Một cuộc tranh chấp pháp lý mới đang mở ra giữa ngành ngân hàng truyền thống và lĩnh vực tài sản kỹ thuật số tại Mỹ. Independent Community Bankers of America (ICBA), hiệp hội đại diện cho các ngân hàng cộng đồng, đã kiện Office of the Comptroller of the Currency (OCC), cáo buộc cơ quan quản lý ngân hàng liên bang vượt quá thẩm quyền khi cho phép các công ty tiền điện tử tiếp cận giấy phép ngân hàng ủy thác quốc gia.
Vụ kiện được nộp ngày 2/10/2026 tại Tòa án Quận Columbia của Mỹ. ICBA cho rằng OCC đang mở rộng quá mức quyền cấp giấy phép ngân hàng ủy thác và tạo ra một con đường để các công ty crypto gia nhập hệ thống ngân hàng mà không phải chịu toàn bộ các nghĩa vụ quản lý áp dụng cho ngân hàng truyền thống.
OCC hiện chưa bình luận về vụ kiện. Trên trang chính thức, cơ quan này cho biết các ngân hàng quốc gia và ngân hàng tiết kiệm liên bang thuộc phạm vi cấp phép và giám sát của OCC.
ICBA kiện OCC vì lý do gì?
Trọng tâm của vụ kiện không đơn thuần là việc một công ty crypto có được phép hoạt động trong lĩnh vực tài chính hay không. Vấn đề lớn hơn là OCC có vượt quá quyền hạn mà Quốc hội trao cho cơ quan này khi cấp national trust bank charter cho những doanh nghiệp chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực tài sản kỹ thuật số hay không.
ICBA lập luận rằng Quốc hội không tạo ra quy chế ngân hàng ủy thác quốc gia như một “cửa phụ” để các công ty tiền điện tử có được uy tín của một giấy phép ngân hàng liên bang rồi mở rộng hoạt động vào hệ thống tài chính.
Theo hiệp hội này, những doanh nghiệp được cấp hoặc theo đuổi giấy phép dạng trust bank có thể cung cấp dịch vụ lưu ký tài sản kỹ thuật số, giao dịch, phát hành hoặc các hoạt động liên quan đến crypto nhưng không vận hành giống một ngân hàng cộng đồng truyền thống.
ICBA cho rằng sự khác biệt này có thể tạo ra bất cân xứng về quy định và cạnh tranh.
Trong tuyên bố ngày 2/10, Chủ tịch kiêm CEO ICBA Rebeca Romero Rainey cho rằng OCC đang cho phép các công ty thực hiện những hoạt động phi ủy thác đáng kể dưới một loại giấy phép mà theo quan điểm của ICBA không được Quốc hội cho phép theo khuôn khổ pháp luật hiện hành.
Vụ kiện được đưa ra theo Administrative Procedure Act, tập trung vào quy định cuối cùng của OCC ban hành ngày 2/3/2026 và Interpretive Letter No. 1176. ICBA đề nghị tòa án tuyên các hành động này là trái pháp luật.
OCC đang thay đổi cách hiểu về ngân hàng ủy thác quốc gia
Một điểm quan trọng trong vụ kiện là quy định mà OCC ban hành hồi tháng 3/2026.
Theo OCC, quy định cuối cùng về national bank charter không nhằm mở rộng hay thu hẹp thẩm quyền cấp giấy phép ngân hàng của cơ quan này. OCC nói quy định nhằm làm rõ rằng các ngân hàng quốc gia bị giới hạn ở hoạt động của một trust company và các hoạt động liên quan có thể thực hiện một số hoạt động phi ủy thác bên cạnh hoạt động ủy thác. Quy định có hiệu lực từ ngày 1/4/2026.
OCC cũng giải thích rằng national trust bank về bản chất vẫn là một national bank có điều lệ giới hạn hoạt động vào lĩnh vực trust company và những hoạt động liên quan. Cơ quan này viện dẫn sự kết hợp giữa Section 27(a) và Section 92a trong National Bank Act để giải thích cơ sở pháp lý cho mô hình trên.
Đây chính là điểm khác biệt trong cách nhìn giữa hai phía.
OCC cho rằng quy định chỉ làm rõ phạm vi của một thẩm quyền đã tồn tại. Trong khi đó, ICBA cho rằng OCC đang tạo ra một phạm vi quyền lực mới mà Quốc hội chưa trao.
Kết quả của vụ kiện vì thế có thể ảnh hưởng đến cách diễn giải quyền cấp national trust bank trong những năm tới.
Vì sao ngân hàng cộng đồng lo ngại các công ty crypto?
Theo ICBA, vấn đề cạnh tranh nằm ở chỗ ngân hàng cộng đồng phải tuân thủ một hệ thống quy định rộng hơn, bao gồm các yêu cầu liên quan đến vốn, thanh khoản, giám sát hợp nhất, nghĩa vụ theo Community Reinvestment Act và bảo hiểm tiền gửi FDIC đối với ngân hàng nhận tiền gửi được bảo hiểm.
Trong khi đó, các national trust bank hoạt động theo mô hình khác.
Các tổ chức này có thể tập trung vào việc lưu ký tài sản, tài sản kỹ thuật số hoặc các dịch vụ ủy thác và không nhất thiết cung cấp tài khoản tiền gửi bán lẻ theo mô hình ngân hàng cộng đồng.
Reuters cho biết các giấy phép này cho phép doanh nghiệp quản lý tài sản kỹ thuật số và thực hiện một số hoạt động thanh toán nhưng không đồng nghĩa với việc các tổ chức này được phép nhận tiền gửi hoặc cho vay giống ngân hàng truyền thống.
Đây là điểm quan trọng để tránh nhầm lẫn: một national trust bank không mặc nhiên đồng nghĩa với một ngân hàng thương mại đầy đủ dịch vụ và cũng không đồng nghĩa với việc tài sản khách hàng tại một công ty crypto được bảo hiểm FDIC.
ICBA cho rằng người tiêu dùng có thể hiểu nhầm khi nhìn thấy một công ty mang danh nghĩa ngân hàng liên bang và cho rằng tài sản của mình được hưởng những cơ chế bảo vệ tương tự tiền gửi tại ngân hàng được FDIC bảo hiểm. ICBA đang yêu cầu tòa án can thiệp để ngăn cách diễn giải mà tổ chức này cho là vượt quá giới hạn pháp luật.
Làn sóng giấy phép crypto tại OCC đang tăng nhanh
Vụ kiện xuất hiện trong bối cảnh OCC đang chứng kiến số lượng hồ sơ liên quan đến tài sản kỹ thuật số tăng đáng kể.
Danh sách chính thức của OCC hiện có nhiều hồ sơ xin cấp national trust bank hoặc các giấy phép ngân hàng quốc gia từ những doanh nghiệp liên quan đến tài sản kỹ thuật số.
Trong số đó có Payward National Trust Company, EDX Trust, Lorum National Trust Bank, PAYO Digital Bank và zerohash national trust bank. OCC cũng liệt kê Dakota National Trust Bank trong nhóm hồ sơ đang được xử lý.
Một số hồ sơ đã tiến đến các giai đoạn phê duyệt hoặc quyết định chính thức.
Danh sách quyết định của OCC trong năm 2026 cho thấy cơ quan này đã xử lý các hồ sơ liên quan đến Coinbase National Trust Company, Morgan Stanley Digital Trust, Ripple National Trust Bank, Paxos Trust Company, Fidelity Digital Asset Services, Foris DAX National Trust Bank và nhiều tổ chức khác.
Điều đó cho thấy cuộc tranh luận về giấy phép crypto không phải vấn đề của một vài doanh nghiệp riêng lẻ mà đang liên quan đến cả một xu hướng tái cấu trúc ngành dịch vụ tài chính.
Coinbase, Circle và các công ty crypto bước vào lĩnh vực ngân hàng
Một số tên tuổi lớn trong thị trường crypto đã tìm kiếm hoặc nhận được sự chấp thuận liên quan đến mô hình ngân hàng ủy thác.
Coinbase là một trong những trường hợp đáng chú ý. OCC đã có quyết định liên quan đến Coinbase National Trust Company vào tháng 4/2026.
Circle cũng nằm trong nhóm các công ty crypto được nhắc đến trong tranh luận về mô hình trust bank.
Ở phía khác, một số ngân hàng được xây dựng với trọng tâm trực tiếp vào tài sản kỹ thuật số cũng đang xuất hiện.
ICBA đặc biệt đề cập đến Protego trong vụ kiện. Theo hiệp hội, Protego được cấp chấp thuận có điều kiện cho national trust bank vào tháng 2/2026 và mô hình của công ty tập trung vào các dịch vụ tài sản kỹ thuật số. ICBA đề nghị tòa án xem xét cả giấy phép được chấp thuận có điều kiện này.
OpenReserve Bank là trường hợp khác
Không phải tất cả các ngân hàng blockchain được OCC cấp phép đều hoạt động theo mô hình national trust bank.
Một ví dụ là OpenReserve Bank.
Theo hồ sơ chính thức của OCC, OpenReserve Bank, National Association được phê duyệt ngày 2/9/2026 dưới hình thức full-service national bank, khác với mô hình national trust bank. Hồ sơ cũng ghi rõ ngân hàng này không yêu cầu trust powers.
Sự khác biệt này rất quan trọng.
Một ngân hàng quốc gia đầy đủ dịch vụ có phạm vi hoạt động và nghĩa vụ quản lý khác với một ngân hàng quốc gia được giới hạn vào hoạt động trust company.
Do đó, tranh chấp hiện nay của ICBA tập trung chủ yếu vào national trust charter và việc OCC cho phép các tổ chức thực hiện những hoạt động phi ủy thác đáng kể, chứ không phải mọi hình thức ngân hàng liên quan đến blockchain đều nằm trong cùng một vấn đề pháp lý.
OCC cho rằng hoạt động ngân hàng kỹ thuật số đang được mở rộng
OCC dưới thời Comptroller Jonathan V. Gould đã công khai thúc đẩy việc mở rộng hoạt động cấp phép ngân hàng mới và hỗ trợ đổi mới tài sản kỹ thuật số.
Trong một phát biểu hồi tháng 8/2026, Gould cho biết OCC đã nhận 40 hồ sơ xin cấp giấy phép ngân hàng mới kể từ khi chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ, trong đó hơn một nửa kế hoạch kinh doanh có liên quan đến hoạt động tài sản kỹ thuật số. OCC cho biết con số này cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước.
OCC cũng duy trì một danh sách riêng các hồ sơ cấp phép tài sản kỹ thuật số và cho phép công chúng theo dõi một số tài liệu liên quan đến những hồ sơ thuộc diện lấy ý kiến.
Điều này phản ánh một hướng đi tương đối rõ: cơ quan quản lý đang muốn tạo thêm không gian pháp lý cho các mô hình tài chính mới, trong khi các ngân hàng cộng đồng muốn bảo đảm rằng những tổ chức mới phải chịu nghĩa vụ tương xứng với hoạt động mà họ thực hiện.
Viện Chính sách Ngân hàng ủng hộ cạnh tranh nhưng muốn áp dụng cùng tiêu chuẩn
Tranh luận không chỉ diễn ra giữa ICBA và OCC.
Viện Chính sách Ngân hàng (BPI) cũng bày tỏ quan điểm rằng đổi mới trong sản phẩm và dịch vụ ngân hàng có thể được đưa vào hệ thống tài chính được quản lý, nhưng các tổ chức thực hiện cùng loại hoạt động cần tuân thủ các quy tắc và trách nhiệm tương đương.
Quan điểm này tập trung vào nguyên tắc cùng hoạt động, cùng tiêu chuẩn quản lý.
Nếu một doanh nghiệp chỉ thực hiện hoạt động ủy thác, mô hình trust charter có thể phù hợp với phạm vi được cấp phép. Nhưng nếu doanh nghiệp mở rộng sang các hoạt động gần với ngân hàng truyền thống, câu hỏi đặt ra là liệu họ có cần một giấy phép ngân hàng đầy đủ với các nghĩa vụ tương ứng hay không.
Đây có thể sẽ là một trong những vấn đề mà tòa án phải xem xét trong vụ kiện.
Vụ kiện có thể ảnh hưởng thế nào đến thị trường crypto Mỹ?
Tác động lớn nhất có thể nằm ở hạ tầng tài chính phía sau thị trường crypto, thay vì trực tiếp ảnh hưởng đến giá Bitcoin hay các tài sản kỹ thuật số.
Trong vài năm qua, nhiều công ty crypto đã tìm cách tiến gần hơn đến hệ thống tài chính truyền thống.
Họ muốn cung cấp dịch vụ lưu ký, thanh toán, stablecoin, giao dịch, tài sản token hóa và các dịch vụ tài chính khác thông qua những cấu trúc pháp lý được công nhận.
Một national trust charter có thể mang lại cho doanh nghiệp một khuôn khổ hoạt động và sự công nhận ở cấp liên bang. Nhưng phạm vi hoạt động thực tế vẫn phụ thuộc vào điều lệ, các quy định áp dụng và điều kiện giám sát cụ thể.
Nếu ICBA thắng kiện và quy định của OCC bị tòa án hủy hoặc giới hạn, các công ty crypto có thể phải điều chỉnh chiến lược cấp phép hoặc thu hẹp một số hoạt động ngoài phạm vi ủy thác.
Ngược lại, nếu cách diễn giải của OCC được duy trì, mô hình national trust bank có thể tiếp tục trở thành một con đường quan trọng để các công ty tài sản kỹ thuật số xây dựng hạ tầng tài chính tại Mỹ.
Cuộc tranh luận về stablecoin cũng liên quan đến vấn đề này
Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh ngân hàng truyền thống và ngành crypto đang tranh luận gay gắt về stablecoin.
ICBA trước đó đã phản đối một số đề xuất pháp luật liên quan đến thị trường tài sản kỹ thuật số, đặc biệt những quy định mà tổ chức này cho rằng có thể cho phép stablecoin cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi ngân hàng.
Đối với các ngân hàng cộng đồng, tiền gửi là nguồn vốn quan trọng để cung cấp khoản vay cho hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và cộng đồng địa phương.
Vì vậy, khi stablecoin và các công ty tài sản kỹ thuật số mở rộng vào lĩnh vực thanh toán, lưu ký và tài chính, vấn đề không chỉ là công nghệ mà còn là cách phân bổ vốn và cạnh tranh trong hệ thống ngân hàng.
Vụ kiện ICBA – OCC vì thế có thể trở thành một phần của cuộc tranh luận rộng hơn về việc Mỹ sẽ xây dựng ranh giới giữa ngân hàng truyền thống, công ty fintech và tổ chức tài sản kỹ thuật số như thế nào.
Vụ kiện giữa ICBA và OCC đang đưa một vấn đề quan trọng của ngành tài chính Mỹ ra trước tòa: đâu là giới hạn giữa một ngân hàng ủy thác chuyên biệt và một tổ chức đang từng bước mở rộng sang các hoạt động ngân hàng, thanh toán và tài sản kỹ thuật số?
ICBA cho rằng OCC đã vượt quá quyền hạn được Quốc hội trao và đang tạo ra một cấu trúc cho phép các công ty crypto tiếp cận uy tín của giấy phép ngân hàng liên bang mà không phải chịu đầy đủ những nghĩa vụ áp dụng cho ngân hàng cộng đồng.
Ở chiều ngược lại, OCC đã khẳng định trong quy định năm 2026 rằng cơ quan này chỉ đang làm rõ thẩm quyền lâu đời đối với national trust bank và không mở rộng hay thu hẹp quyền cấp giấy phép ngân hàng.
Trong lúc tòa án chưa đưa ra phán quyết, thị trường cần phân biệt rõ giữa giấy phép national trust bank, ngân hàng quốc gia đầy đủ dịch vụ và ngân hàng được FDIC bảo hiểm. Đây là những khái niệm có phạm vi pháp lý và mức độ bảo vệ khác nhau.
Vụ kiện cũng cho thấy quá trình đưa crypto vào hệ thống tài chính Mỹ đang chuyển sang một giai đoạn mới. Tranh luận hiện nay không còn chỉ xoay quanh việc tài sản kỹ thuật số có được phép tồn tại hay không, mà ngày càng tập trung vào câu hỏi: ai được phép cung cấp dịch vụ tài chính, dưới loại giấy phép nào và phải chịu những tiêu chuẩn quản lý nào?
Nguồn tham khảo: Independent Community Bankers of America (ICBA); Office of the Comptroller of the Currency (OCC)
Câu hỏi về vụ kiện giữa ICBA và OCC
ICBA là tổ chức nào?
ICBA, viết tắt của Independent Community Bankers of America, là tổ chức đại diện cho các ngân hàng cộng đồng tại Mỹ và hoạt động vận động chính sách, giáo dục và hỗ trợ đổi mới cho nhóm ngân hàng này.
ICBA kiện cơ quan nào?
ICBA kiện Office of the Comptroller of the Currency (OCC), cơ quan liên bang chịu trách nhiệm cấp phép và giám sát các ngân hàng quốc gia và một số tổ chức tài chính thuộc phạm vi quản lý của mình.
ICBA phản đối điều gì?
ICBA cho rằng OCC đã vượt quá thẩm quyền khi cho phép các công ty crypto thực hiện những hoạt động phi ủy thác đáng kể dưới national trust bank charter. Hiệp hội muốn tòa án hủy quy định và hướng dẫn liên quan của OCC.
National trust bank có phải ngân hàng thương mại đầy đủ không?
Không nhất thiết. OCC mô tả national trust bank là một national bank có điều lệ giới hạn vào hoạt động của trust company và các hoạt động liên quan. Một ngân hàng quốc gia đầy đủ dịch vụ có phạm vi hoạt động khác.
Tài sản crypto tại một national trust bank có được FDIC bảo hiểm không?
Không nên mặc định như vậy. Việc một tổ chức có national bank charter không đồng nghĩa mọi tài sản kỹ thuật số hoặc tài sản của khách hàng tại tổ chức đó được FDIC bảo hiểm. ICBA chính là một trong những bên đang nhấn mạnh sự khác biệt này trong vụ kiện.
Vụ kiện có thể ảnh hưởng đến Coinbase, Ripple hoặc các công ty crypto khác không?
Có khả năng ảnh hưởng đến môi trường pháp lý chung nếu tòa án hạn chế hoặc hủy cách OCC đang áp dụng national trust charter. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng cụ thể sẽ phụ thuộc vào phán quyết và phạm vi biện pháp mà tòa án đưa ra.
