Kunlunxin của Baidu nộp đơn IPO tại Hồng Kông: Tham vọng chip AI nội địa giữa căng thẳng công nghệ Mỹ – Trung

Baidu – một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất Trung Quốc – đang tiến thêm một bước quan trọng trong chiến lược tự chủ công nghệ khi lên kế hoạch đưa công ty con sản xuất chip trí tuệ nhân tạo Kunlunxin niêm yết tại Hồng Kông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngành bán dẫn AI trong nước đang bùng nổ, được thúc đẩy bởi căng thẳng công nghệ Mỹ – Trung và các hạn chế ngày càng chặt chẽ đối với việc tiếp cận chip AI tiên tiến từ Nvidia.

Theo thông báo công bố hôm thứ Sáu, Baidu cho biết họ đã bí mật nộp đơn xin niêm yết Kunlunxin trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông (HKEX). Tuy nhiên, các chi tiết quan trọng như quy mô IPO, cấu trúc chào bán hay thời điểm cụ thể vẫn chưa được xác định và còn phụ thuộc vào sự chấp thuận của các cơ quan quản lý, bao gồm cơ quan giám sát chứng khoán Trung Quốc. Baidu hiện được cho là nắm giữ khoảng 59% cổ phần của Kunlunxin và nhấn mạnh rằng không có gì đảm bảo việc tách công ty sẽ chắc chắn diễn ra.

Từ “nội bộ Baidu” đến nhà cung cấp chip AI bên thứ ba

Kunlunxin được thành lập năm 2012 và ban đầu chủ yếu đóng vai trò là đơn vị cung cấp chip nội bộ, phục vụ các trung tâm dữ liệu và nền tảng AI của Baidu. Trong nhiều năm, công ty này âm thầm trở thành một mắt xích quan trọng trong tham vọng biến Baidu thành một tập đoàn AI “toàn diện”, bao trùm từ phần cứng, máy chủ, trung tâm dữ liệu cho tới mô hình và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Dù Baidu vẫn phụ thuộc đáng kể vào chip của Nvidia để huấn luyện và xử lý dữ liệu AI quy mô lớn, Kunlunxin đã giúp tập đoàn này từng bước thay thế một phần chip nhập khẩu bằng các sản phẩm tự phát triển, đặc biệt trong các trung tâm dữ liệu vận hành mô hình AI Ernie. Quan trọng hơn, Kunlunxin hiện không còn giới hạn vai trò là “nhà cung cấp nội bộ” mà đã mở rộng mạnh mẽ sang thị trường bên thứ ba, cung cấp chip AI cho nhiều khách hàng ngoài Baidu.

Theo Brady Wang, Phó giám đốc Counterpoint Research, Kunlunxin hiện được xem là một trong những chip AI thực tế và được sử dụng rộng rãi nhất tại Trung Quốc. Một lợi thế lớn của công ty nằm ở hệ sinh thái phần mềm, khi chip Kunlunxin tương thích tốt với các khung AI phổ biến, giúp khách hàng chuyển đổi khối lượng công việc từ nền tảng Nvidia sang dễ dàng hơn, thay vì bị khóa chặt trong một hệ thống khép kín.

IPO giữa làn sóng tự lực tự cường bán dẫn

Kế hoạch IPO của Kunlunxin diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đang đẩy mạnh chiến lược tự chủ công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Các biện pháp hạn chế của Mỹ đối với xuất khẩu chip AI cao cấp đã buộc nhiều công ty Trung Quốc phải tăng tốc tìm kiếm các giải pháp trong nước, đồng thời thúc đẩy chính phủ huy động hàng tỷ USD ngân sách để hỗ trợ ngành bán dẫn.

Trong những tháng gần đây, nhiều nhà sản xuất chip Trung Quốc khác cũng đã công bố kế hoạch niêm yết, bao gồm Moore Threads và Biren Technology. Điều này cho thấy thị trường vốn đang trở thành kênh huy động quan trọng để các doanh nghiệp bán dẫn duy trì tốc độ nghiên cứu, phát triển và mở rộng sản xuất trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu khốc liệt.

Theo Reuters, doanh thu của Kunlunxin được dự báo vượt 3,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 500 triệu USD) trong năm ngoái, đủ để đạt điểm hòa vốn. Đáng chú ý, doanh thu từ thị trường nước ngoài có thể chiếm hơn một nửa tổng doanh thu của công ty vào năm 2025, phản ánh tham vọng vươn ra quốc tế của một nhà sản xuất chip AI Trung Quốc.

Một dấu hiệu khác cho thấy sức hút thương mại của Kunlunxin là việc công ty này đã giành được các đơn đặt hàng trị giá hơn 1 tỷ nhân dân tệ từ China Mobile, một trong những nhà mạng lớn nhất Trung Quốc. Reuters cũng cho biết China Mobile đã tham gia vòng gọi vốn gần nhất của Kunlunxin, giúp công ty huy động hơn 2 tỷ nhân dân tệ và đạt mức định giá khoảng 21 tỷ nhân dân tệ.

Triển vọng tăng trưởng mạnh nhưng chưa thể thay thế Nvidia

Cuối năm ngoái, các nhà phân tích của JPMorgan dự báo doanh thu chip của Kunlunxin có thể tăng gấp sáu lần, đạt 8 tỷ nhân dân tệ vào năm 2026. Điều này cho thấy kỳ vọng rất lớn của giới tài chính vào vai trò ngày càng tăng của chip AI nội địa trong hệ sinh thái công nghệ Trung Quốc.

Tuy nhiên, theo Brady Wang, Kunlunxin vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn chip của Nvidia, do những hạn chế hiện tại của Trung Quốc trong sản xuất chip tiên tiến. Các sản phẩm của Kunlunxin hoạt động hiệu quả nhất trong các tác vụ suy luận và những khối lượng công việc dễ di chuyển, đặc biệt phù hợp với khách hàng điện toán đám mây thuộc khu vực chính phủ, viễn thông và doanh nghiệp nhà nước – nơi yếu tố chi phí và nguồn cung ổn định quan trọng hơn hiệu năng đỉnh cao.

Chính vì vậy, Bắc Kinh không đặt cược vào một doanh nghiệp duy nhất. Thay vào đó, Kunlunxin đang hợp tác và song hành cùng các tên tuổi khác như Huawei Ascend, Cambricon và Alibaba để xây dựng một hệ sinh thái điện toán AI nội địa, nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Bước đi chiến lược của Baidu

Trong thông báo của mình, Baidu cho biết việc tách và niêm yết Kunlunxin sẽ giúp làm nổi bật giá trị độc lập của đơn vị này, thu hút các nhà đầu tư chuyên ngành, đồng thời gắn kết chặt chẽ hơn giữa hiệu quả kinh doanh và cơ chế đãi ngộ quản lý. Dù Kunlunxin vẫn sẽ là công ty con của Baidu, IPO tại Hồng Kông được xem là bước đi chiến lược để mở rộng lựa chọn tài chính và nâng cao vị thế trên thị trường chip AI đang tăng trưởng nóng.

Trong bối cảnh cuộc đua trí tuệ nhân tạo ngày càng gay gắt, thương vụ IPO này không chỉ mang ý nghĩa huy động vốn, mà còn phản ánh nỗ lực dài hạn của Trung Quốc trong việc xây dựng nền tảng bán dẫn độc lập, đủ sức cạnh tranh và thích ứng với những biến động địa chính trị toàn cầu.