹ thường đặt các nhà phát triển blockchain và các thực thể tài chính trung gian vào cùng một nhóm pháp lý. Điều này khiến không ít lập trình viên và dự án mã nguồn mở đối mặt với nguy cơ bị coi là tổ chức chuyển tiền, dù họ không trực tiếp xử lý, kiểm soát hay tiếp cận tiền của người dùng.

Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis nhấn mạnh rằng cách tiếp cận này là không hợp lý. Theo bà, việc coi các nhà phát triển là trung gian chuyển tiền “không có ý nghĩa gì khi họ chưa từng chạm vào tài sản của người dùng”. Lummis cho rằng sự mơ hồ này đã tạo ra một môi trường pháp lý đầy rủi ro, khiến nhiều dự án đổi mới công nghệ bị kìm hãm ngay từ giai đoạn ý tưởng.

Dự luật lưỡng đảng mới tìm cách phân biệt dứt khoát giữa những người viết mã và những tổ chức thực sự tham gia vào việc lưu ký, chuyển giao hoặc quản lý tiền. Theo đó, luật về tổ chức chuyển tiền chỉ nên áp dụng cho các ngân hàng, công ty thanh toán hoặc sàn giao dịch – những thực thể có quyền kiểm soát tài sản của khách hàng.

Tách phát triển phần mềm khỏi quy định chuyển tiền

Thượng nghị sĩ Ron Wyden cho rằng việc buộc các nhà phát triển tuân thủ cùng bộ quy tắc như sàn giao dịch hay nhà môi giới không chỉ thiếu hiểu biết về công nghệ, mà còn có nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư và quyền tự do ngôn luận của công dân Mỹ. Theo ông, viết mã nguồn mở là một hình thức biểu đạt, và việc hình sự hóa hoạt động này sẽ gây tổn hại lâu dài cho hệ sinh thái đổi mới.

Điểm then chốt của Đạo luật Đảm bảo Quy định về Blockchain là khẳng định rằng việc viết và duy trì phần mềm không đồng nghĩa với việc tham gia chuyển tiền. Đây được coi là bước đi quan trọng để tạo ra sự chắc chắn pháp lý cho các dự án blockchain trong nước, trong bối cảnh nhiều công ty công nghệ đang cân nhắc chuyển hoạt động ra nước ngoài vì lo ngại rủi ro pháp lý.

Bối cảnh rộng hơn: khoảng trống của luật tiền điện tử Mỹ

Dự luật mới xuất hiện trong bối cảnh Đạo luật CLARITY – một dự luật cấu trúc thị trường tiền điện tử được mong đợi từ lâu – tiếp tục bị trì hoãn. Mặc dù Thượng viện dự kiến sẽ thảo luận về một số điều khoản trong thời gian tới, các cuộc họp sửa đổi vẫn chưa đạt được đồng thuận cần thiết.

Trong bức tranh đó, Đạo luật Đảm bảo Quy định về Blockchain được xem là một phần trong nỗ lực từng bước của Quốc hội nhằm xây dựng khung pháp lý toàn diện cho tài sản kỹ thuật số. Cả Lummis và Wyden đều là thành viên của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, đóng vai trò then chốt trong việc định hình chính sách tiền điện tử của Mỹ trong thập kỷ tới.

Ngành tiền điện tử hoan nghênh bước tiến pháp lý

Cộng đồng tài sản kỹ thuật số phản ứng tích cực trước dự luật lưỡng đảng này. Nhiều lãnh đạo ngành cho rằng việc xác lập ranh giới rõ ràng giữa phát triển phần mềm và kiểm soát tài sản người dùng là điều đã quá hạn.

Ông Mehow Pospieszalski, Giám đốc điều hành của American Fortress, nhận định rằng các nhà phát triển tự quản lý mã nguồn mở chưa bao giờ nên bị coi là ngân hàng hay sàn giao dịch. Theo ông, dự luật mới có thể khuyến khích đổi mới trong nước và giảm nguy cơ “chảy máu chất xám” sang các khu vực pháp lý thân thiện hơn với blockchain.