Cổ phiếu TSMC và ASML giảm dù lợi nhuận tăng mạnh: Tín hiệu cảnh báo cho “cơn sốt” chip AI?

Cổ phiếu giảm dù lợi nhuận tăng: Điều gì đang xảy ra với ngành chip?

Diễn biến giá cổ phiếu của Taiwan Semiconductor Manufacturing Company và ASML Holding sau khi công bố kết quả kinh doanh quý gần nhất đang khiến giới đầu tư toàn cầu đặt ra nhiều dấu hỏi lớn.

Dù cả hai “ông lớn” ngành bán dẫn đều ghi nhận lợi nhuận vượt kỳ vọng, cổ phiếu của họ lại đi ngược logic thị trường – giảm điểm ngay sau báo cáo. Đây không chỉ là phản ứng ngắn hạn mà còn có thể là dấu hiệu cho thấy tâm lý thị trường đang thay đổi, đặc biệt trong bối cảnh kỳ vọng về trí tuệ nhân tạo (AI) đang ở mức cực cao.

TSMC: Lợi nhuận tăng 58% nhưng cổ phiếu vẫn giảm

Trong quý I, TSMC ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận lên tới 58%, vượt xa dự báo và đánh dấu quý thứ tư liên tiếp lập kỷ lục. Chủ tịch kiêm CEO C.C. Wei nhấn mạnh rằng nhu cầu liên quan đến AI vẫn “rất mạnh mẽ”.

Một số điểm nổi bật:

• 61% doanh thu đến từ mảng điện toán hiệu năng cao (HPC), bao gồm chip AI
• Khách hàng lớn nhất là Nvidia
• Biên lợi nhuận gộp đạt 66%
• Chip tiên tiến (7nm trở xuống) chiếm 74% doanh thu

Tuy nhiên, cổ phiếu TSMC vẫn giảm khoảng 2% sau báo cáo.

Nguyên nhân chính không nằm ở kết quả kinh doanh, mà ở kỳ vọng. Nhà đầu tư không còn chỉ muốn “tốt”, họ muốn “tốt hơn nhiều so với kỳ vọng cực cao”.

ASML: Doanh thu tốt nhưng vẫn không đủ thuyết phục thị trường

Tương tự, ASML – nhà sản xuất thiết bị chip hàng đầu thế giới – cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực và nâng dự báo tương lai. Tuy nhiên:

• Cổ phiếu giảm tới 6,5% trong phiên, sau đó hồi phục nhưng vẫn đóng cửa giảm
• Tiếp tục giảm thêm khoảng 3% trong phiên kế tiếp

Một phần nguyên nhân đến từ lo ngại doanh số tại Trung Quốc suy yếu, cùng với việc số lượng máy EUV không đạt kỳ vọng.

CEO Christophe Fouquet cho biết công ty có thể cung cấp 80 máy EUV vào năm 2027 nếu nhu cầu đủ mạnh – thấp hơn kỳ vọng khoảng 90 máy của một số nhà phân tích.

“Bẫy kỳ vọng” đang đè nặng ngành bán dẫn

Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên điều này xảy ra. Trước đó, Nvidia cũng từng công bố báo cáo vượt xa kỳ vọng nhưng cổ phiếu vẫn giảm 5%.

Điều này cho thấy:

• Thị trường đã “định giá trước” sự tăng trưởng
• Kỳ vọng về AI đang bị đẩy lên mức quá cao
• Nhà đầu tư bắt đầu thận trọng hơn với các con số “không đủ đột phá”

Nói cách khác, ngành chip đang rơi vào trạng thái “tăng trưởng tốt nhưng chưa đủ gây bất ngờ”.

Cuộc đua sản xuất chip AI: Tắc nghẽn đang xuất hiện

Một yếu tố quan trọng khác là vấn đề năng lực sản xuất.

TSMC hiện đang:

• Mở rộng nhà máy tại Arizona (Mỹ)
• Tăng chi tiêu vốn lên 52–56 tỷ USD năm 2026 (so với 40,5 tỷ USD năm 2025)
• Đầu tư mạnh vào công nghệ đóng gói tiên tiến CoWoS

Tuy nhiên, nút thắt mới lại xuất hiện: đóng gói chip AI.

Hiện tại, Nvidia đã chiếm phần lớn công suất đóng gói tiên tiến của TSMC, khiến các khách hàng khác có thể bị hạn chế.

ASML và “cỗ máy 400 triệu USD”: Trái tim của ngành chip

Các máy EUV của ASML – có giá hơn 400 triệu USD mỗi chiếc – là thiết bị duy nhất trên thế giới có thể sản xuất chip tiên tiến.

Khách hàng của ASML bao gồm:

• Apple
• AMD
• Google
• Amazon

Tuy nhiên, nếu tốc độ sản xuất máy EUV không theo kịp nhu cầu, toàn bộ chuỗi cung ứng chip AI có thể bị ảnh hưởng.

Intel và cuộc cạnh tranh mới trong đóng gói chip

Trong khi TSMC vẫn dẫn đầu sản xuất chip, Intel đang nổi lên ở mảng đóng gói tiên tiến.

Các khách hàng của Intel bao gồm:

• Amazon
• Cisco
• SpaceX
• Tesla

Nếu tận dụng tốt cơ hội này, Intel có thể giành lại thị phần trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Dự báo: Ngành chip sẽ đi về đâu?

Các tín hiệu hiện tại cho thấy:

• Nhu cầu AI vẫn cực kỳ mạnh
• Nhưng tăng trưởng có thể không còn gây “bất ngờ”
• Năng lực sản xuất và đóng gói trở thành yếu tố quyết định

Theo chuyên gia William Li, thách thức lớn nhất của TSMC là mở rộng sản xuất đủ nhanh để không bỏ lỡ doanh thu.

Diễn biến của TSMC và ASML cho thấy một thực tế rõ ràng: thị trường không chỉ cần tăng trưởng, mà cần tăng trưởng vượt xa kỳ vọng. Khi “cơn sốt AI” bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, những doanh nghiệp không thể tạo bất ngờ có thể sẽ chịu áp lực lớn từ nhà đầu tư.

Ngành bán dẫn vẫn là trung tâm của cuộc cách mạng công nghệ, nhưng cuộc chơi giờ đây không còn dễ dàng.