Finfluencer là gì? Có nên tin lời khuyên tài chính trên mạng xã hội?

Sự trỗi dậy của finfluencer: Khi mạng xã hội trở thành “cố vấn tài chính”

Trong kỷ nguyên số, cách con người học về tiền bạc đang thay đổi nhanh chóng. Nếu trước đây, sách tài chính, cố vấn chuyên nghiệp hay lời khuyên từ gia đình là nguồn tham khảo chính, thì ngày nay, mạng xã hội đã trở thành “lớp học tài chính” phổ biến nhất đối với thế hệ trẻ.

Những người có tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực tài chính – thường được gọi là finfluencer – đang định hình cách hàng triệu người tiếp cận các vấn đề như lập ngân sách, đầu tư, tiết kiệm và quản lý nợ. Với phong cách truyền đạt đơn giản, trực quan và gần gũi, họ khiến tài chính trở nên dễ hiểu hơn, ít “đáng sợ” hơn.

Tuy nhiên, sự phổ biến của finfluencer cũng đặt ra một câu hỏi quan trọng: liệu những lời khuyên tài chính trên mạng xã hội có thực sự đáng tin?

Finfluencer là gì và vì sao họ có sức ảnh hưởng lớn?

Finfluencer là những người sáng tạo nội dung tập trung vào chủ đề tài chính cá nhân, đầu tư và quản lý tiền bạc trên các nền tảng như TikTok, YouTube, Instagram hay X (Twitter).

Khác với thế hệ lớn tuổi thường tìm đến cố vấn tài chính hoặc người thân, người trẻ ngày càng dựa vào internet để tìm câu trả lời cho các vấn đề tài chính. Theo khảo sát của Gallup, người trưởng thành từ 18–29 tuổi không chỉ tham khảo bạn bè và gia đình mà còn sử dụng mạnh mẽ các nguồn trực tuyến. Khoảng 42% cho biết họ sử dụng website tài chính và mạng xã hội, trong khi 23% theo dõi các finfluencer.

Nội dung của finfluencer có một lợi thế lớn: giúp tiền bạc trở nên “dễ tiếp cận” hơn. Các khái niệm phức tạp như đầu tư, lãi kép hay quản lý nợ được chuyển thành câu chuyện, ví dụ đời sống và công thức đơn giản. Điều này giúp nhiều người mạnh dạn hơn trong việc quản lý tài chính cá nhân.

Khi ranh giới giữa giáo dục và giải trí bị xóa nhòa

Dù mang lại nhiều giá trị, finfluencer cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Không phải người sáng tạo nội dung nào cũng có đủ chuyên môn hoặc đặt lợi ích của người theo dõi lên hàng đầu.

Một báo cáo của CFP Board cho thấy hơn một nửa số người được khảo sát từng đưa ra quyết định tài chính sai lầm dựa trên thông tin trên mạng. Nguyên nhân không chỉ đến từ kiến thức sai lệch, mà còn từ cách mạng xã hội ưu tiên nội dung đơn giản, nhanh và dễ lan truyền.

Lời khuyên tài chính thường được trình bày như “công thức chung cho tất cả”, trong khi thực tế mỗi cá nhân có hoàn cảnh tài chính khác nhau. Nội dung được tài trợ, liên kết tiếp thị và yếu tố lan truyền cũng có thể làm méo mó thông tin, khiến người xem khó phân biệt đâu là kiến thức, đâu là quảng cáo.

Nhận diện thông tin tài chính sai lệch trên mạng xã hội

Trước khi áp dụng bất kỳ lời khuyên tài chính nào, việc kiểm chứng nguồn thông tin là điều bắt buộc. Những lời hứa “làm giàu nhanh”, “đầu tư không rủi ro” hay “bí mật mà ngân hàng không muốn bạn biết” thường là dấu hiệu cảnh báo.

Một cách quan trọng để đánh giá độ tin cậy của finfluencer là kiểm tra nền tảng chuyên môn của họ. Các chứng chỉ như CFP®, CFA®, CPA hay RIA có thể xác minh được và chịu sự giám sát pháp lý. Ngược lại, những danh xưng như “huấn luyện viên tiền bạc” hay “chuyên gia tài chính” không mang giá trị pháp lý và cần được đánh giá thận trọng.

Ngoài ra, người theo dõi cần chú ý đến tính minh bạch trong nội dung tài trợ. Finfluencer đáng tin cậy thường công khai khi bài đăng có yếu tố quảng cáo hoặc lợi ích cá nhân. Nếu một lời khuyên gắn liền với việc bán sản phẩm hay dịch vụ, mức độ khách quan của nó cần được đặt dấu hỏi.

Tin hay không tin? Câu trả lời nằm ở tư duy phản biện

Finfluencer không phải là “kẻ xấu” hay “vị cứu tinh” của tài chính cá nhân. Họ có thể là nguồn cảm hứng, nhưng không nên trở thành nguồn quyết định duy nhất cho các lựa chọn tài chính quan trọng.

Trong bối cảnh thông tin tràn ngập, kỹ năng quan trọng nhất không phải là tìm thêm lời khuyên, mà là khả năng đánh giá và chọn lọc thông tin. Người tiêu dùng thông minh không tin mù quáng, mà sử dụng kiến thức từ nhiều nguồn để xây dựng quyết định tài chính phù hợp với hoàn cảnh của mình.

Sự trỗi dậy của finfluencer là xu hướng không thể đảo ngược. Nhưng việc bạn có trở thành người chiến thắng hay nạn nhân của xu hướng này phụ thuộc vào cách bạn tiếp cận thông tin tài chính trên mạng xã hội.

Những câu hỏi thường gặp về Finfluencer