Thị trường tài chính Mỹ đang đứng trước một xu hướng mới gây nhiều tranh luận: hàng trăm quỹ ETF được đề xuất nhằm theo dõi thành tích của các đội thể thao chuyên nghiệp.
Thay vì đầu tư vào cổ phiếu của doanh nghiệp sở hữu đội bóng, các sản phẩm mới này được thiết kế dựa trên hợp đồng tương lai gắn với những chỉ số phản ánh hiệu suất thi đấu của từng đội trong một mùa giải.
Ý tưởng này mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới cho người hâm mộ thể thao. Nhưng đồng thời, nó cũng đặt ra một câu hỏi khó: đây thực sự là đầu tư hay chỉ là cá cược thể thao được đóng gói dưới hình thức một sản phẩm tài chính?
Các chuyên gia đầu tư đang ngày càng cảnh báo rằng ranh giới giữa hai khái niệm này có thể trở nên rất mong manh.
Hàng trăm ETF theo dõi từng đội thể thao đang chờ được phê duyệt
Thị trường dự đoán đã khiến khoảng cách giữa giao dịch tài chính và cá cược thể thao ngày càng thu hẹp. Bước tiếp theo có thể là việc nhà đầu tư có thể mua một mã ETF gắn trực tiếp với thành tích của đội thể thao mà họ yêu thích.
Theo nội dung nguồn, nhiều công ty quản lý tài sản đã nộp hồ sơ lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) để xin ra mắt hàng chục ETF dành riêng cho từng đội NHL và MLB.
Tổng cộng, có hàng trăm quỹ ETF được đề xuất, theo dõi hiệu suất của từng đội chuyên nghiệp dựa trên nhiều chỉ số thống kê khác nhau.
Điểm quan trọng là chưa có quỹ nào trong số này bắt đầu giao dịch. Các sản phẩm vẫn đang trong quá trình chờ phê duyệt và phải đáp ứng những yêu cầu liên quan đến thị trường hợp đồng tương lai cơ sở.
Những ETF này không đại diện cho quyền sở hữu một phần đội bóng.
Thay vào đó, chúng dự kiến theo dõi các hợp đồng tương lai được xây dựng dựa trên chỉ số hiệu suất của đội.
Điều này tạo ra một sự khác biệt rất lớn so với hình thức đầu tư truyền thống vào một doanh nghiệp.
Đầu tư vào đội bóng khác hoàn toàn với mua cổ phiếu doanh nghiệp sở hữu đội bóng
Không phải mọi sản phẩm tài chính liên quan đến thể thao đều bị xem là mang tính cờ bạc.
Hiện đã tồn tại những quỹ đầu tư vào cổ phiếu niêm yết của các công ty sở hữu hoặc có liên quan đến các đội thể thao.
Ví dụ, GOLS của Gabelli Funds và PROS ETF được Amplify Funds đề xuất là những sản phẩm đi theo hướng gần với đầu tư truyền thống hơn.
Khi mua cổ phiếu của một doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể phân tích doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền, tài sản, nợ và triển vọng kinh doanh.
Nói cách khác, đằng sau cổ phiếu là một hoạt động kinh tế tạo ra giá trị.
Trong khi đó, với những ETF mới theo dõi thành tích đội bóng, yếu tố quyết định giá trị lại có thể là số điểm ghi được, số lần cướp căn cứ, số lần bị loại hoặc những chỉ số thi đấu khác.
Đây chính là điểm khiến nhiều chuyên gia đặt dấu hỏi.
“Ranh giới giữa cờ bạc và đầu tư bị xóa hoàn toàn”
Robert Johnson, giáo sư tài chính tại Đại học Creighton, cho rằng xu hướng mới đã đi quá xa.
Theo ông, ranh giới giữa cờ bạc và đầu tư không chỉ bị làm mờ mà gần như bị xóa bỏ hoàn toàn.
Trong số các công ty quản lý tài sản tham gia vào xu hướng ETF thể thao có VolatilityShares, LeagueShares, Roundhill Investments và Rex Financial.
Các công ty này không phản hồi yêu cầu bình luận trong nội dung nguồn. Một phần nguyên nhân là các nhà quản lý quỹ thường bị hạn chế khả năng bình luận công khai trong khoảng thời gian từ lúc hồ sơ được nộp lên SEC đến khi quỹ chính thức có hiệu lực, nếu được phê duyệt.
REX muốn biến thành tích thể thao thành sản phẩm ETF
Một trong những cái tên đáng chú ý là REX, nhà phát hành ETF có trụ sở tại Miami.
Ngày 21/9, REX công bố Alpha Sports Holdings, một công ty con được xây dựng với mục tiêu chuyển đổi thành tích thi đấu của các đội thể thao thành các sản phẩm ETF giao dịch trên sàn.
REX đã nộp hồ sơ cho BaseballShares và HockeyShares, những bộ ETF dự kiến theo dõi các đội MLB và NHL thông qua hợp đồng tương lai.
Các hợp đồng tương lai này được CME Group niêm yết dựa trên những chỉ số do FutureSports xây dựng.
Hợp đồng tương lai dành cho các đội NHL bắt đầu giao dịch vào cuối tháng 9. Tuy nhiên, những sản phẩm này cần xây dựng đủ lịch sử giao dịch trước khi có thể đáp ứng các điều kiện cần thiết cho quá trình phê duyệt.
Giá trị ETF sẽ thay đổi theo thành tích của đội
Cơ chế hoạt động của những sản phẩm này khác khá xa so với ETF cổ phiếu thông thường.
Mỗi chỉ số của đội bắt đầu mùa giải ở một mức cố định. Sau đó, giá trị chỉ số thay đổi dựa trên các thống kê mà đội tích lũy trong mùa giải.
Đối với bóng chày, những dữ liệu này có thể bao gồm số lần ghi điểm, số lần cướp căn cứ hoặc số lần bị loại.
Khi mùa giải bước vào giai đoạn nghỉ giữa mùa, chỉ số sẽ được thiết lập lại.
Về mặt kỹ thuật, đây là một cơ chế có thể được chuẩn hóa thành hợp đồng tương lai.
Nhưng với nhà đầu tư cá nhân, câu hỏi quan trọng hơn là: mức giá đó đang phản ánh một tài sản tạo ra dòng tiền hay chỉ phản ánh kỳ vọng về thành tích của một đội?
Greg King, Giám đốc điều hành Alpha Sports, cho rằng ngành thể thao tạo ra hàng trăm tỷ USD mỗi năm nhưng chưa từng có một sản phẩm đầu tư minh bạch và dễ thanh khoản gắn trực tiếp với những gì xảy ra trong các trận đấu.
Theo ông, Alpha Sports muốn xây dựng sản phẩm dành cho những nhà đầu tư đam mê thể thao và muốn gắn lợi ích tài chính với vận may của đội bóng họ yêu thích.
Nhưng chuyên gia cho rằng đây giống trò chơi hơn là đầu tư
Robert Johnson có quan điểm trái ngược.
Ông cho rằng thế giới ETF đã đi quá xa với sự xuất hiện của các ETF đòn bẩy 2 lần, 3 lần và các ETF nghịch đảo.
Dù vậy, theo Johnson, những sản phẩm đó ít nhất vẫn dựa trên tài sản cơ sở.
Các ETF thể thao mới lại khác.
Ông gọi chúng là “cấu trúc” thay vì tài sản và cho rằng chúng có thể trở thành hình thức đánh bạc được khoác lên dưới danh nghĩa đầu tư.
Đáng chú ý, một số ETF được đề xuất thậm chí còn có phiên bản đòn bẩy dựa trên hiệu suất của từng đội.
Điều này khiến mức độ rủi ro tăng lên đáng kể.
Nếu một nhà đầu tư vừa có tình cảm với đội bóng, vừa sử dụng sản phẩm đòn bẩy để đặt cược vào thành tích của đội, khoản thua lỗ có thể nhanh chóng vượt xa mức mà họ dự tính ban đầu.
ETF thể thao có khác gì thị trường dự đoán?
Đây là một trong những câu hỏi quan trọng nhất.
Thị trường dự đoán thường cho phép người tham gia đặt vị thế vào một kết quả cụ thể, chẳng hạn một đội thắng hay thua một trận.
ETF thể thao được đề xuất có cấu trúc khác.
Chúng theo dõi hợp đồng tương lai dựa trên một chỉ số thay đổi trong suốt mùa giải chứ không đơn giản là một sự kiện thắng hoặc thua duy nhất.
Về mặt kỹ thuật, sự khác biệt này có ý nghĩa.
Nhưng về mặt kinh tế, các chuyên gia vẫn đặt câu hỏi liệu việc mua một sản phẩm dựa trên thành tích của một đội có thực sự tạo ra giá trị kinh tế hay không.
Sự phát triển của thị trường dự đoán cũng đang kéo theo những tranh luận pháp lý gay gắt tại Mỹ về việc đâu là thị trường tài chính và đâu là hoạt động cờ bạc.
Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của ETF thể thao càng khiến ranh giới này trở nên phức tạp.
Hợp đồng tương lai thể thao vẫn có thể có công dụng phòng ngừa rủi ro
Một điểm cần phân biệt là bản thân hợp đồng tương lai không phải công cụ cờ bạc.
Hợp đồng tương lai từ lâu đã được sử dụng để phòng ngừa rủi ro.
Ví dụ, một hãng hàng không có thể sử dụng hợp đồng tương lai để phòng ngừa biến động giá nhiên liệu. Một công ty bảo hiểm có thể tìm cách bảo vệ mình trước rủi ro thời tiết cực đoan.
Theo logic tương tự, hợp đồng tương lai liên quan đến thể thao về lý thuyết có thể hữu ích với một số doanh nghiệp.
Nhà tài trợ, đài truyền hình, công ty bảo hiểm hoặc nhà cung cấp sân vận động có thể có những tài sản và nghĩa vụ tài chính phụ thuộc vào thành tích hoặc triển vọng của một đội.
Trong trường hợp đó, một công cụ phòng ngừa rủi ro có thể có cơ sở kinh tế.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ phần lớn nhà đầu tư cá nhân không tham gia thị trường vì nhu cầu phòng hộ như vậy.
Nhà đầu tư cá nhân có thể đang biến ETF thể thao thành một hình thức cá cược
Alex Michalka, phó chủ tịch nghiên cứu đầu tư tại Wealthfront, cho rằng đầu tư vào thành tích của các đội thể thao gần như không thể tách khỏi cờ bạc.
Theo ông, việc đặt cược vào việc một đội thể thao thắng hay thua không tạo ra giá trị kinh tế theo cách mà hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc đầu tư vốn truyền thống tạo ra.
Điều đó không có nghĩa mọi trường hợp sử dụng đều không hợp pháp.
Một doanh nghiệp có thể có lý do kinh tế để phòng ngừa rủi ro.
Nhưng với phần lớn nhà đầu tư cá nhân, động cơ có thể rất khác.
Họ có thể mua sản phẩm bởi vì yêu thích đội bóng, muốn thể hiện lòng trung thành hoặc đơn giản là muốn giải trí.
Vấn đề là việc đóng gói một khoản cá cược dưới dạng ETF không làm biến mất rủi ro vốn có của hoạt động đó.
“Dân chủ hóa” đầu tư thể thao có thực sự hợp lý?
Todd Sohn, chiến lược gia trưởng về ETF tại Baird Strategas, cho rằng thể thao có thể được xem như một loại tài sản nhưng chỉ phù hợp với một nhóm rất nhỏ những người có lợi ích kinh tế thực sự liên quan.
Điều này đặt ra câu hỏi về khái niệm “dân chủ hóa” đầu tư.
Không phải bất cứ thứ gì có thể giao dịch trên sàn cũng nhất thiết phải trở thành một khoản đầu tư phù hợp với số đông.
Khi một sản phẩm được đưa lên sàn, có mã chứng khoán và có thể mua bán trong tài khoản môi giới, nó dễ tạo cảm giác quen thuộc và chính thống.
Nhưng cấu trúc pháp lý và hình thức giao dịch không tự động biến một sản phẩm đầu cơ thành tài sản đầu tư dài hạn.
Thanh khoản thấp và nguy cơ thao túng giá
Một trong những rủi ro lớn nhất được các chuyên gia chỉ ra là thanh khoản.
Nếu chỉ có rất ít người mua và bán vì mục đích kinh tế thực sự, thị trường có thể dễ dàng xuất hiện chênh lệch giá mua – bán lớn.
Giá cũng có thể bị ảnh hưởng mạnh bởi tâm lý người hâm mộ.
Một đội bóng thi đấu tốt có thể tạo ra làn sóng mua vào vì sự phấn khích. Ngược lại, một chuỗi thất bại có thể dẫn tới bán tháo.
Điều này tạo ra nguy cơ giá thị trường không phản ánh một giá trị kinh tế cơ bản ổn định.
Baird Strategas cũng chỉ ra nhiều rủi ro khác, bao gồm khả năng giao dịch nội bộ liên quan đến chấn thương cầu thủ, chuyển nhượng hoặc thay đổi huấn luyện viên.
Đây đều là những thông tin có thể ảnh hưởng mạnh đến triển vọng của một đội.
Giai đoạn nghỉ giữa mùa có thể trở thành vấn đề
Một rủi ro khác ít được người hâm mộ chú ý là thời gian không thi đấu.
Trong một số môn thể thao, khoảng nghỉ giữa các mùa có thể kéo dài nhiều tháng.
Trong thời gian đó, mức độ quan tâm và giao dịch có thể giảm mạnh.
Tuy nhiên, những sự kiện như chuyển nhượng, ký hợp đồng cầu thủ, thay đổi huấn luyện viên hoặc các tin tức quan trọng khác vẫn có thể tác động đến kỳ vọng.
Điều này có thể khiến một thị trường vốn đã nhỏ trở nên biến động mạnh.
Chuyên gia cũng cảnh báo về khả năng xuất hiện tình trạng mất cân bằng cung cầu khi sự nhiệt tình của người hâm mộ đẩy giá lên nhưng không có đủ nhà đầu tư thương mại tham gia để hấp thụ rủi ro.
SEC có thể chấp thuận các ETF thể thao?
Nate Geraci, chuyên gia ETF và chủ tịch NovaDius Wealth Management, cho rằng các quỹ này có khả năng được SEC chấp thuận nếu các hợp đồng tương lai cơ sở hoạt động đúng cách và xây dựng đủ thanh khoản.
Theo ông, việc một ETF nắm giữ các hợp đồng tương lai được giao dịch trên CME không phải điều hoàn toàn mới.
Tuy nhiên, SEC vẫn có thể xem xét cách phân loại những sản phẩm tập trung vào thể thao.
Hiện cơ quan quản lý Mỹ cũng đang xây dựng quy định và lấy ý kiến công chúng về các ETF “mới lạ”, sau khi các nhà phát hành đưa ra những hồ sơ liên quan đến ETF thị trường dự đoán.
Do đó, câu chuyện không chỉ nằm ở việc sản phẩm có thể được niêm yết hay không.
Câu hỏi lớn hơn là cơ quan quản lý sẽ đánh giá những sản phẩm này như thế nào trong bối cảnh ranh giới giữa đầu tư, đầu cơ và cờ bạc ngày càng khó phân biệt.
ETF từng được tạo ra để đơn giản hóa đầu tư, nhưng đang đi theo hướng ngược lại?
Geraci cho rằng đây là một nghịch lý đáng chú ý.
ETF ban đầu được phát triển để cung cấp cho nhà đầu tư khả năng tiếp cận thị trường rộng rãi với chi phí thấp.
Nhưng trong những năm gần đây, ngành ETF xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm tập trung hẹp, đòn bẩy cao và mang tính đầu cơ.
Theo cách nhìn này, việc tạo ra ETF theo dõi từng đội thể thao là bước phát triển tiếp theo của quá trình đóng gói gần như mọi loại chủ đề thành một sản phẩm tài chính có thể giao dịch.
Đối với các công ty quản lý tài sản, đây có thể là cơ hội khai thác sự chú ý của nhà đầu tư.
Nhưng với nhà đầu tư cá nhân, sự hấp dẫn đó cũng có thể trở thành cái bẫy.
Khi tình yêu thể thao kết hợp với tiền tiết kiệm hưu trí
Evan Mills, cố vấn tài chính tại Scholar Advising, nhấn mạnh sự khác biệt giữa sở hữu một tài sản tạo ra giá trị và đặt cược vào một kết quả.
Nếu mua cổ phiếu của một doanh nghiệp, nhà đầu tư đang sở hữu quyền lợi gắn với doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền của doanh nghiệp.
Nếu mua trái phiếu, nhà đầu tư nhận được dòng thanh toán theo hợp đồng.
Đó là những cơ chế tạo ra giá trị hoặc dòng tiền có thể phân tích.
Trong khi đó, việc gắn một đội thể thao với một mã chứng khoán có thể tạo cảm giác đây là một tài sản tài chính thông thường.
Nhưng theo Mills, bản chất vẫn là sự suy đoán.
Rủi ro đặc biệt lớn khi sự suy đoán này kết hợp với cảm xúc.
Một người hâm mộ có thể khóc khi đội bóng thất bại. Nếu người đó đồng thời có một vị thế tài chính lớn gắn với đội bóng, thất bại trên sân có thể đồng thời trở thành thất bại trong danh mục đầu tư.
“Đội của bạn, danh mục đầu tư của bạn” có thể là khẩu hiệu nguy hiểm?
Một số sản phẩm mới thậm chí sử dụng thông điệp marketing trực tiếp đánh vào sự gắn bó của người hâm mộ.
LeagueShares sử dụng khẩu hiệu “Đội của bạn, Danh mục đầu tư của bạn”.
Về mặt tiếp thị, đây là một thông điệp dễ hiểu và có sức hấp dẫn.
Nhưng chính sự đơn giản đó có thể khiến nhà đầu tư cá nhân đánh giá thấp rủi ro.
Một danh mục đầu tư dài hạn cần được xây dựng dựa trên mục tiêu tài chính, mức độ chịu rủi ro, khả năng tạo dòng tiền và sự đa dạng hóa.
Một đội thể thao lại phụ thuộc vào hàng loạt yếu tố khó dự đoán: phong độ cầu thủ, chấn thương, chiến thuật, huấn luyện viên, chuyển nhượng và nhiều yếu tố ngẫu nhiên khác.
Việc biến tình yêu dành cho đội bóng thành một vị thế tài chính có thể khiến quyết định đầu tư bị cảm xúc chi phối.
Lưu ý: Bài viết mang tính thông tin và phân tích, không phải khuyến nghị đầu tư. Các sản phẩm ETF, hợp đồng tương lai và công cụ đòn bẩy có thể tiềm ẩn rủi ro cao, đặc biệt đối với nhà đầu tư cá nhân.
Nguồn tham khảo: Nội dung được biên tập dựa trên tài liệu nguồn do người dùng cung cấp.
Từ cá cược thể thao đến ETF: Phố Wall đang đi xa đến đâu?
Sự xuất hiện của hàng trăm hồ sơ ETF thể thao cho thấy ngành quản lý tài sản Mỹ đang tìm kiếm những cách mới để thu hút nhà đầu tư.
Về mặt công nghệ và cấu trúc tài chính, việc biến dữ liệu thể thao thành một chỉ số rồi xây dựng hợp đồng tương lai xung quanh chỉ số đó hoàn toàn có thể thực hiện được.
Nhưng khả năng tạo ra một sản phẩm tài chính không đồng nghĩa sản phẩm đó phù hợp với mục tiêu đầu tư dài hạn.
Đây chính là điểm đáng suy ngẫm nhất.
Thị trường tài chính vốn được xây dựng để phân bổ vốn và quản lý rủi ro. Khi một sản phẩm không có dòng tiền cơ bản mà chủ yếu phụ thuộc vào kết quả của một hoạt động thể thao, việc xác định giá trị hợp lý trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Đối với nhà đầu tư cá nhân, sức hấp dẫn còn lớn hơn bởi yếu tố cảm xúc.
Người hâm mộ có thể muốn đội bóng thắng trên sân. Nếu họ đồng thời có vị thế tài chính gắn với đội bóng, mong muốn đó có thể biến thành một động lực mua bán.
Khi đó, đầu tư và cá cược không chỉ giống nhau về kết quả mà còn giống nhau về tâm lý.
Và đó là lý do câu chuyện về ETF thể thao có thể trở thành một phép thử quan trọng đối với Phố Wall: liệu mọi thứ có thể được biến thành một tài sản giao dịch hay không, và nếu có, liệu chúng có thực sự nên được gọi là đầu tư?
Đối với những người đang xây dựng danh mục hưu trí hoặc đầu tư dài hạn, câu hỏi quan trọng không phải là sản phẩm có mã chứng khoán hay được giao dịch trên sàn hay không.
Câu hỏi quan trọng hơn là: tài sản đó tạo ra giá trị gì, dòng tiền nào đứng phía sau và tại sao nhà đầu tư khác sẵn sàng trả nhiều tiền hơn trong tương lai?
Nếu câu trả lời chủ yếu dựa vào việc đội bóng thắng hay thua, nhà đầu tư cần nhận thức rõ rằng mình đang bước vào một khu vực có tính đầu cơ rất cao.
Câu hỏi về quỹ ETF thể thao
ETF thể thao là gì?
Theo nội dung được đề cập, ETF thể thao là những quỹ được đề xuất nhằm theo dõi hiệu suất của các đội thể thao thông qua hợp đồng tương lai gắn với các chỉ số thành tích của đội trong mùa giải.
Các ETF này có phải là cổ phần sở hữu đội bóng không?
Không. Các sản phẩm được đề xuất không đại diện cho quyền sở hữu một phần câu lạc bộ. Chúng dự kiến theo dõi hợp đồng tương lai dựa trên chỉ số hiệu suất của từng đội.
Tại sao các chuyên gia gọi ETF thể thao là một dạng cờ bạc?
Vì giá trị của sản phẩm phụ thuộc vào thành tích thi đấu thay vì doanh thu, lợi nhuận hoặc dòng tiền của một doanh nghiệp. Một số chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cá nhân sẽ mua chúng chủ yếu vì yêu thích đội bóng hoặc muốn giải trí.
ETF thể thao có thể được sử dụng để phòng ngừa rủi ro không?
Về lý thuyết có thể. Các doanh nghiệp liên quan đến thể thao như nhà tài trợ, đài truyền hình, công ty bảo hiểm hoặc nhà cung cấp sân vận động có thể có những rủi ro kinh tế cần phòng ngừa. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng phần lớn nhà đầu tư cá nhân không có nhu cầu phòng hộ như vậy.
Rủi ro lớn nhất của những ETF này là gì?
Các rủi ro được đề cập gồm thanh khoản thấp, chênh lệch giá mua – bán lớn, khả năng giá bị tác động bởi cảm xúc người hâm mộ, thông tin về chấn thương hoặc chuyển nhượng, biến động trong giai đoạn nghỉ giữa mùa và nguy cơ mất cân bằng cung cầu.
SEC có thể phê duyệt các ETF thể thao không?
Theo nhận định được nêu trong nguồn, nếu các hợp đồng tương lai cơ sở hoạt động hiệu quả và có đủ thanh khoản, có khả năng các ETF này được chấp thuận. Tuy nhiên, cách SEC phân loại và quản lý các sản phẩm đầu tư mới lạ vẫn là yếu tố cần theo dõi.
Có nên xem ETF thể thao như khoản đầu tư dài hạn?
Nội dung nguồn cho thấy nhiều chuyên gia nghi ngờ khả năng này. Những sản phẩm gắn với thành tích một mùa giải có tính đầu cơ cao và không giống các tài sản tạo ra dòng tiền như cổ phiếu doanh nghiệp hoặc trái phiếu.
