Hàn Quốc đang đặt cược lớn vào chuyển đổi xanh (GX) khi chính phủ công bố kế hoạch huy động khoảng 1.000 nghìn tỷ won (tương đương 19.404.952.360.000 VND ) trong 10 năm, từ năm 2026 đến 2035, nhằm biến các ngành công nghiệp xanh và công nghệ giảm phát thải thành một động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Trọng tâm của chiến lược là phát triển năng lượng tái tạo, giảm phát thải carbon trong các ngành công nghiệp có lượng khí nhà kính lớn, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời bảo đảm người lao động không bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi năng lượng.
Kế hoạch này được đưa ra trong bối cảnh Hàn Quốc phải đồng thời đối mặt với áp lực giảm phát thải, an ninh năng lượng, cạnh tranh công nghệ và những biến động ngày càng lớn của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chính phủ Hàn Quốc gọi chiến lược mới là “Chuyển đổi xanh Hàn Quốc” (K-GX) và kỳ vọng GX không chỉ là chính sách môi trường mà còn trở thành một chiến lược công nghiệp và kinh tế dài hạn.
Hàn Quốc muốn biến chuyển đổi xanh thành động lực tăng trưởng mới
Ngày 7/10, Chính phủ Hàn Quốc tổ chức Hội nghị toàn quốc về Chiến lược chuyển đổi xanh kiểu Hàn Quốc tại Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc ở quận Jung-gu, Seoul, qua đó công bố những nội dung quan trọng của chiến lược K-GX.
Theo kế hoạch, chính phủ sẽ huy động khoảng 1.000 nghìn tỷ won trong giai đoạn 2026-2035 cho các dự án liên quan đến chuyển đổi xanh.
Đây là một khoản đầu tư có quy mô rất lớn, cho thấy Seoul đang xem GX là một vấn đề vượt xa phạm vi chính sách môi trường.
Trong cách tiếp cận mới, giảm phát thải carbon được gắn trực tiếp với:
- Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Hàn Quốc.
- An ninh năng lượng.
- Công nghiệp bán dẫn và AI.
- Phát triển công nghệ mới.
- Việc làm và đào tạo người lao động.
- Khả năng chống chịu trước biến động chuỗi cung ứng.
- Tăng trưởng của các địa phương.
Nói cách khác, Hàn Quốc muốn biến quá trình giảm phát thải thành một cơ hội công nghiệp, thay vì chỉ coi đó là chi phí phải trả để đáp ứng các mục tiêu khí hậu.
1.000 nghìn tỷ won sẽ được phân bổ như thế nào?
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của K-GX là quy mô tài chính.
Theo kế hoạch được công bố, tổng nguồn lực khoảng 1.000 nghìn tỷ won sẽ được huy động trong 10 năm.
Trong đó, khoảng 200 nghìn tỷ won đến từ ngân sách nhà nước, trong khi khoảng 790 nghìn tỷ won được huy động thông qua quỹ tài chính khí hậu do 5 tổ chức tài chính chính sách lớn tham gia, trong đó có Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc.
Phần vốn này sẽ được sử dụng cho nhiều nhóm dự án khác nhau, từ phát triển năng lượng tái tạo, khử carbon công nghiệp đến hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động.
Đáng chú ý, chính phủ cho biết hơn một nửa nguồn tài chính khí hậu sẽ được phân bổ cho các địa phương và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs).
Đây là một điểm quan trọng bởi quá trình chuyển đổi xanh thường tạo ra sự chênh lệch giữa những doanh nghiệp lớn có khả năng đầu tư công nghệ mới và các doanh nghiệp nhỏ có nguồn vốn hạn chế.
Nếu chỉ tập trung vào các tập đoàn lớn, quá trình GX có thể diễn ra không đồng đều. Ngược lại, việc đưa nguồn vốn tới địa phương và SMEs có thể giúp mở rộng phạm vi chuyển đổi sang nhiều khu vực kinh tế hơn.
Hàn Quốc đặt mục tiêu 100 GW năng lượng tái tạo vào năm 2030
Một trong những mục tiêu nổi bật nhất của K-GX là đưa công suất năng lượng tái tạo lên 100 GW vào năm 2030.
Để đạt mục tiêu này, chính phủ sẽ tiến hành xác định và quy hoạch tổng thể các địa điểm phù hợp cho các dự án điện mặt trời và điện gió.
Thay vì để từng dự án tự giải quyết các vấn đề về địa điểm, hạ tầng và kết nối lưới điện, chính phủ muốn xây dựng một cách tiếp cận có tính hệ thống hơn.
Một vấn đề khác được Seoul đặc biệt quan tâm là chi phí sản xuất điện tái tạo.
Chính phủ dự kiến xây dựng các biện pháp cụ thể nhằm giảm chi phí đơn vị của năng lượng tái tạo, qua đó nâng cao khả năng cạnh tranh của nguồn điện này.
Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với nền kinh tế Hàn Quốc.
Các ngành công nghiệp như bán dẫn, AI và trung tâm dữ liệu ngày càng cần lượng điện khổng lồ. Nếu nguồn điện không chỉ dồi dào mà còn ổn định và phát thải thấp, Hàn Quốc có thể tạo lợi thế cho những ngành công nghệ cao đang phát triển nhanh.
AI và bán dẫn sẽ cần nguồn điện sạch ổn định
Sự phát triển của AI đang tạo ra một vấn đề mới đối với chính sách năng lượng.
Các trung tâm dữ liệu phục vụ AI có thể tiêu thụ lượng điện rất lớn. Trong khi đó, ngành bán dẫn của Hàn Quốc cũng phụ thuộc vào nguồn cung điện ổn định để vận hành các nhà máy sản xuất có giá trị hàng chục tỷ USD.
Vì vậy, K-GX không đơn thuần là câu chuyện về việc thay thế điện hóa thạch bằng năng lượng tái tạo.
Mục tiêu sâu hơn là xây dựng một hệ thống điện có khả năng cung cấp nguồn năng lượng ổn định, cạnh tranh và ít phát thải cho những ngành công nghệ chiến lược.
Nếu Hàn Quốc thành công, năng lượng sạch có thể trở thành một phần của chính sách công nghiệp quốc gia.
Đây cũng là lý do Seoul đang đặt GX cạnh những lĩnh vực như AI, bán dẫn và công nghệ cao.
5 ngành công nghiệp lớn sẽ phải khử carbon
Một trụ cột khác của chiến lược K-GX là giảm phát thải trong 5 ngành công nghiệp chính có lượng phát thải khí nhà kính lớn.
Các ngành được xác định gồm:
- Thép
- Hóa dầu
- Xi măng
- Bán dẫn và màn hình
- Lọc dầu
Đây đều là những ngành có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Hàn Quốc nhưng đồng thời tiêu thụ nhiều năng lượng và có lượng phát thải đáng kể.
Thép là một ví dụ điển hình.
Quá trình sản xuất thép truyền thống phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch và tạo ra lượng khí CO₂ lớn. Việc chuyển sang công nghệ sản xuất thép phát thải thấp đòi hỏi đầu tư rất lớn vào công nghệ, cơ sở hạ tầng và nguồn điện.
Tương tự, ngành hóa dầu và xi măng cũng phải đối mặt với những thách thức kỹ thuật lớn trong quá trình giảm phát thải.
Vì vậy, nguồn vốn 1.000 nghìn tỷ won được kỳ vọng sẽ giúp các ngành này có khả năng đầu tư vào công nghệ mới mà không làm mất đi sức cạnh tranh quốc tế.
“GX cho tất cả” và vấn đề việc làm
Chuyển đổi xanh không chỉ tạo ra cơ hội.
Nó cũng có thể làm thay đổi cấu trúc việc làm.
Khi một ngành công nghiệp chuyển từ công nghệ cũ sang công nghệ phát thải thấp, một số công việc truyền thống có thể giảm nhu cầu trong khi những vị trí mới xuất hiện.
Nếu người lao động không được đào tạo lại, quá trình chuyển đổi năng lượng có thể tạo ra khoảng cách giữa nhóm lao động có kỹ năng phù hợp và những người đang làm việc trong các ngành công nghiệp truyền thống.
Chính vì vậy, chính phủ Hàn Quốc đưa ra sáng kiến “GX cho tất cả”.
Một trong những biện pháp là tiến hành chỉ định “Khu vực đặc biệt chuyển đổi công bằng” trong năm nay.
Tại những khu vực bị ảnh hưởng đáng kể bởi quá trình chuyển đổi công nghiệp, người lao động sẽ được hỗ trợ thông qua các chương trình như:
- Đào tạo và chuyển đổi nghề nghiệp.
- Hỗ trợ tìm kiếm việc làm mới.
- Ưu đãi cho người lao động.
- Hỗ trợ doanh nghiệp địa phương.
- Các chương trình phát triển ngành công nghiệp mới.
Mục tiêu là bảo đảm quá trình chuyển đổi xanh không chỉ mang lại lợi ích cho các tập đoàn công nghệ và năng lượng mà còn tạo ra cơ hội cho người lao động và cộng đồng địa phương.
790 nghìn tỷ won dành cho khí hậu và khu vực địa phương
Một trong những điểm đáng chú ý của kế hoạch tài chính là tỷ trọng lớn dành cho quỹ tài chính khí hậu.
Khoảng 790 nghìn tỷ won sẽ được huy động thông qua các tổ chức tài chính chính sách, trong đó có Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc.
Hơn một nửa nguồn vốn này dự kiến được phân bổ cho các địa phương và doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Đây có thể là yếu tố quan trọng để biến K-GX từ một chương trình cấp trung ương thành một quá trình chuyển đổi diễn ra trên toàn nền kinh tế.
Các địa phương có thể sử dụng nguồn vốn để phát triển điện mặt trời, điện gió, cơ sở hạ tầng năng lượng hoặc các ngành công nghiệp mới.
Trong khi đó, SMEs có thể tiếp cận nguồn vốn để thay đổi thiết bị, nâng cấp dây chuyền sản xuất và giảm tiêu thụ năng lượng.
Vì sao Hàn Quốc phải tăng tốc chuyển đổi xanh?
Hàn Quốc là một nền kinh tế phụ thuộc mạnh vào hoạt động sản xuất và xuất khẩu.
Các ngành như thép, hóa dầu, ô tô, điện tử và bán dẫn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
Điều này khiến Hàn Quốc đặc biệt nhạy cảm với biến động giá năng lượng và gián đoạn chuỗi cung ứng.
Khi các thị trường lớn trên thế giới ngày càng đưa ra những tiêu chuẩn về phát thải carbon, doanh nghiệp Hàn Quốc cũng phải thích nghi nếu muốn duy trì khả năng tiếp cận thị trường quốc tế.
Do đó, đầu tư vào GX có thể được xem như một hình thức bảo hiểm dài hạn cho năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Nếu doanh nghiệp không giảm phát thải, họ có thể phải đối mặt với chi phí carbon cao hơn, yêu cầu môi trường khắt khe hơn hoặc mất lợi thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ngược lại, nếu đi trước trong công nghệ xanh, Hàn Quốc có thể biến những tiêu chuẩn mới thành lợi thế cạnh tranh.
K-GX có thể tạo ra thị trường công nghệ xanh khổng lồ
Khoản đầu tư 1.000 nghìn tỷ won trong 10 năm không chỉ tạo ra nhu cầu về năng lượng tái tạo.
Nó còn có thể thúc đẩy hàng loạt ngành công nghiệp liên quan.
Ví dụ, sự phát triển điện mặt trời và điện gió sẽ cần:
- Thiết bị phát điện.
- Lưới điện thông minh.
- Hệ thống lưu trữ năng lượng.
- Pin.
- Công nghệ quản lý điện.
- Phần mềm dự báo và điều phối.
- Hạ tầng truyền tải.
- Công nghệ giảm phát thải.
Trong công nghiệp, nhu cầu giảm carbon có thể thúc đẩy thị trường cho:
- Thép xanh.
- Hydro sạch.
- Công nghệ thu giữ carbon.
- Vật liệu mới.
- Quy trình sản xuất tiết kiệm năng lượng.
- Hệ thống quản lý phát thải.
Điều này giải thích tại sao chính phủ Hàn Quốc không muốn GX chỉ là một chương trình môi trường.
Seoul đang cố gắng xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp mới xoay quanh quá trình chuyển đổi xanh.
Tổng thống Lee Jae-myung: GX là chiến lược cho tương lai
Tổng thống Lee Jae-myung cho rằng việc chủ động theo đuổi chuyển đổi xanh là một chiến lược dài hạn, vừa giúp bảo đảm năng lực cạnh tranh quốc tế vừa bảo vệ cuộc sống và sinh kế của người dân trước những tác động của khủng hoảng khí hậu.
Quan điểm này phản ánh cách tiếp cận ngày càng phổ biến trong chính sách kinh tế: khí hậu và tăng trưởng không nhất thiết phải là hai mục tiêu đối lập.
Nếu được thực hiện đúng cách, đầu tư giảm phát thải có thể đồng thời tạo ra công nghệ mới, thị trường mới và việc làm mới.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của K-GX sẽ phụ thuộc vào cách nguồn vốn được phân bổ, tốc độ triển khai các dự án, khả năng nâng cấp lưới điện và mức độ thành công trong việc giảm chi phí năng lượng tái tạo.
Kế hoạch K-GX trị giá 1.000 nghìn tỷ won trong 10 năm cho thấy Hàn Quốc đang đặt chuyển đổi xanh vào trung tâm của chiến lược kinh tế và công nghiệp dài hạn.
Mục tiêu không chỉ là tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo hay giảm lượng khí CO₂ phát thải. Seoul muốn sử dụng quá trình chuyển đổi này để xây dựng lợi thế trong những lĩnh vực có tính chiến lược như AI, bán dẫn, năng lượng sạch, vật liệu mới và công nghệ sản xuất ít carbon.
Mục tiêu 100 GW năng lượng tái tạo vào năm 2030, cùng kế hoạch khử carbon cho 5 ngành công nghiệp lớn, sẽ là những phép thử quan trọng đối với khả năng triển khai chính sách.
Trong khi đó, việc dành hơn một nửa nguồn vốn khí hậu cho địa phương và SMEs cho thấy chính phủ muốn GX trở thành một quá trình chuyển đổi rộng khắp, thay vì chỉ tập trung vào các tập đoàn lớn.
Thách thức phía trước vẫn rất lớn. Hàn Quốc phải vừa bảo đảm điện ổn định cho nền kinh tế công nghệ cao, vừa giảm phát thải, vừa duy trì khả năng cạnh tranh của những ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng.
Nhưng nếu kế hoạch được triển khai hiệu quả, chuyển đổi xanh có thể không chỉ là chi phí để Hàn Quốc đáp ứng mục tiêu khí hậu mà còn trở thành một trong những nguồn tăng trưởng mới của nền kinh tế nước này trong thập kỷ tới.
Nguồn tham khảo: Chính phủ Hàn Quốc và các tài liệu công bố về chiến lược Chuyển đổi xanh Hàn Quốc (K-GX).
Những câu hỏi thường gặp về kế hoạch K-GX của Hàn Quốc
Hàn Quốc sẽ đầu tư bao nhiêu tiền cho chuyển đổi xanh?
Chính phủ Hàn Quốc đặt mục tiêu huy động khoảng 1.000 nghìn tỷ won trong 10 năm, từ năm 2026 đến 2035, cho các dự án chuyển đổi xanh.
Hàn Quốc đặt mục tiêu bao nhiêu GW năng lượng tái tạo?
Chính phủ đặt mục tiêu đạt 100 GW công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030, trong đó trọng tâm là điện mặt trời và điện gió.
Những ngành nào sẽ được ưu tiên giảm phát thải?
Năm ngành công nghiệp chính gồm thép, hóa dầu, xi măng, bán dẫn/màn hình và lọc dầu.
790 nghìn tỷ won từ đâu?
Khoảng 790 nghìn tỷ won dự kiến được huy động thông qua quỹ tài chính khí hậu do 5 tổ chức tài chính chính sách lớn tham gia, trong đó có Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc.
SMEs có được hưởng lợi từ K-GX không?
Có. Chính phủ cho biết hơn một nửa nguồn tài chính khí hậu sẽ được phân bổ cho địa phương và doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhằm giúp các nhóm này nâng cao khả năng cạnh tranh trong quá trình chuyển đổi xanh.
“GX cho tất cả” nghĩa là gì?
Đây là sáng kiến nhằm bảo đảm người lao động và các khu vực chịu ảnh hưởng bởi quá trình chuyển đổi công nghiệp được hỗ trợ. Chính phủ dự kiến triển khai đào tạo nghề, ưu đãi và các chính sách hỗ trợ tại những khu vực được xác định là “Khu vực đặc biệt chuyển đổi công bằng”.
