Mỹ gây sức ép buộc Trung Quốc mở cửa thị trường cho Mastercard và Citigroup

Các quan chức Mỹ đang tiếp tục gây sức ép lên Trung Quốc về việc mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho các doanh nghiệp tài chính Mỹ, trong đó có Mastercard và Citigroup. Vấn đề này được nêu ra trong các cuộc gặp song phương tại Bangkok bên lề những cuộc họp tài chính quốc tế trong tuần, theo một quan chức Bộ Tài chính Mỹ.

Diễn biến cho thấy quyền tiếp cận thị trường tài chính Trung Quốc vẫn là một nội dung quan trọng trong các cuộc trao đổi kinh tế giữa Washington và Bắc Kinh. Dù Trung Quốc đã từng bước nới lỏng một số hạn chế đối với doanh nghiệp nước ngoài, các lĩnh vực liên quan đến thanh toán nội địa, dịch vụ chứng khoán và dòng vốn xuyên biên giới vẫn chịu sự quản lý chặt chẽ.

Theo quan chức Bộ Tài chính Mỹ, ít nhất hai cuộc gặp song phương với các đối tác Trung Quốc đã diễn ra tại Bangkok. Nội dung thảo luận tập trung vào việc triển khai các thỏa thuận liên quan đến khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp Mỹ, bao gồm Mastercard, Visa và Citigroup.

Các cuộc gặp được tổ chức bên lề những cuộc họp tài chính của Nhóm G20 và kỳ họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cùng Ngân hàng Thế giới. Phái đoàn Bộ Tài chính Mỹ do Thứ trưởng Francis Brooke dẫn đầu, làm việc với các quan chức Trung Quốc thuộc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và Bộ Tài chính nước này.

Nguồn tin cho biết những nội dung về phê duyệt theo quy định đã được đề cập trong thỏa thuận đạt được tại cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Washington hồi tháng trước. Các cuộc trao đổi ở Bangkok tiếp tục tập trung vào việc thực hiện những cam kết này.

Đối với Washington, việc các doanh nghiệp tài chính Mỹ có thể hoạt động sâu hơn tại Trung Quốc không chỉ mang ý nghĩa thương mại mà còn liên quan đến khả năng cạnh tranh của các công ty dịch vụ tài chính Mỹ trên thị trường quốc tế. Trong khi đó, Bắc Kinh phải cân nhắc giữa việc thu hút doanh nghiệp nước ngoài, thúc đẩy niềm tin của nhà đầu tư và duy trì cơ chế quản lý đối với hệ thống tài chính trong nước.

Visa được bật đèn xanh chuẩn bị thành lập doanh nghiệp thanh toán nội địa

Một diễn biến đáng chú ý xuất hiện trước các cuộc trao đổi tại Bangkok. Ngày 13/10, Trung Quốc phê duyệt cho Visa bắt đầu chuẩn bị thành lập một doanh nghiệp thanh toán thẻ nội địa thuộc sở hữu hoàn toàn của công ty này.

Theo Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC), Visa có tối đa một năm để tiến hành công tác chuẩn bị trước khi nộp đơn xin giấy phép hoạt động. Điều đó có nghĩa việc được phép chuẩn bị thành lập doanh nghiệp chưa đồng nghĩa Visa đã có thể lập tức triển khai toàn bộ hoạt động thanh toán thẻ nội địa tại Trung Quốc.

Tuy vậy, quyết định này được xem là bước tiến đáng chú ý đối với một trong những mạng lưới thanh toán thẻ lớn nhất thế giới. Nếu quá trình cấp phép tiếp tục được triển khai thuận lợi, Visa có cơ hội mở rộng hoạt động trong một thị trường có quy mô lớn, nhưng vốn duy trì cơ chế quản lý riêng đối với hệ thống thanh toán.

Việc Visa được phê duyệt cũng tạo thêm cơ sở để Mastercard thúc đẩy yêu cầu mở rộng hoạt động. Các quan chức Mỹ đã đưa vấn đề tiếp cận thị trường của Mastercard vào chương trình thảo luận với phía Trung Quốc, trong bối cảnh hai nước tìm cách thực hiện những cam kết đã đạt được ở cấp lãnh đạo.

Dù vậy, cần phân biệt giữa việc chấp thuận chuẩn bị thành lập doanh nghiệp, việc nộp hồ sơ xin giấy phép và việc chính thức được cấp phép hoạt động. Đây là các giai đoạn pháp lý khác nhau, có thể đi kèm những yêu cầu về vốn, quản trị, công nghệ, tuân thủ và giám sát.

Mastercard muốn mở rộng vai trò trong thị trường thanh toán Trung Quốc

Mastercard hiện vận hành dịch vụ thanh toán bằng thẻ nhân dân tệ tại Trung Quốc thông qua một liên doanh địa phương với NetsUnion Clearing Corp. Hoạt động của liên doanh bắt đầu từ năm 2024.

Theo nguồn tin được đề cập trong nội dung đàm phán, việc phê duyệt trong tương lai có thể cho phép liên doanh này hoạt động như một thực thể độc lập. Đây là yếu tố có ý nghĩa đối với khả năng tổ chức hoạt động kinh doanh, mở rộng dịch vụ và phát triển vị thế của Mastercard tại thị trường Trung Quốc.

Trong lĩnh vực thanh toán, quyền kiểm soát hoạt động nội địa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp xây dựng quan hệ với ngân hàng, đơn vị chấp nhận thẻ và khách hàng. Một cấu trúc vận hành phù hợp với quy định sở tại cũng có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc phát triển sản phẩm và mở rộng mạng lưới đối tác.

Tuy nhiên, thị trường Trung Quốc có những đặc thù riêng. Các doanh nghiệp thanh toán phải cạnh tranh trong một hệ sinh thái mà các đơn vị trong nước đã xây dựng được vị thế đáng kể. Bên cạnh đó, hoạt động thanh toán nội địa còn chịu tác động từ các quy định về dữ liệu, an ninh tài chính và cơ chế giám sát của cơ quan quản lý.

Vì vậy, khả năng mở rộng của Mastercard sẽ không chỉ phụ thuộc vào quyết định cấp phép mà còn liên quan đến năng lực cạnh tranh, mạng lưới đối tác và khả năng thích nghi với các yêu cầu quản lý tại Trung Quốc.

Citigroup tìm kiếm giấy phép chứng khoán sở hữu toàn bộ

Không chỉ các mạng lưới thanh toán thẻ, Citigroup cũng đang tìm cách mở rộng hoạt động tại Trung Quốc. Theo hai nguồn tin am hiểu ngành, ngân hàng Mỹ này đang theo đuổi giấy phép kinh doanh chứng khoán sở hữu toàn bộ để thực hiện nhiều nghiệp vụ trên thị trường cổ phiếu nội địa.

Các hoạt động được đề cập bao gồm môi giới, bảo lãnh phát hành, nghiên cứu và giao dịch chính đối với cổ phiếu loại A. Đây là nhóm cổ phiếu được niêm yết và giao dịch trên thị trường chứng khoán đại lục Trung Quốc, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động huy động vốn của doanh nghiệp trong nước.

Theo một nguồn tin thân cận với Citigroup, ngân hàng đã tuyển dụng hàng chục nhân viên cho chi nhánh tại Trung Quốc và dự định nâng số nhân sự phụ trách chứng khoán lên khoảng 100 người.

Citigroup đã nộp đơn xin cấp phép vào cuối năm 2021. Reuters đưa tin hồi tháng trước rằng việc phê duyệt có thể sớm diễn ra, dù thời điểm cấp phép chính thức vẫn phụ thuộc vào quyết định của cơ quan quản lý.

Nếu được chấp thuận, giấy phép sở hữu toàn bộ có thể giúp Citigroup chủ động hơn trong việc tổ chức hoạt động kinh doanh chứng khoán tại Trung Quốc. Ngân hàng có thể xây dựng năng lực cung cấp dịch vụ cho khách hàng tổ chức, doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư, đồng thời tăng khả năng kết nối thị trường vốn Trung Quốc với mạng lưới tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, việc mở rộng nhân sự và chuẩn bị cơ sở hoạt động không đồng nghĩa ngân hàng đã được phép triển khai đầy đủ những nghiệp vụ nói trên. Tiến trình cấp phép vẫn là yếu tố quyết định phạm vi hoạt động thực tế của Citigroup.

Trung Quốc mở cửa tài chính nhưng vẫn duy trì các giới hạn quan trọng

Kể từ năm 2018, Trung Quốc đã từng bước mở rộng khả năng tham gia của doanh nghiệp nước ngoài vào nhiều lĩnh vực tài chính. Các hạn chế về sở hữu nước ngoài trong những ngành như chứng khoán, hợp đồng tương lai và quản lý quỹ đã được nới lỏng theo từng giai đoạn.

Tuy nhiên, quá trình mở cửa không diễn ra đồng đều giữa các lĩnh vực. Trung Quốc vẫn duy trì các biện pháp kiểm soát đối với dòng vốn xuyên biên giới và hệ thống thanh toán nội địa, nơi các doanh nghiệp trong nước có sự hiện diện mạnh mẽ.

Sự khác biệt này phản ánh cách tiếp cận của Bắc Kinh: vừa tạo điều kiện để thu hút nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý từ nước ngoài, vừa bảo đảm khả năng giám sát các hoạt động có ảnh hưởng đến ổn định tài chính.

Đối với những doanh nghiệp như Visa, Mastercard và Citigroup, thị trường Trung Quốc có sức hấp dẫn lớn nhờ quy mô nền kinh tế và nhu cầu về các dịch vụ tài chính. Nhưng cơ hội thương mại phải đi kèm với khả năng đáp ứng các quy định về cấp phép, quản trị rủi ro và vận hành.

Trong bối cảnh cạnh tranh tài chính quốc tế ngày càng rõ nét, việc mở rộng hoạt động cho các công ty Mỹ cũng có thể trở thành một phần trong quá trình thương lượng kinh tế giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Cuộc gặp Trump – Tập Cận Bình có thể tạo thêm động lực cho đàm phán

Theo kế hoạch được đề cập trong nội dung nguồn, Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến gặp trực tiếp lần thứ ba trong năm tại Thâm Quyến, Trung Quốc, vào tháng 11, trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC).

Nếu cuộc gặp diễn ra theo kế hoạch, đây có thể là dịp để hai bên tiếp tục thảo luận về việc thực hiện các cam kết kinh tế và thương mại. Những vấn đề liên quan đến quyền tiếp cận thị trường của doanh nghiệp tài chính Mỹ có thể tiếp tục được quan tâm, nhất là khi các cuộc đàm phán cấp chuyên viên đã được tiến hành.

Dù vậy, việc xuất hiện các cuộc gặp song phương hoặc cam kết ở cấp lãnh đạo không đồng nghĩa mọi thủ tục cấp phép sẽ được giải quyết ngay lập tức. Các doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng yêu cầu pháp lý và quy trình thẩm định của cơ quan chức năng Trung Quốc.

Dan Wang, giám đốc phụ trách Trung Quốc tại Eurasia Group, nhận định động thái này cho thấy môi trường thương mại Mỹ – Trung vẫn có những điều kiện thuận lợi nhất định và Bắc Kinh muốn duy trì đà tiến triển.

Theo bà, việc cấp phép cho các công ty tài chính Mỹ có thể được xem là một sự nhượng bộ có giới hạn về khả năng tiếp cận thị trường. Dù phạm vi mở cửa vẫn chịu nhiều ràng buộc, những bước tiến này có thể củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với tài sản Trung Quốc.

Tác động đối với nhà đầu tư và ngành tài chính quốc tế

Việc Trung Quốc xem xét mở rộng cơ hội cho Mastercard, Visa và Citigroup có thể mang ý nghĩa vượt ra ngoài hoạt động riêng lẻ của từng doanh nghiệp.

Trước hết, đây là tín hiệu cho thấy lĩnh vực dịch vụ tài chính tiếp tục nằm trong chương trình nghị sự kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc. Nếu các cam kết được chuyển thành quyết định cấp phép cụ thể, doanh nghiệp Mỹ có thể có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng, phát triển dịch vụ và tăng nguồn thu tại thị trường đại lục.

Thứ hai, tiến trình này có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của nhà đầu tư về mức độ mở cửa của thị trường tài chính Trung Quốc. Những thay đổi trong quy định sở hữu, cấp phép và phạm vi hoạt động thường được theo dõi như một chỉ báo về môi trường kinh doanh dành cho doanh nghiệp nước ngoài.

Thứ ba, sự cạnh tranh trong ngành thanh toán có thể trở nên đáng chú ý hơn nếu các mạng lưới quốc tế được trao thêm quyền hoạt động. Tuy nhiên, mức độ tác động còn phụ thuộc vào phạm vi giấy phép, khả năng triển khai sản phẩm, sự chấp nhận của đối tác trong nước và hành vi của người tiêu dùng.

Ở chiều ngược lại, nhà đầu tư không nên chỉ dựa vào các thông tin về đàm phán để đưa ra kết luận về triển vọng kinh doanh của từng công ty. Kết quả tài chính thực tế sẽ phụ thuộc vào tiến trình phê duyệt, chi phí vận hành, môi trường cạnh tranh và khả năng chuyển cơ hội tiếp cận thị trường thành doanh thu.

Nhìn chung, các cuộc thảo luận tại Bangkok cho thấy việc mở cửa thị trường tài chính vẫn là một phần trong quan hệ kinh tế Mỹ – Trung. Những bước tiến liên quan đến Visa, Mastercard và Citigroup có thể tạo thêm động lực cho hợp tác thương mại, nhưng kết quả cuối cùng vẫn cần được đánh giá dựa trên các quyết định quản lý chính thức và khả năng triển khai thực tế.

Nguồn tham khảo

Thông tin tổng hợp từ nội dung bài viết được cung cấp và các phát biểu được dẫn lại của quan chức Bộ Tài chính Mỹ, cùng thông tin liên quan đến tiến trình cấp phép cho Visa, Mastercard và Citigroup.

Thông tin phục vụ mục đích tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao Mỹ gây sức ép lên Trung Quốc về Mastercard và Citigroup?

Mỹ muốn các doanh nghiệp tài chính của mình có thêm cơ hội tiếp cận thị trường Trung Quốc. Các cuộc đàm phán tập trung vào việc thực hiện những cam kết liên quan đến cấp phép và mở rộng hoạt động kinh doanh tại thị trường này.

2. Visa đã được phép hoạt động độc lập tại Trung Quốc chưa?

Theo thông tin được đề cập, ngày 13/10, Trung Quốc cho phép Visa bắt đầu chuẩn bị thành lập doanh nghiệp thanh toán thẻ nội địa thuộc sở hữu hoàn toàn. Visa có tối đa một năm để chuẩn bị trước khi nộp đơn xin giấy phép hoạt động. Đây chưa phải là xác nhận rằng doanh nghiệp đã được cấp phép vận hành đầy đủ.

3. Mastercard đang hoạt động tại Trung Quốc như thế nào?

Mastercard vận hành dịch vụ thanh toán bằng thẻ nhân dân tệ thông qua liên doanh địa phương với NetsUnion Clearing Corp., bắt đầu hoạt động từ năm 2024. Việc được chấp thuận trong tương lai có thể giúp liên doanh hoạt động như một thực thể độc lập.

4. Citigroup muốn mở rộng hoạt động gì tại Trung Quốc?

Citigroup đang tìm kiếm giấy phép kinh doanh chứng khoán sở hữu toàn bộ để triển khai các nghiệp vụ như môi giới, bảo lãnh phát hành, nghiên cứu và giao dịch chính đối với cổ phiếu loại A. Ngân hàng cũng được cho là có kế hoạch tăng số nhân sự phụ trách chứng khoán tại Trung Quốc lên khoảng 100 người.

5. Việc Trung Quốc mở cửa thị trường có thể tác động thế nào đến nhà đầu tư?

Các quyết định cấp phép có thể cải thiện kỳ vọng về cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp nước ngoài và củng cố niềm tin vào mức độ mở cửa của thị trường tài chính Trung Quốc. Tuy nhiên, tác động thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện giấy phép, khả năng cạnh tranh và kết quả kinh doanh của từng doanh nghiệp.

6. Các cuộc đàm phán tại Bangkok có đồng nghĩa các giấy phép sẽ sớm được cấp không?

Không. Những cuộc gặp song phương cho thấy hai bên tiếp tục trao đổi về việc thực hiện cam kết, nhưng quyết định cấp phép vẫn thuộc quy trình quản lý của cơ quan chức năng Trung Quốc. Thời điểm và phạm vi phê duyệt cần được xác nhận qua thông báo chính thức.