Giá dầu thế giới giảm trong phiên giao dịch được đề cập khi các nhà đầu tư cân nhắc nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông, sau những vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại ở eo biển Hormuz. Dù căng thẳng địa chính trị vẫn ở mức cao, thị trường đồng thời đánh giá các nguồn cung thay thế, khả năng giải phóng dự trữ khẩn cấp và triển vọng nhu cầu năng lượng toàn cầu.
Theo số liệu giá được nêu trong diễn biến thị trường, hợp đồng dầu Brent giao tháng 12 giảm 1,66%, xuống còn 104,31 USD/thùng. Dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ, hợp đồng giao tháng 11, giảm 1,09%, còn 94,05 USD/thùng.
Diễn biến giá xuất hiện trong bối cảnh một tàu đăng ký tại Singapore bị chìm sau khi xảy ra sự cố tại eo biển Hormuz, Iran đưa ra tuyên bố cứng rắn liên quan đến tàu chiến Mỹ và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo thị trường dầu diesel có thể tiếp tục thiếu hụt đến tận năm 2027. Những yếu tố này khiến triển vọng nguồn cung dầu mỏ vẫn khó dự đoán, ngay cả khi giá dầu có những phiên điều chỉnh giảm.
Giá dầu Brent và WTI đồng loạt giảm
Trong phiên giao dịch được đề cập, dầu Brent giảm 1,66% xuống 104,31 USD/thùng, trong khi WTI giảm 1,09% xuống 94,05 USD/thùng.
Đây là diễn biến đáng chú ý bởi căng thẳng tại Trung Đông thường làm gia tăng phần bù rủi ro trong giá dầu. Khi các tuyến vận chuyển quan trọng bị đe dọa, nhà giao dịch có thể tính đến khả năng nguồn cung bị gián đoạn, chi phí vận tải và bảo hiểm tăng, từ đó thúc đẩy giá dầu đi lên.
Tuy nhiên, giá dầu không chỉ phản ánh rủi ro địa chính trị. Các nhà đầu tư còn đánh giá lượng dầu thực tế đang được đưa ra thị trường, khả năng chuyển hướng vận chuyển, lượng dự trữ có thể huy động và triển vọng tiêu thụ nhiên liệu.
Báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 10 của IEA, công bố ngày 14/10/2026, cho thấy nguồn cung toàn cầu đã tăng trong tháng 9, nhưng sự phục hồi này vẫn dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công mới vào cơ sở hạ tầng năng lượng và hoạt động vận tải biển. IEA đồng thời nhận định giá dầu vật chất đã tăng mạnh do căng thẳng nguồn cung và chi phí vận chuyển.
Điều này có nghĩa một phiên giảm giá chưa đủ để xác nhận thị trường đã bước vào xu hướng giảm bền vững. Giá có thể đi xuống khi nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng hoặc khi nguồn cung thay thế giúp giảm bớt lo ngại trước mắt, trong khi rủi ro dài hạn vẫn còn.
Tàu đăng ký tại Singapore chìm ở eo biển Hormuz
Một trong những diễn biến khiến thị trường năng lượng chú ý là vụ tấn công nhằm vào các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Theo Reuters ngày 14/10, Cơ quan Hàng hải và Cảng Singapore cho biết hai tàu container đăng ký tại Singapore bị các vật thể chưa xác định tấn công khi đi qua eo biển. Một tàu bốc cháy và sau đó chìm, trong khi tàu còn lại bị hư hại phần thân. <Cite refs={[“turn278240news24”]}/>
Cơ quan hàng hải Singapore lên án các vụ tấn công, cho rằng hành động như vậy không thể biện minh và vi phạm luật pháp quốc tế.
Vụ việc làm gia tăng lo ngại về an toàn hàng hải trong khu vực có ý nghĩa đặc biệt đối với thương mại năng lượng toàn cầu. Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và bán đảo Arab, kết nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Biển Arab. Đây là một trong những tuyến đường vận chuyển dầu thô và các sản phẩm năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Khi hoạt động vận tải qua khu vực gặp nguy hiểm, tác động không chỉ giới hạn ở những con tàu bị tấn công. Các hãng vận tải có thể phải điều chỉnh lịch trình, doanh nghiệp bảo hiểm đánh giá lại mức độ rủi ro, còn người mua dầu phải tính đến khả năng giao hàng chậm hoặc chi phí vận chuyển cao hơn.
Dù vậy, cần phân biệt giữa nguy cơ gián đoạn và việc nguồn cung thực tế đã bị cắt giảm. Tác động cuối cùng đến giá dầu phụ thuộc vào mức độ ảnh hưởng đối với lưu lượng tàu, thời gian kéo dài của các vụ việc và khả năng sử dụng những tuyến vận chuyển thay thế.
Iran đưa ra tuyên bố cứng rắn về tàu chiến Mỹ
Căng thẳng tiếp tục gia tăng khi Iran tuyên bố đang “đếm từng giây phút” chờ thời điểm có thể tấn công các tàu chiến Mỹ.
Tuyên bố này phản ánh mức độ đối đầu quân sự và rủi ro an ninh hàng hải trong khu vực. Đối với thị trường dầu mỏ, những phát ngôn cứng rắn có thể làm gia tăng sự bất định, đặc biệt khi chưa có tiến triển rõ ràng trong các nỗ lực ngoại giao giữa Washington và Tehran.
Ông Firas Bechwaty, người đứng đầu bộ phận phát triển kinh doanh tại nền tảng giao dịch trực tuyến ICM, nhận định việc thiếu tiến triển ngoại giao khiến triển vọng mở cửa hoàn toàn tuyến đường thủy trở nên khó khăn trong ngắn hạn.
Theo đánh giá của ông, dầu thô Saudi Arabia vẫn được vận chuyển đến người mua quốc tế thông qua các tuyến thay thế. Bên cạnh đó, việc các thành viên IEA đẩy nhanh giải phóng dự trữ khẩn cấp có thể tạo thêm vùng đệm cho thị trường, hạn chế nguy cơ giá tăng quá mạnh ngay cả khi căng thẳng vẫn ở mức cao.
Những yếu tố này giúp lý giải vì sao giá dầu có thể giảm trong một phiên dù các rủi ro địa chính trị chưa được giải quyết. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào nguy cơ xấu nhất mà còn cân nhắc khả năng nguồn cung được duy trì thông qua các phương án dự phòng.
Tuy nhiên, nếu các cuộc tấn công lan rộng, tuyến vận tải bị hạn chế kéo dài hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục chịu thiệt hại, khả năng bù đắp nguồn cung có thể suy giảm. Khi đó, giá dầu và chi phí vận chuyển năng lượng có thể chịu áp lực tăng trở lại.
IEA cảnh báo thị trường dầu diesel có thể căng thẳng đến năm 2027
Trong báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 10 công bố ngày 14/10, IEA cảnh báo tình trạng thiếu hụt dầu diesel và các sản phẩm chưng cất trung bình có thể kéo dài đến năm 2027.
Cơ quan này cho biết hoạt động xuất khẩu từ Trung Đông và Nga bị gián đoạn đã làm nguồn cung dầu diesel toàn cầu suy giảm. Trong tháng 9, lượng xuất khẩu dầu diesel toàn cầu thấp hơn cùng kỳ năm trước khoảng 700.000 thùng/ngày. Phần sụt giảm nguồn cung từ Nga và Trung Đông được ước tính khoảng 1,3 triệu thùng/ngày, chỉ được bù đắp một phần bởi nguồn cung tăng từ các khu vực khác. <Cite refs={[“turn278240search0″,”turn278240news26”]}/>
Dầu diesel có vai trò thiết yếu trong vận tải hàng hóa, hoạt động công nghiệp, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực sản xuất. Vì vậy, thiếu hụt loại nhiên liệu này có thể tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của doanh nghiệp và giá thành hàng hóa.
Khác với biến động giá dầu thô, thị trường dầu diesel còn phụ thuộc vào công suất lọc dầu, cơ cấu sản phẩm của các nhà máy, nguồn dầu đầu vào và khả năng xuất khẩu thành phẩm. Ngay cả khi nguồn cung dầu thô được cải thiện, thị trường diesel vẫn có thể thiếu hàng nếu các nhà máy lọc dầu chưa phục hồi đủ công suất hoặc hoạt động xuất khẩu tiếp tục bị hạn chế.
Dự trữ suy giảm làm giảm khả năng chống chịu của thị trường
IEA cho biết lượng tồn kho dầu quan sát được trên toàn cầu giảm khoảng 10 triệu thùng trong tháng 9. Mức giảm mạnh của tồn kho trên đất liền chỉ được bù đắp một phần bởi lượng dầu đang vận chuyển trên biển tăng lên.
Đến cuối tháng 9, lượng tồn kho dầu toàn cầu thấp hơn khoảng 509 triệu thùng so với cuối tháng 2, thời điểm trước khi xung đột bùng phát theo mốc thời gian trong báo cáo.
Dự trữ có vai trò như một lớp đệm khi nguồn cung bị gián đoạn. Khi tồn kho giảm sâu, thị trường có ít nguồn hàng sẵn sàng hơn để bù đắp các cú sốc bất ngờ. Điều đó có thể khiến biến động giá trở nên mạnh hơn nếu xảy ra thêm sự cố tại các tuyến vận chuyển hoặc cơ sở sản xuất.
IEA dự báo hoạt động lọc dầu toàn cầu có thể phục hồi trong những tháng tới. Tuy nhiên, lượng cung tăng thêm được đánh giá chưa đủ để bù toàn bộ phần thiếu hụt đã tích lũy trong năm 2026. Vì vậy, thị trường dầu diesel có thể chỉ dần cải thiện khi nguồn cung sản phẩm từ Trung Đông phục hồi đáng kể. <Cite refs={[“turn278240search1″,”turn278240search2”]}/>
Mỹ cân nhắc nới lỏng trừng phạt với một số tàu chở dầu
Trong nỗ lực hạn chế giá nhiên liệu tăng cao, chính quyền Tổng thống Donald Trump được Reuters dẫn tin đang xem xét nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với các tàu thuộc “hạm đội bóng tối”, mạng lưới tàu thường được sử dụng để vận chuyển dầu và sản phẩm dầu mỏ từ những quốc gia như Nga.
Nếu được triển khai, biện pháp này có thể giúp bổ sung nguồn hàng hoặc tạo thuận lợi cho một số hoạt động vận chuyển. Tuy nhiên, tác động thực tế còn phụ thuộc vào phạm vi nới lỏng, loại tàu và giao dịch được áp dụng, cũng như phản ứng của các bên tham gia thị trường.
Bên cạnh đó, việc nới lỏng hạn chế đối với tàu vận chuyển không đồng nghĩa năng lực khai thác, lọc dầu và xuất khẩu sẽ lập tức tăng lên. Trong báo cáo tháng 10, IEA nhận định những hạn chế hiện tại đối với thị trường dầu diesel còn xuất phát từ sự suy giảm năng lực vận hành của các nhà máy lọc dầu, trong đó có tình trạng công suất tại Nga bị ảnh hưởng. <Cite refs={[“turn278240news26″,”turn278240search1”]}/>
Do đó, hiệu quả của các biện pháp chính sách cần được đánh giá thông qua lượng dầu và sản phẩm dầu thực tế đến được thị trường, thay vì chỉ dựa trên thông báo hoặc kỳ vọng ban đầu.
Vì sao giá dầu giảm khi căng thẳng Trung Đông vẫn nóng?
Có ba yếu tố chính giúp lý giải diễn biến này.
Thứ nhất, thị trường đánh giá khả năng bù đắp nguồn cung. Dầu Saudi Arabia vẫn có thể được chuyển đến người mua qua các tuyến thay thế. Nếu lượng dầu thực tế giao đến thị trường không suy giảm tương ứng với mức độ căng thẳng, áp lực tăng giá có thể được hạn chế.
Thứ hai, dự trữ khẩn cấp tạo vùng đệm. Việc giải phóng dầu từ kho dự trữ có thể bổ sung nguồn cung trong ngắn hạn. Tuy nhiên, dự trữ chỉ là công cụ ứng phó, không thể thay thế lâu dài cho nguồn cung thương mại ổn định.
Thứ ba, giá phản ánh kỳ vọng chứ không chỉ tin tức địa chính trị. Nhà đầu tư liên tục điều chỉnh vị thế dựa trên đánh giá về cung, cầu, tồn kho, hoạt động lọc dầu và khả năng đàm phán. Vì thế, giá có thể giảm trong một phiên nếu thị trường cho rằng nguồn cung trước mắt chưa bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dù rủi ro dài hạn vẫn hiện hữu.
Dù vậy, việc dầu diesel thiếu hụt có thể kéo dài đến năm 2027 là lời nhắc rằng thị trường năng lượng không chỉ đối mặt với biến động dầu thô. Năng lực lọc dầu, tồn kho sản phẩm và chi phí vận tải cũng có thể quyết định mức giá mà doanh nghiệp và người tiêu dùng phải trả.
Tác động tiềm tàng đến kinh tế và thị trường tài chính
Nếu giá dầu thô duy trì ở mức cao hoặc biến động mạnh, chi phí vận tải và sản xuất có thể tăng, gây áp lực lên giá hàng hóa và lạm phát. Đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, biến động này còn có thể ảnh hưởng đến cán cân thương mại và chi phí hoạt động của doanh nghiệp.
Đặc biệt, dầu diesel là nhiên liệu quan trọng đối với vận tải đường bộ, logistics và nhiều ngành công nghiệp. Khi nguồn cung hạn chế, chi phí vận chuyển hàng hóa có thể tăng ngay cả trong giai đoạn giá dầu thô không tăng tương ứng.
Ở chiều ngược lại, nếu các tuyến vận tải được bảo đảm an toàn hơn, sản lượng lọc dầu phục hồi và dự trữ được bổ sung, áp lực nguồn cung có thể giảm dần. Tuy nhiên, triển vọng này phụ thuộc vào diễn biến xung đột, khả năng duy trì hoạt động xuất khẩu và tình hình kinh tế toàn cầu.
Đối với nhà đầu tư, không nên xem một phiên giảm giá là tín hiệu chắc chắn cho xu hướng tiếp theo. Các chỉ báo cần theo dõi gồm giá Brent và WTI, chênh lệch giá dầu diesel so với dầu thô, tồn kho dầu, cước vận tải biển, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz và các thông báo chính thức từ IEA.
Kết luận
Giá dầu Brent và WTI giảm trong phiên giao dịch được đề cập cho thấy thị trường vẫn đang cân bằng giữa rủi ro địa chính trị và khả năng duy trì nguồn cung. Vụ tàu đăng ký tại Singapore bị chìm ở eo biển Hormuz, những tuyên bố cứng rắn từ Iran và nguy cơ gián đoạn vận tải tiếp tục khiến triển vọng năng lượng toàn cầu trở nên khó dự đoán.
Trong khi đó, báo cáo tháng 10 của IEA nhấn mạnh một vấn đề sâu hơn: nguồn cung dầu diesel có thể tiếp tục căng thẳng đến năm 2027, ngay cả khi hoạt động lọc dầu phục hồi. Tồn kho suy giảm và các hạn chế về năng lực cung ứng khiến thị trường dễ bị tổn thương trước những cú sốc mới.
Vì vậy, diễn biến giá dầu trong các phiên tới sẽ phụ thuộc không chỉ vào tình hình tại Trung Đông mà còn vào lượng hàng thực tế được vận chuyển, khả năng sử dụng dự trữ, hoạt động lọc dầu và triển vọng nhu cầu toàn cầu. Với doanh nghiệp và nhà đầu tư, theo dõi đồng thời các yếu tố này sẽ giúp đánh giá rủi ro tốt hơn so với việc chỉ nhìn vào biến động giá trong một ngày.
Nguồn tham khảo:
- Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Oil Market Report – October 2026: https://www.iea.org/reports/oil-market-report-october-2026
Câu hỏi thường gặp về giá dầu và eo biển Hormuz
1. Vì sao giá dầu giảm dù căng thẳng tại Trung Đông gia tăng?
Giá dầu chịu ảnh hưởng đồng thời từ rủi ro địa chính trị, nguồn cung thực tế, lượng dự trữ và triển vọng nhu cầu. Trong phiên được đề cập, nhà giao dịch đánh giá khả năng vận chuyển dầu qua các tuyến thay thế và tác dụng hỗ trợ của dự trữ khẩn cấp, qua đó hạn chế áp lực tăng giá tức thời.
2. Giá dầu Brent và WTI được ghi nhận ở mức nào?
Theo số liệu của phiên giao dịch được nêu trong bài, dầu Brent giao tháng 12 giảm 1,66%, còn 104,31 USD/thùng. WTI giao tháng 11 giảm 1,09%, xuống 94,05 USD/thùng. Giá hợp đồng tương lai thay đổi liên tục theo thời điểm giao dịch.
3. Vì sao eo biển Hormuz quan trọng đối với thị trường dầu mỏ?
Đây là tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với các vùng biển bên ngoài, phục vụ hoạt động vận chuyển dầu và các sản phẩm năng lượng. Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại khu vực này đều có thể làm tăng chi phí vận chuyển và gây áp lực lên nguồn cung toàn cầu.
4. IEA cảnh báo điều gì về thị trường dầu diesel?
IEA cảnh báo thị trường dầu diesel và các sản phẩm chưng cất trung bình có thể tiếp tục căng thẳng đến năm 2027 do nguồn cung từ Trung Đông và Nga bị gián đoạn, tồn kho suy giảm và công suất lọc dầu chưa phục hồi đủ để bù đắp thiếu hụt. <Cite refs={[“turn278240search0″,”turn278240search2”]}/>
5. Việc giải phóng dự trữ dầu có thể giúp giảm giá lâu dài không?
Dự trữ khẩn cấp có thể bổ sung nguồn cung trong ngắn hạn và hạn chế cú sốc giá. Tuy nhiên, để thị trường ổn định bền vững, nguồn cung thương mại, hoạt động lọc dầu và vận tải cần phục hồi. Nếu xung đột kéo dài, dự trữ giảm dần sẽ làm suy yếu khả năng ứng phó với những gián đoạn tiếp theo.
6. Nhà đầu tư cần theo dõi những yếu tố nào trong thời gian tới?
Các yếu tố quan trọng gồm diễn biến an ninh tại eo biển Hormuz, hoạt động xuất khẩu dầu của các nước sản xuất lớn, tồn kho toàn cầu, công suất lọc dầu, giá dầu diesel và tiến triển ngoại giao giữa Mỹ với Iran. Những thông tin này cần được đánh giá cùng dữ liệu cung cầu thay vì dựa vào một tiêu đề hoặc một phiên giá riêng lẻ.
