Giá xăng tăng sốc vì chiến tranh Iran: Lạm phát Mỹ có thể bùng lên mạnh nhất từ 2022

Giá xăng tăng mạnh, lạm phát Mỹ đứng trước bước ngoặt

Người tiêu dùng tại Mỹ đang cảm nhận rõ áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng khi giá xăng tăng đột biến. Diễn biến này dự kiến sẽ được phản ánh rõ nét trong báo cáo lạm phát quan trọng sắp công bố.

Theo dự báo của các nhà kinh tế, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 có thể tăng tới 1%, đánh dấu mức tăng mạnh nhất theo tháng kể từ năm 2022. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chiến tranh Iran, khiến giá xăng tại các trạm nhiên liệu tăng khoảng 1 USD/gallon chỉ trong thời gian ngắn.

CPI và PCE: Hai thước đo lạm phát quan trọng

Chỉ số CPI là thước đo phổ biến phản ánh chi phí sinh hoạt của người dân. Bên cạnh đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ còn theo dõi sát sao chỉ số PCE – thước đo lạm phát ưa thích.

Dự báo cho thấy:

• CPI tổng thể: tăng 1% trong tháng 3
• CPI lõi (không tính năng lượng và thực phẩm): tăng 0,3%
• PCE lõi tháng 2: tăng 0,4% tháng thứ 3 liên tiếp

Điều này cho thấy áp lực lạm phát đã tồn tại trước cả khi xung đột nổ ra, và hiện đang bị khuếch đại bởi giá năng lượng.

Giá dầu tăng vọt vì xung đột Trung Đông

Trong 5 tuần qua, giá dầu toàn cầu đã biến động mạnh do căng thẳng tại Trung Đông:

• Giá dầu tăng gần 120 USD/thùng
• Nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng
• Tuyến vận chuyển chiến lược bị ảnh hưởng

Đặc biệt, việc đóng cửa eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% dầu toàn cầu – đã gây ra cú sốc lớn cho thị trường năng lượng.

Theo đánh giá của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, đây là một trong những gián đoạn nguồn cung lớn nhất lịch sử.

OPEC+ cảnh báo tác động kéo dài

Liên minh OPEC+ cũng đã lên tiếng cảnh báo:

• Thiệt hại hạ tầng năng lượng tại Trung Đông sẽ kéo dài
• Nguồn cung dầu khó phục hồi nhanh
• Biến động giá có thể tiếp tục trong thời gian tới

Dù đã phê duyệt tăng sản lượng nhẹ, động thái này được đánh giá là mang tính biểu tượng và không đủ để bù đắp thiếu hụt.

Fed đối mặt bài toán khó về lãi suất

Trong bối cảnh lạm phát có dấu hiệu tăng trở lại, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang rơi vào tình thế khó khăn.

Các yếu tố chính:

1. Lạm phát dai dẳng

PCE lõi tăng liên tiếp cho thấy quá trình hạ nhiệt giá cả đang bị đình trệ.

2. Thị trường lao động ổn định

Tỷ lệ thất nghiệp thấp và việc làm tăng trưởng tốt khiến Fed khó nới lỏng chính sách.

3. Rủi ro từ chiến tranh

Giá năng lượng tăng tạo thêm áp lực lạm phát mới.

Theo các chuyên gia kinh tế:

Dữ liệu việc làm tích cực và lạm phát cao không ủng hộ việc cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn.

Các dữ liệu kinh tế quan trọng sắp công bố

Tuần tới sẽ là thời điểm then chốt với hàng loạt dữ liệu quan trọng:

• Báo cáo CPI (thứ Sáu)
• Chỉ số PCE từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ
• Chỉ số dịch vụ ISM
• Chỉ số niềm tin tiêu dùng từ Đại học Michigan

Ngoài ra, biên bản họp tháng 3 của Fed cũng sẽ cung cấp thêm thông tin về quan điểm chính sách của các nhà hoạch định.

Tác động đến người tiêu dùng và thị trường

1. Người dân chịu áp lực chi phí

Giá xăng tăng kéo theo chi phí vận chuyển, hàng hóa leo thang.

2. Thị trường tài chính biến động

Nhà đầu tư thận trọng trước rủi ro lạm phát và lãi suất cao.

3. Doanh nghiệp đối mặt chi phí tăng

Chi phí đầu vào tăng ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Sự gia tăng mạnh của giá xăng tại Mỹ đang đặt nền kinh tế trước một giai đoạn đầy thách thức. Khi lạm phát có dấu hiệu quay trở lại và rủi ro địa chính trị gia tăng, các quyết định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Trong bối cảnh đó, việc theo dõi sát sao các dữ liệu kinh tế và diễn biến thị trường sẽ là chìa khóa giúp nhà đầu tư và người tiêu dùng chủ động thích ứng với biến động toàn cầu.