Dấu ấn cứng rắn có thể định hình lại Cục Dự trữ Liên bang

Kevin Warsh: Nỗi ám ảnh lạm phát và uy tín của Fed

Trong suốt 5 năm giữ cương vị Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Kevin Warsh luôn thể hiện mối quan tâm sâu sắc tới lạm phát và vai trò uy tín của ngân hàng trung ương. Dù trong phần lớn nhiệm kỳ ông ủng hộ giữ nguyên hoặc thậm chí giảm lãi suất, Warsh vẫn kiên định với quan điểm rằng kỳ vọng lạm phát phải được giữ ổn định bằng mọi giá.

Ông Warsh từng phục vụ tại Fed từ năm 2006 đến 2011, giai đoạn bao trùm cả chu kỳ tăng lãi suất, khủng hoảng tài chính toàn cầu và chính sách tiền tệ siêu nới lỏng hậu khủng hoảng. Việc rà soát các bài phát biểu và biên bản họp chính sách thời kỳ này cho thấy Warsh là một “diều hâu lạm phát” về tư duy, nhưng lại là người thực thi chính sách dựa trên dữ liệu.

Theo ông Dennis Lockhart, cựu Chủ tịch Fed Atlanta, Warsh nhiều khả năng sẽ tiếp tục truyền thống của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC): “để dữ liệu dẫn đường cho chính sách”. Quan điểm này giúp ông duy trì sự nhất quán ngay cả trong những giai đoạn biến động nhất.

Quan tâm đến lạm phát ngay giữa tâm bão khủng hoảng

Trong vai trò thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, Warsh chưa từng bỏ phiếu bất đồng với đa số. Ông ủng hộ ba lần tăng lãi suất khi mới nhậm chức năm 2006, sau đó là giai đoạn giữ ổn định, rồi cắt giảm lãi suất khi khủng hoảng tài chính bắt đầu.

Đáng chú ý, tại cuộc họp tháng 4/2008 – chỉ bốn tháng trước khi Lehman Brothers sụp đổ – Warsh vẫn nhấn mạnh nguy cơ lạm phát, dù nền kinh tế Mỹ đang xấu đi nhanh chóng. Ông bỏ phiếu ủng hộ cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản, nhưng đồng thời cảnh báo rằng việc tiếp tục hạ lãi suất có thể tạo ra cảm nhận rằng Fed đang dung thứ lạm phát, từ đó đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao.

Warsh thậm chí đề nghị Fed cần “giữ vững lập trường” trong các cuộc họp tiếp theo và truyền tín hiệu rõ ràng rằng việc cắt giảm lãi suất không đồng nghĩa với một chu kỳ nới lỏng kéo dài.

Cảnh báo sớm về rủi ro lạm phát hậu khủng hoảng

Sau giai đoạn tồi tệ nhất của khủng hoảng, Fed tuyên bố giữ lãi suất gần bằng 0 trong “một thời gian dài”. Warsh khi đó cảnh báo rằng nếu chờ đến khi tăng trưởng kinh tế trở lại bình thường mới tăng lãi suất, thì Fed gần như chắc chắn đã hành động quá muộn – một kịch bản có thể dẫn đến lạm phát.

Quan điểm này gợi nhớ tới bài học thập niên 1970, khi việc chấp nhận lạm phát cao hơn để đổi lấy thất nghiệp thấp hơn đã khiến Mỹ rơi vào vòng xoáy giá cả kéo dài. Trong một bài phát biểu năm 2010, Warsh lập luận rằng nâng mục tiêu lạm phát ngầm định sẽ đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao, và rất khó để ngân hàng trung ương thuyết phục thị trường rằng sự gia tăng đó chỉ mang tính tạm thời.

Bước ngoặt ôn hòa và vai trò của trí tuệ nhân tạo

Những năm gần đây, lập trường của Warsh có phần ôn hòa hơn. Ông ủng hộ việc giảm lãi suất, cho rằng Fed nên loại bỏ nỗi lo về “lạm phát đình trệ”, đồng thời nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy năng suất, qua đó giảm áp lực lạm phát dài hạn.

Theo Warsh, tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ không nhất thiết đồng nghĩa với lạm phát cao, nếu năng suất được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, như bà Loretta Mester, cựu Chủ tịch Fed Cleveland, nhận định, Warsh sẽ phải xây dựng đồng thuận trong nội bộ Fed cho bất kỳ hướng đi chính sách nào, thay vì áp đặt quan điểm cá nhân.

Một Fed kỷ luật hơn dưới thời Kevin Warsh?

Theo Jeffrey Roach, kinh tế trưởng của LPL Financial, một Fed do Warsh lãnh đạo có thể đánh dấu bước ngoặt hướng tới một ngân hàng trung ương kỷ luật và tuân thủ quy tắc hơn. Điều này đồng nghĩa với việc giảm các can thiệp tùy ý, thu hẹp chương trình mua tài sản quy mô lớn và đặt ổn định giá cả làm mục tiêu tối thượng.

Hệ quả có thể là lãi suất dài hạn tăng lên, đường cong lợi suất dốc hơn khi thị trường yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn trong bối cảnh Fed ít can thiệp hơn. Điều này sẽ tác động mạnh tới thị trường trái phiếu, cổ phiếu và chiến lược phân bổ vốn toàn cầu.

Tính độc lập của Fed dưới áp lực chính trị

Warsh cũng nổi tiếng với lập trường bảo vệ tính độc lập của ngân hàng trung ương. Ông từng tuyên bố uy tín của Fed đòi hỏi sự độc lập mạnh mẽ khỏi “những ý thích thất thường của Washington” cũng như áp lực ngắn hạn từ Phố Wall.

Nếu được bổ nhiệm làm Chủ tịch Fed, Warsh nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với áp lực lớn từ Tổng thống Donald Trump trong việc hạ lãi suất, đồng thời xử lý những bất đồng trong một ủy ban Fed đang chia rẽ. Theo Lockhart, đây sẽ là “một tình thế vô cùng khó khăn”, đòi hỏi Warsh phải cân bằng giữa dữ liệu kinh tế, mong muốn của Nhà Trắng và sự đồng thuận nội bộ.

Một số câu hỏi về Fed trong giai đoạn mới