Khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu: Cuộc đua giành từng thùng dầu đẩy giá lên mức kỷ lục

Thị trường dầu mỏ bước vào “cuộc chiến giành nguồn cung”

Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang chứng kiến một giai đoạn biến động chưa từng có khi các nhà giao dịch và nhà máy lọc dầu lao vào cuộc đua tìm kiếm nguồn cung. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa hạ nhiệt, đặc biệt liên quan đến Eo biển Hormuz, chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu đang bị gián đoạn nghiêm trọng.

Trong khi nhiều nhà đầu tư kỳ vọng vào một thỏa thuận ngừng bắn của Iran, thực tế trên thị trường vật chất lại hoàn toàn trái ngược: nguồn cung khan hiếm khiến giá dầu giao ngay tăng mạnh, tạo ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt chưa từng thấy.

Giá dầu tăng sốc, giao dịch hỗn loạn

Tại Biển Bắc – khu vực giao dịch dầu thô vật chất quan trọng nhất thế giới – tình trạng khan hiếm đã đẩy thị trường vào trạng thái “nóng”.

• Có tới 40 giá thầu được đưa ra trong tuần
• Nhưng chỉ 4 giao dịch thành công
• Giá dầu giao ngay vượt 140 USD/thùng

Đây là mức giá cực kỳ cao so với mặt bằng chung, cho thấy nhu cầu cấp bách về nguồn cung ngay lập tức. Các nhà máy lọc dầu buộc phải mở rộng phạm vi tìm kiếm, thậm chí chấp nhận các giao dịch “bất thường” với chi phí cao.

Khoảng trống nguồn cung từ Trung Đông

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến khủng hoảng là sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông. Các chuyến tàu dầu đi qua Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới – đã giảm mạnh kể từ khi xung đột nổ ra.

Dù gần đây đã có dấu hiệu nối lại hoạt động vận chuyển, nhưng lưu lượng vẫn thấp hơn nhiều so với trước đó. Điều này tạo ra một “khoảng trống năng lượng” kéo dài tới 40 ngày, theo nhận định của Sultan al Jaber – CEO của Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi.

Khoảng trống này khiến thị trường dầu thô vật chất rơi vào trạng thái thiếu hụt nghiêm trọng, buộc các bên tham gia phải cạnh tranh gay gắt để đảm bảo nguồn cung.

Nguy cơ cắt giảm sản lượng và thiếu nhiên liệu

Giá dầu tăng cao đang gây áp lực lớn lên các nhà máy lọc dầu, đặc biệt tại châu Âu. Theo Neil Crosby, một số nhà máy có thể phải cắt giảm sản lượng trong thời gian tới.

Điều này có thể giúp cân bằng thị trường dầu thô, nhưng lại kéo theo hệ lụy nghiêm trọng:

• Thiếu hụt dầu diesel
• Gián đoạn nguồn cung nhiên liệu máy bay
• Giá năng lượng tăng mạnh

Tình trạng này đã từng xảy ra tại châu Á và có nguy cơ lan rộng sang các khu vực khác.

Thị trường tương lai và thực tế “lệch pha”

Một điểm đáng chú ý là sự trái ngược giữa thị trường giao ngay và thị trường tương lai. Trong khi giá dầu giao ngay tăng mạnh, giá hợp đồng tương lai lại giảm khoảng 13% trong tuần, xuống còn khoảng 95 USD/thùng.

Sự “lệch pha” này phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư vào việc căng thẳng sẽ sớm được giải quyết. Tuy nhiên, thực tế vận chuyển và nguồn cung lại cho thấy khủng hoảng vẫn còn kéo dài.

Các nhà máy lọc dầu chuyển sang “chế độ sinh tồn”

Trong bối cảnh hiện tại, nhiều nhà máy lọc dầu – đặc biệt tại châu Á – không còn đặt yếu tố giá cả lên hàng đầu. Thay vào đó, họ tập trung vào một mục tiêu duy nhất: đảm bảo có đủ dầu thô để duy trì hoạt động.

Các nhà giao dịch cho biết:

• Sẵn sàng mua dầu từ bất kỳ nguồn nào
• Chấp nhận mức giá cao bất thường
• Ưu tiên tốc độ giao hàng hơn chi phí

Điều này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn căng thẳng nhất kể từ nhiều năm trở lại đây.

Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang bước vào giai đoạn đầy biến động với sự thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng. Cuộc chạy đua giành từng thùng dầu không chỉ phản ánh áp lực ngắn hạn mà còn là dấu hiệu cảnh báo về những rủi ro dài hạn đối với an ninh năng lượng toàn cầu.