Fed chia rẽ nội bộ, áp lực chính trị gia tăng: Triển vọng lãi suất Mỹ năm 2026

Nội bộ Fed chia rẽ sâu sắc: Bóng mây chính sách tiền tệ kéo dài sang năm 2026

Những bất đồng tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong năm 2025 không chỉ là hiện tượng nhất thời mà đang dần trở thành một trạng thái “bình thường mới”, với nguy cơ kéo dài sang tận năm 2026. Sự xung đột giữa hai mục tiêu cốt lõi do Quốc hội Mỹ giao phó – tối đa hóa việc làm và ổn định giá cả – đã đặt Fed vào thế tiến thoái lưỡng nan hiếm thấy kể từ thời kỳ lạm phát đình trệ của thập niên 1970.

Trong suốt năm vừa qua, ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới liên tục đối mặt với các quan điểm trái chiều về lãi suất, phản ánh những đánh giá rất khác nhau về mức độ dai dẳng của lạm phát và mức độ đáng lo ngại của sự suy yếu trên thị trường lao động. Những rạn nứt này không chỉ làm phức tạp quá trình ra quyết định, mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về định hướng chính sách tiền tệ của Mỹ trong giai đoạn hậu 2025.

Powell và nỗ lực giữ cân bằng mong manh

Theo đánh giá của Matthew Luzzetti, kinh tế trưởng về Mỹ của Deutsche Bank, Chủ tịch Fed Jerome Powell đã thể hiện vai trò “người điều hòa” khi vẫn có thể tạo được sự đồng thuận tương đối để tiến hành ba đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2025. Đây được xem là thành công không nhỏ trong bối cảnh nội bộ Fed ngày càng phân hóa.

Tuy nhiên, triển vọng này có thể không còn thuận lợi nếu Fed bước sang nhiệm kỳ lãnh đạo mới. Luzzetti cảnh báo rằng, trong kịch bản lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao trong khi thị trường lao động yếu đi, chủ tịch Fed kế nhiệm có thể phải đối mặt với một ủy ban sẵn sàng cân nhắc… tăng lãi suất trở lại – điều tưởng chừng khó xảy ra chỉ một năm trước đó.

Ian Wyatt, kinh tế trưởng tại Huntington Bank, cũng cho rằng thử thách lớn nhất với lãnh đạo mới không nằm ở bản thân chính sách, mà ở khả năng dung hòa những tiếng nói đối lập trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).

Yếu tố Trump và áp lực chính trị ngày càng lớn

Bước sang năm 2025, các chính sách kinh tế cứng rắn của Tổng thống Donald Trump – từ áp thuế quan diện rộng đến việc siết chặt nhập cư – đã buộc Fed phải “án binh bất động” trong phần lớn thời gian để đánh giá tác động lan tỏa tới lạm phát và việc làm.

Việc Fed giữ nguyên lãi suất suốt thời gian dài đã khiến ông Trump công khai chỉ trích và gây sức ép, thậm chí từng đe dọa sa thải Chủ tịch Powell. Dù điều đó không xảy ra, việc Thống đốc Fed Lisa Cook bị sa thải vì các cáo buộc pháp lý – hiện vẫn đang được xem xét – đã làm dấy lên lo ngại sâu sắc về tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Cùng thời điểm, sự ra đi của Thống đốc Adriana Kugler và việc Stephen Miran – một quan chức Nhà Trắng – được bổ nhiệm tạm thời vào Fed càng khiến giới quan sát lo ngại ranh giới giữa chính sách tiền tệ và quyền lực hành pháp đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Thuế quan, lạm phát và thị trường lao động: Ba biến số khó đoán

Ban đầu, nhiều quan chức Fed tin rằng thuế quan chỉ tạo ra cú sốc giá ngắn hạn. Nhưng sau “Ngày Giải phóng” 2/4 – khi Mỹ áp dụng mức thuế cao nhất trong hơn một thế kỷ – quan điểm này bắt đầu thay đổi. Nỗi lo lạm phát kéo dài quay trở lại, đúng lúc thị trường lao động có dấu hiệu hạ nhiệt từ giữa năm.

Cuộc họp chính sách tháng 7 trở thành minh chứng rõ ràng cho sự chia rẽ, khi hai thống đốc Chris Waller và Michelle Bowman phản đối việc giữ nguyên lãi suất, cho rằng cần cắt giảm sớm để phòng ngừa suy thoái việc làm. Trong khi đó, các thành viên khác vẫn lo ngại lạm phát chưa thực sự được kiểm soát.

Khi dữ liệu lao động xấu đi rõ rệt vào cuối mùa hè, Fed buộc phải chuẩn bị cho chu kỳ cắt giảm lãi suất bắt đầu từ tháng 9, kéo dài sang mùa thu. Tuy nhiên, những quyết định này lại diễn ra trong bối cảnh bất thường: đợt đóng cửa chính phủ dài nhất lịch sử khiến Fed thiếu dữ liệu chính thức, phải dựa nhiều vào nguồn số liệu tư nhân – vốn không đầy đủ về lạm phát và giá cả.

Những rạn nứt lộ rõ vào cuối năm

Đến tháng 12, sự bất đồng trong Fed gần như không còn được che giấu. Dù Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất lần thứ ba liên tiếp, hai thành viên có quyền bỏ phiếu – Austan Goolsbee và Jeff Schmid – phản đối vì lo ngại lạm phát. Ở chiều ngược lại, Stephen Miran lại cho rằng mức cắt giảm chưa đủ mạnh.

Ngay cả triển vọng lạm phát do thuế quan cũng gây tranh cãi. Trong khi Powell và Waller tin rằng lạm phát sẽ đạt đỉnh sớm và hạ nhiệt, các chủ tịch Fed khu vực như Beth Hammack hay Lorie Logan lại cảnh báo nguy cơ lạm phát dai dẳng hơn, đặc biệt khi họ sẽ là những thành viên có quyền bỏ phiếu trong năm 2026.

Khởi đầu thận trọng cho năm 2026

Bước sang năm 2026, sau ba đợt “cắt giảm lãi suất mang tính bảo hiểm”, Fed phát tín hiệu rõ ràng rằng họ cần thêm thời gian để đánh giá nền kinh tế trước khi hành động tiếp. Dữ liệu bị bóp méo bởi việc chính phủ đóng cửa khiến bức tranh kinh tế trở nên mờ nhạt, làm gia tăng rủi ro trong quá trình hoạch định chính sách.

Dù báo cáo lạm phát tháng 11 cho thấy giá cả tăng chậm lại, nhiều quan chức vẫn hoài nghi độ chính xác. Chủ tịch Fed New York John Williams cho rằng lạm phát thực tế có thể cao hơn số liệu công bố, trong khi tỷ lệ thất nghiệp đã tăng lên 4,6%.

Nhìn về phía trước, Fed dự kiến chỉ cắt giảm lãi suất thêm một lần nữa trong năm 2026. Lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, còn thị trường lao động dù suy yếu nhưng chưa ở mức báo động. Một số chuyên gia như Jeffrey Roach (LPL Financial) tin rằng lạm phát sẽ biến động ngắn hạn trước khi giảm vào nửa cuối năm 2026, mở đường cho các đợt nới lỏng tiếp theo.

Thách thức lớn nhất: Đồng thuận hay chia rẽ?

Năm 2026 cũng đánh dấu lần đầu tiên sau tám năm Fed có chủ tịch mới. Dù nhiều khả năng tổng thống sẽ đề cử một người ủng hộ lãi suất thấp, việc đạt được đồng thuận trong một ủy ban phân hóa sâu sắc sẽ không hề dễ dàng, nhất là nếu lạm phát vẫn “cứng đầu”.

Wilmer Stith, nhà quản lý danh mục trái phiếu tại Wilmington Trust, dự báo sự chia rẽ trong Fed sẽ còn gia tăng, đặc biệt nếu lãnh đạo mới thúc đẩy cắt giảm lãi suất nhanh hơn mong muốn của các thành viên khác.

Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Mỹ bước vào năm 2026 với nhiều ẩn số. Fed không chỉ phải đối mặt với bài toán kinh tế thuần túy, mà còn với áp lực chính trị và những câu hỏi dai dẳng về tính độc lập – yếu tố từng là nền tảng cho sự ổn định của ngân hàng trung ương suốt nhiều thập kỷ.