Đơn xin trợ cấp thất nghiệp Mỹ bất ngờ giảm mạnh: Tín hiệu tích cực hay chỉ là “nhiễu” mùa vụ của thị trường lao động?

Đơn xin trợ cấp thất nghiệp Mỹ giảm bất ngờ giữa lúc thị trường lao động chững lại

Số lượng người Mỹ nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu bất ngờ giảm trong tuần qua, mang lại một điểm sáng hiếm hoi cho các dữ liệu kinh tế đầu năm. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng con số này không đủ để khẳng định thị trường lao động đang phục hồi, mà nhiều khả năng phản ánh các yếu tố kỹ thuật liên quan đến điều chỉnh mùa vụ.

Theo Bộ Lao động Mỹ, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu đã giảm 9.000 đơn, xuống còn 198.000 đơn (đã điều chỉnh theo mùa) trong tuần kết thúc ngày 10/1. Trước đó, các nhà kinh tế do Reuters khảo sát dự báo con số này vào khoảng 215.000 đơn, cho thấy mức giảm mạnh hơn kỳ vọng của thị trường.

Dù vậy, sự sụt giảm này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt nhạy cảm của chu kỳ kinh tế – giai đoạn ngay sau mùa lễ hội cuối năm, khi các thuật toán điều chỉnh mùa vụ thường gặp nhiều sai lệch. Điều này khiến dữ liệu ngắn hạn dễ bị “nhiễu”, nhất là trong môi trường kinh tế đang thiếu động lực tăng trưởng rõ ràng.

Khó khăn điều chỉnh mùa vụ che mờ bức tranh việc làm thực tế

Các chuyên gia kinh tế cho rằng việc giảm mạnh số đơn xin trợ cấp thất nghiệp có thể không phản ánh sự cải thiện thực chất của thị trường lao động. Trên thực tế, tỷ lệ sa thải vẫn ở mức thấp, nhưng hoạt động tuyển dụng cũng gần như đóng băng, khiến tổng thể thị trường rơi vào trạng thái trì trệ.

Báo cáo Sách Xám (Beige Book) mới nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy “tình hình việc làm hầu như không thay đổi” trong đầu tháng Giêng. Nhiều khu vực ghi nhận xu hướng gia tăng sử dụng lao động tạm thời, giúp doanh nghiệp duy trì sự linh hoạt trong bối cảnh bất ổn kéo dài.

Fed cũng nhấn mạnh rằng khi các công ty có tuyển dụng, họ chủ yếu để lấp đầy vị trí trống, thay vì tạo ra các việc làm mới – một dấu hiệu cho thấy niềm tin vào triển vọng tăng trưởng vẫn còn yếu.

Chính sách thương mại, nhập cư và AI gây sức ép kép lên thị trường lao động

Một yếu tố đáng chú ý khác là chính sách thương mại và nhập cư cứng rắn của Tổng thống Donald Trump, được cho là đã đồng thời làm giảm cả cung và cầu lao động. Việc siết nhập cư khiến nguồn nhân lực khan hiếm hơn, trong khi bất ổn thương mại làm doanh nghiệp thận trọng với kế hoạch mở rộng sản xuất.

Song song đó, làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến nhiều doanh nghiệp trì hoãn tuyển dụng. Thay vì mở rộng nhân sự, các công ty ưu tiên tự động hóa, tối ưu chi phí và nâng cao năng suất – xu hướng có thể tiếp tục gây áp lực lên thị trường lao động trong trung hạn.

Tăng trưởng việc làm thấp nhất 5 năm, thất nghiệp dài hạn vẫn dai dẳng

Tuần trước, chính phủ Mỹ báo cáo việc làm phi nông nghiệp chỉ tăng thêm 50.000 vị trí trong tháng 12. Tính chung cả năm 2025, nền kinh tế Mỹ tạo thêm 584.000 việc làm, mức thấp nhất trong vòng 5 năm, tương đương trung bình khoảng 49.000 việc làm mỗi tháng.

Dù tỷ lệ thất nghiệp giảm nhẹ xuống 4,4%, từ mức 4,5% trong tháng 11, nhưng thất nghiệp dài hạn vẫn là vấn đề đáng lo ngại, cho thấy không phải mọi nhóm lao động đều được hưởng lợi từ sự ổn định tương đối của nền kinh tế.

Đáng chú ý, số người tiếp tục nhận trợ cấp thất nghiệp sau tuần đầu tiên – một chỉ báo phản ánh khả năng tìm việc – đã giảm 19.000 người, xuống còn 1,884 triệu người trong tuần kết thúc ngày 3/1. Tuy nhiên, mức giảm này vẫn chưa đủ mạnh để đảo ngược xu hướng trì trệ chung.