Ngành xây dựng Hàn Quốc đang đứng trước một thay đổi lớn trong cơ chế xử lý tai nạn lao động. Ngày 1/10/2026, Quốc hội Hàn Quốc đã thông qua sửa đổi Luật An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp, trong đó đưa ra quy định cho phép áp dụng mức phạt hành chính lên tới 5% lợi nhuận hoạt động đối với doanh nghiệp có từ 3 người lao động trở lên tử vong do tai nạn lao động trong vòng một năm, nếu doanh nghiệp vi phạm các nghĩa vụ về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
Quy định mới đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ ngành xây dựng, lĩnh vực thường xuyên nằm trong nhóm có số vụ tai nạn lao động nghiêm trọng cao tại Hàn Quốc.
Theo số liệu trong tài liệu được cung cấp, nếu đối chiếu xu hướng tử vong do tai nạn lao động của các doanh nghiệp xây dựng lớn trong giai đoạn 2022-2026, có tới 8 trong số 10 doanh nghiệp lớn từng ghi nhận từ 3 trường hợp tử vong trở lên trong ít nhất một năm. Điều này khiến giới xây dựng lo ngại rằng khi luật mới được triển khai đầy đủ, nhiều doanh nghiệp quy mô lớn có thể phải đối mặt với những khoản phạt đáng kể.
Bức tranh tử vong do tai nạn lao động tại 10 doanh nghiệp lớn
Dữ liệu trong hình minh họa cho thấy tổng số người tử vong do tai nạn lao động giai đoạn 2022-2026 tại 10 doanh nghiệp được thống kê như sau:
| Doanh nghiệp | Xếp hạng năng lực thi công | Số người tử vong |
|---|---|---|
| Daewoo Engineering & Construction | 5 | 15 |
| Hyundai Engineering & Construction | 2 | 13 |
| POSCO E&C | 8 | 10 |
| Hyundai Engineering | 4 | 9 |
| DL E&C | 6 | 9 |
| Lotte Engineering & Construction | 7 | 8 |
| IPARK Hyundai Development Company | 10 | 8 |
| GS Engineering & Construction | 3 | 6 |
| SK Ecoplant | 9 | 4 |
| Samsung C&T | 1 | 1 |
Đáng chú ý, Daewoo Engineering & Construction đứng đầu danh sách với 15 trường hợp, tiếp theo là Hyundai Engineering & Construction với 13 trường hợp. POSCO E&C ghi nhận 10 trường hợp, trong khi Hyundai Engineering và DL E&C cùng ở mức 9 trường hợp.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa tổng số người tử vong trong nhiều năm và điều kiện để áp dụng khoản phạt mới. Quy định không đơn giản là cứ có tổng cộng từ ba người tử vong trong nhiều năm là bị phạt. Điều kiện quan trọng là số người tử vong phải đạt ngưỡng trong khoảng thời gian luật quy định, đồng thời phải xác định có vi phạm nghĩa vụ an toàn, sức khỏe nghề nghiệp.
Phạt tới 5% lợi nhuận hoạt động: điểm gây lo ngại nhất
Điểm đáng chú ý nhất của luật sửa đổi là cơ chế phạt dựa trên lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp.
Theo nội dung được Quốc hội thông qua, nếu doanh nghiệp vi phạm các biện pháp an toàn, dẫn tới từ 3 người lao động trở lên tử vong trong vòng một năm, cơ quan chức năng có thể áp dụng khoản phạt hành chính tối đa bằng 5% lợi nhuận hoạt động. Đối với doanh nghiệp không có lợi nhuận hoạt động hoặc khó xác định lợi nhuận hoạt động, mức phạt được quy định theo cơ chế riêng, với giới hạn dưới 30 tỷ won.
Điều này tạo ra sự khác biệt rất lớn giữa các doanh nghiệp.
Một công ty có lợi nhuận hoạt động hàng nghìn tỷ won có thể phải đối mặt với khoản phạt cao hơn rất nhiều so với doanh nghiệp quy mô nhỏ. Chính vì vậy, giới doanh nghiệp lo ngại rằng một vụ việc nghiêm trọng có thể tạo ra tác động tài chính đáng kể đối với kết quả kinh doanh của cả tập đoàn.
Theo một phân tích được công bố dựa trên lợi nhuận hoạt động gần đây của một số doanh nghiệp xây dựng lớn, nếu áp dụng mức tối đa 5%, khoản phạt có thể lên tới hàng chục tỷ won đối với từng doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây là ước tính theo mức tối đa, không phải số tiền phạt thực tế đã được cơ quan chức năng quyết định.
Một điểm khác cũng cần lưu ý là luật đã được Quốc hội thông qua nhưng không có nghĩa mọi doanh nghiệp đạt ngưỡng tử vong đều tự động chịu mức 5%. Cơ quan quản lý còn phải xem xét các yếu tố liên quan đến hành vi vi phạm và mức độ trách nhiệm khi xác định mức phạt. Bộ Lao động Hàn Quốc cũng cho biết đang xây dựng các tiêu chí cụ thể, trong đó có xem xét quy mô doanh nghiệp và hành vi vi phạm.
Vì sao các tập đoàn xây dựng đặc biệt lo ngại?
Một trong những vấn đề lớn mà ngành xây dựng đặt ra là cách tính trên phạm vi toàn doanh nghiệp.
Một tập đoàn xây dựng lớn có thể đồng thời vận hành hàng chục hoặc hàng trăm công trường trên toàn quốc. Mỗi dự án lại có quy mô, điều kiện địa chất, số lượng lao động, nhà thầu phụ và mức độ rủi ro khác nhau.
Theo lập luận được ngành xây dựng đưa ra, nếu số ca tử vong được cộng dồn ở cấp pháp nhân, doanh nghiệp có mạng lưới công trường lớn có thể chịu bất lợi so với một công ty có ít dự án hơn.
Chẳng hạn, một tập đoàn có thể sử dụng hàng chục nghìn lao động mỗi ngày tại hơn 100 công trường. Khi số lượng dự án và người lao động tăng, việc quản lý rủi ro cũng trở nên phức tạp hơn.
Đây chính là lý do một số doanh nghiệp đặt câu hỏi: Có nên đánh giá an toàn chỉ dựa trên số người tử vong tuyệt đối hay cần tính đến quy mô hoạt động của doanh nghiệp?
Từ góc độ quản trị, đây là một vấn đề quan trọng. Hai công ty có cùng số người tử vong nhưng có thể sở hữu số lượng công trường, tổng số lao động và khối lượng xây dựng hoàn toàn khác nhau.
Không chỉ tiền phạt, doanh nghiệp còn đối mặt với nguy cơ bị xử lý mạnh hơn
Sửa đổi luật không chỉ bổ sung cơ chế phạt tiền.
Một quy định khác liên quan đến những doanh nghiệp xây dựng liên tục xảy ra các vụ tai nạn nghiêm trọng. Nếu một doanh nghiệp đã bị đình chỉ hoạt động hai lần trong vòng ba năm và sau đó tiếp tục rơi vào trường hợp phải đình chỉ, Bộ trưởng Bộ Lao động và Việc làm có thể yêu cầu cơ quan liên quan xem xét hủy hoặc xóa đăng ký hoạt động xây dựng theo quy định mới.
Nếu được áp dụng, đây có thể là vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều so với một khoản phạt tài chính đơn thuần, bởi hoạt động kinh doanh, khả năng tham gia dự án mới và hoạt động xây dựng của doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, luật sửa đổi còn mở rộng quyền yêu cầu dừng công việc khi người lao động hoặc người đại diện lao động cho rằng có nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng. Người lao động thuộc nhà thầu phụ cũng có thể yêu cầu nhà thầu chính dừng công việc trong những trường hợp đáp ứng điều kiện luật định.
Chính phủ Hàn Quốc muốn chuyển chi phí tai nạn thành động lực đầu tư an toàn
Từ phía cơ quan quản lý, mục tiêu của chính sách là tạo thêm động lực kinh tế để doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào an toàn lao động.
Bộ Lao động Hàn Quốc cho biết cơ chế mới không chỉ nhằm tăng mức xử phạt mà hướng tới việc khiến doanh nghiệp chủ động đầu tư cho an toàn và phòng ngừa tai nạn. Khoản phạt thu được sẽ được đưa vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động và sử dụng cho các chương trình phòng ngừa tai nạn.
Cách tiếp cận này phản ánh một thay đổi đáng chú ý trong chính sách an toàn lao động: từ xử phạt sau tai nạn sang tạo áp lực tài chính để doanh nghiệp phải đầu tư trước khi tai nạn xảy ra.
Đối với các tập đoàn xây dựng, điều này có thể thúc đẩy việc triển khai các công nghệ giám sát an toàn, thiết bị cảnh báo, hệ thống quản lý công nhân, camera AI, cảm biến môi trường và các giải pháp kiểm soát nguy cơ tại công trường.
Nhưng ngành xây dựng lo ngại tác động tới chi phí và tiến độ dự án
Ở chiều ngược lại, các tổ chức doanh nghiệp cho rằng mức phạt dựa trên lợi nhuận hoạt động có thể tạo ra gánh nặng đáng kể.
Hiệp hội Kinh tế Hàn Quốc (Korea Enterprises Federation) cho rằng các doanh nghiệp lớn có thể phải đối mặt với mức phạt rất cao, trong khi các doanh nghiệp vừa và nhỏ có nguy cơ chịu ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động kinh doanh. Tổ chức này cũng đặt vấn đề về việc cơ chế phạt mới có thể tạo thêm một tầng chế tài bên cạnh những quy định xử lý hiện hành.
Trong ngành xây dựng, tác động cũng có thể không dừng ở nhà thầu chính.
Các dự án lớn tại Hàn Quốc hiện bao gồm khu dân cư, nhà máy bán dẫn, cơ sở công nghiệp, hạ tầng và nhiều công trình có quy mô vốn rất lớn. Nếu chi phí quản trị rủi ro tăng, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh ngân sách, tiến độ và phương thức lựa chọn nhà thầu phụ.
Do đó, vấn đề được quan tâm không chỉ là doanh nghiệp phải nộp bao nhiêu tiền phạt, mà còn là luật mới sẽ ảnh hưởng như thế nào đến chi phí xây dựng, tiến độ dự án và chuỗi cung ứng xây dựng.
Có nên tính tỷ lệ tử vong theo quy mô doanh nghiệp?
Một trong những đề xuất được đưa ra là không nên chỉ sử dụng con số tuyệt đối về người tử vong để đánh giá trách nhiệm của doanh nghiệp.
Các chuyên gia và đại diện ngành xây dựng cho rằng khi xây dựng hướng dẫn thực thi, có thể cần xem xét thêm:
- Tổng số công trường mà doanh nghiệp đang vận hành.
- Tổng số người lao động và thời gian lao động.
- Quy mô và đặc điểm từng dự án.
- Số lượng nhà thầu phụ.
- Tỷ lệ tai nạn trên quy mô lao động.
- Lịch sử vi phạm an toàn.
- Mức độ tuân thủ các biện pháp phòng ngừa.
- Nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp của từng vụ tai nạn.
Cách tiếp cận này có thể giúp cơ quan quản lý phân biệt rõ hơn giữa một doanh nghiệp có nhiều dự án và số lượng lao động cực lớn với một doanh nghiệp hoạt động ở quy mô nhỏ hơn.
Đây cũng là một trong những nội dung cần được làm rõ trong các nghị định và hướng dẫn thực thi sau khi luật có hiệu lực.
Từ “phạt” sang “thưởng”: một hướng tiếp cận khác đang được đề xuất
Một số ý kiến trong ngành cho rằng chính sách an toàn không nên chỉ tập trung vào chế tài.
Thay vào đó, chính phủ có thể kết hợp giữa hình phạt đối với vi phạm và ưu đãi đối với doanh nghiệp đầu tư thực chất cho an toàn.
Ví dụ, doanh nghiệp đầu tư hệ thống giám sát an toàn bằng AI, thiết bị bảo hộ thông minh, cảm biến phát hiện nguy hiểm hoặc tăng số lượng nhân sự chuyên trách an toàn có thể được xem xét các cơ chế khuyến khích phù hợp.
Các hình thức hỗ trợ có thể bao gồm ưu đãi thuế, điểm ưu tiên trong đấu thầu hoặc các chương trình hỗ trợ công nghệ an toàn.
Cách làm này sẽ chuyển một phần trọng tâm chính sách từ việc “phạt sau khi xảy ra tai nạn” sang “khuyến khích doanh nghiệp ngăn tai nạn trước khi xảy ra”.
Luật mới sẽ có hiệu lực khi nào?
Một điểm quan trọng đối với doanh nghiệp là luật sửa đổi không có hiệu lực ngay lập tức.
Theo thông tin từ Bộ Lao động Hàn Quốc và Yonhap, luật sẽ được triển khai sau 6 tháng kể từ khi được công bố. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp có một khoảng thời gian chuẩn bị trước khi các quy định mới bắt đầu được áp dụng.
Đặc biệt, các vụ tai nạn xảy ra trước thời điểm luật có hiệu lực không được tự động áp dụng hồi tố theo cơ chế mới.
Khoảng thời gian sáu tháng vì vậy có ý nghĩa quan trọng đối với các tập đoàn xây dựng. Đây là thời gian để doanh nghiệp rà soát quy trình an toàn, kiểm tra các công trường, đánh giá nhà thầu phụ và xây dựng hệ thống quản trị rủi ro phù hợp với quy định mới.
Quốc hội Hàn Quốc thông qua sửa đổi Luật An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp đánh dấu một bước thay đổi đáng chú ý trong cách xử lý các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng. Với cơ chế phạt tối đa 5% lợi nhuận hoạt động khi doanh nghiệp có từ 3 người tử vong do tai nạn lao động trong một năm và có vi phạm nghĩa vụ an toàn, rủi ro tài chính của các doanh nghiệp xây dựng sẽ trở nên rõ ràng hơn.
Dữ liệu giai đoạn 2022-2026 trong tài liệu được cung cấp cho thấy nhiều tập đoàn xây dựng lớn từng ghi nhận nhiều trường hợp tử vong, trong đó Daewoo Engineering & Construction, Hyundai Engineering & Construction và POSCO E&C nằm trong nhóm có số ca cao.
Tuy nhiên, con số tử vong tổng cộng trong nhiều năm không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chắc chắn phải chịu mức phạt mới. Việc xác định trách nhiệm còn phụ thuộc vào thời điểm tai nạn, điều kiện luật định, hành vi vi phạm nghĩa vụ an toàn và hướng dẫn thực thi của cơ quan chức năng.
Trong thời gian tới, vấn đề được giới xây dựng theo dõi sát sẽ là cách Hàn Quốc cân bằng giữa trách nhiệm tài chính của doanh nghiệp, quyền lợi của người lao động, chi phí xây dựng và yêu cầu duy trì tiến độ các dự án lớn.
Đây cũng có thể trở thành một phép thử quan trọng đối với mô hình quản lý an toàn lao động bằng chế tài kinh tế: liệu sức ép tài chính có thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn vào phòng ngừa tai nạn, hay đồng thời tạo ra những chi phí mới cho toàn bộ ngành xây dựng và chuỗi cung ứng.
Ảnh hưởng đối với thị trường xây dựng và bất động sản Hàn Quốc
Về dài hạn, thay đổi pháp luật có thể tạo ra tác động vượt ra ngoài phạm vi các công trường.
Nếu doanh nghiệp tăng chi phí cho thiết bị, nhân sự và hệ thống an toàn, chi phí xây dựng có thể chịu thêm áp lực. Trong khi đó, nếu các doanh nghiệp giảm tốc độ nhận dự án vì lo ngại rủi ro pháp lý và tài chính, nguồn cung xây dựng cũng có thể chịu ảnh hưởng.
Đây là lý do một số ý kiến trong ngành cảnh báo về khả năng chi phí xây dựng tăng hoặc tiến độ dự án kéo dài.
Tuy nhiên, tác động thực tế vẫn phụ thuộc đáng kể vào cách Chính phủ Hàn Quốc xây dựng nghị định hướng dẫn, tiêu chí xác định vi phạm và phương pháp tính mức phạt.
Đặc biệt, mức 5% là mức tối đa, không đồng nghĩa mọi trường hợp đủ điều kiện đều bị phạt đúng 5% lợi nhuận hoạt động.
Nguồn tham khảo:
- Quốc hội Hàn Quốc/Bộ Lao động và Việc làm Hàn Quốc, thông tin về sửa đổi Luật An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp.
Câu hỏi về luật lao động mới của Hàn Quốc
1. Doanh nghiệp có 3 người tử vong có tự động bị phạt 5% lợi nhuận không?
Không. Điều kiện còn liên quan đến việc tai nạn có xuất phát từ hành vi vi phạm nghĩa vụ an toàn, sức khỏe nghề nghiệp hay không. Mức 5% là mức tối đa được quy định trong luật, không phải mức phạt cố định cho mọi trường hợp.
2. Nếu doanh nghiệp có nhiều công trường thì số người tử vong có được cộng lại không?
Theo thông tin được công bố về cơ chế mới, việc áp dụng được xem xét ở cấp doanh nghiệp/pháp nhân, do đó các vụ việc thuộc các địa điểm khác nhau có thể được tính trong phạm vi điều kiện luật định.
3. Doanh nghiệp không có lợi nhuận hoạt động thì sao?
Dự thảo và nội dung được thảo luận trước khi thông qua quy định cơ chế riêng đối với trường hợp không có hoặc khó xác định lợi nhuận hoạt động, với mức phạt dưới 30 tỷ won.
4. Luật có áp dụng hồi tố đối với tai nạn trước đây không?
Cơ chế mới có hiệu lực sau thời gian chuyển tiếp 6 tháng và không được hiểu là tự động áp dụng mức phạt mới cho các tai nạn xảy ra trước khi luật có hiệu lực.
5. Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn có thể chịu biện pháp nào?
Luật sửa đổi còn mở rộng quyền dừng công việc và bổ sung cơ chế xử lý đối với doanh nghiệp xây dựng liên tục vi phạm, trong đó có khả năng yêu cầu hủy hoặc xóa đăng ký trong những trường hợp đáp ứng điều kiện luật định.
🌏 Theo dõi những thông tin đáng chú ý từ Hàn Quốc và thế giới
Từ kinh tế, tài chính, công nghệ, bất động sản đến những thay đổi chính sách có thể tác động tới thị trường, Điểm Tin Nhanh liên tục cập nhật các thông tin đáng chú ý cho độc giả.
Đọc tin mới nhất trên Điểm Tin Nhanh →
