Cổ phiếu Oracle lao dốc mạnh nhất từ 2001: Canh bạc AI với OpenAI đang khiến nhà đầu tư lo ngại?

Cổ phiếu Oracle lao dốc mạnh nhất từ năm 2001: Thách thức AI, gánh nặng nợ và bài toán niềm tin của ban lãnh đạo mới

Oracle (NYSE: ORCL) đang trải qua một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử giao dịch của mình khi cổ phiếu công ty hướng tới quý giảm sâu nhất kể từ năm 2001, thời điểm bong bóng dot-com vỡ tung. Chỉ trong một quý, thị giá Oracle đã bốc hơi khoảng 30%, phản ánh sự hoài nghi ngày càng lớn của giới đầu tư đối với chiến lược mở rộng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đầy tham vọng – nhưng cũng đầy rủi ro – của công ty.

Quý tồi tệ nhất trong hơn hai thập kỷ

Với chỉ vài phiên giao dịch còn lại, Oracle đang đứng trước mức sụt giảm mạnh nhất kể từ quý III/2001, khi cổ phiếu công ty từng mất gần 34%. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh thị trường công nghệ toàn cầu vẫn đang hưởng lợi từ làn sóng AI, khiến cú trượt dài của Oracle càng trở nên đáng chú ý.

Nguyên nhân cốt lõi không nằm ở AI nói chung, mà ở khả năng Oracle thực thi chiến lược AI ở quy mô cực lớn, đặc biệt là việc mở rộng hệ thống trung tâm dữ liệu để phục vụ OpenAI – đơn vị vận hành ChatGPT.

Hoài nghi xoay quanh “canh bạc” OpenAI

Tháng 9 vừa qua, OpenAI đã đồng ý chi hơn 300 tỷ USD cho Oracle trong một thỏa thuận dài hạn liên quan đến hạ tầng điện toán đám mây. Thông tin này từng thổi bùng sự lạc quan, đẩy cổ phiếu Oracle tăng gần 36% chỉ trong thời gian ngắn, đạt đỉnh lịch sử trong ngày ở mức 345,72 USD – một trong những đợt tăng mạnh nhất kể từ khi Oracle IPO năm 1986.

Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, bức tranh đã đảo chiều. Cổ phiếu Oracle hiện đã mất hơn 43% giá trị so với đỉnh, đóng cửa quanh vùng 197 USD. Nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu Oracle có đủ năng lực tài chính và vận hành để đáp ứng quy mô hạ tầng mà OpenAI yêu cầu?

Kết quả kinh doanh gây thất vọng và áp lực chi tiêu vốn khổng lồ

Đầu tháng này, Oracle công bố doanh thu và dòng tiền tự do quý thấp hơn kỳ vọng. Trong cuộc họp với nhà đầu tư, Giám đốc tài chính mới Doug Kehring cho biết Oracle dự kiến chi tới 50 tỷ USD cho chi tiêu vốn trong năm tài chính 2026, cao hơn 43% so với kế hoạch được đưa ra hồi tháng 9 và gấp đôi tổng chi tiêu của năm trước.

Chưa dừng lại ở đó, Oracle còn lên kế hoạch thuê tới 248 tỷ USD để mở rộng năng lực điện toán đám mây, song song với việc xây dựng thêm các trung tâm dữ liệu AI. Điều này đồng nghĩa với một lượng nợ khổng lồ sẽ tiếp tục đè nặng lên bảng cân đối kế toán.

Tháng 9, Oracle đã huy động 18 tỷ USD trái phiếu, một trong những đợt phát hành nợ lớn nhất lịch sử ngành công nghệ. Dù ban lãnh đạo cam kết duy trì xếp hạng tín nhiệm đầu tư, thị trường lại không hoàn toàn tin tưởng: giá hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) của Oracle đang tăng lên, phản ánh lo ngại về rủi ro tài chính.

Ban lãnh đạo mới và “tuần trăng mật” ngắn ngủi

Chỉ ba tháng trước, Oracle bổ nhiệm Clay Magouyrk và Mike Sicilia làm CEO mới, kế nhiệm Safra Catz. Họ bắt đầu nhiệm kỳ trong thời điểm tưởng như thuận lợi nhất, khi doanh thu tồn đọng của Oracle tăng tới 359%, chủ yếu nhờ cam kết từ OpenAI.

Thỏa thuận này được xem là bước ngoặt lớn, giúp Oracle khẳng định vị thế trong lĩnh vực hạ tầng AI – dù trước đó công ty không nằm trong top 5 nhà cung cấp hạ tầng đám mây hàng đầu thế giới theo Gartner. Tuy nhiên, chỉ sau vài tháng, áp lực thực thi, chi phí và lợi nhuận đã nhanh chóng làm phai nhạt sự hưng phấn ban đầu.

Quan điểm trái chiều của giới đầu tư

Không phải tất cả nhà đầu tư đều bi quan. Zachary Lountzis, Phó chủ tịch Lountzis Asset Management, cho biết quỹ của ông đã mua cổ phiếu Oracle từ năm 2020, khi giá còn dưới 60 USD, và vẫn tiếp tục nắm giữ.

Theo Lountzis, việc cổ phiếu điều chỉnh từ 340 USD xuống vùng 180–200 USD là một sự điều chỉnh lành mạnh, không phải dấu hiệu cho thấy nền tảng kinh doanh đã thay đổi. Ông nhấn mạnh niềm tin của mình vào Larry Ellison, nhà sáng lập Oracle và hiện là một trong những người giàu nhất thế giới.

“Nếu bạn đặt cược chống lại Larry Ellison trong 50 năm qua, bạn đã thua cuộc rất nhiều lần,” Lountzis nhận định.

Tăng trưởng AI đổi lấy lợi nhuận?

Tầm nhìn mà ban lãnh đạo Oracle đưa ra là đầy tham vọng: doanh thu đạt 225 tỷ USD vào năm tài chính 2030, tăng mạnh từ mức 57 tỷ USD của năm 2025, trong đó phần lớn đến từ hạ tầng AI, với sự hỗ trợ của các GPU Nvidia.

Tuy nhiên, cái giá phải trả là lợi nhuận. Mảng phần mềm truyền thống của Oracle có biên lợi nhuận rất cao, nhưng hạ tầng AI và điện toán đám mây lại có biên thấp hơn đáng kể. Tỷ suất lợi nhuận gộp được dự báo sẽ giảm từ 77% (2021) xuống còn khoảng 49% vào năm 2030, trong khi dòng tiền tự do có thể âm tới 34 tỷ USD trong 5 năm tới trước khi hồi phục.

Bài toán thị phần và niềm tin thị trường

Oracle vẫn đang tụt hậu so với Amazon, Microsoft và Google trong cuộc đua hạ tầng đám mây. Ngay cả những công ty AI lớn như Databricks hay Snowflake cũng chưa triển khai sản phẩm trên nền tảng Oracle Cloud, cho thấy rào cản cạnh tranh vẫn rất lớn.

Theo các chuyên gia, uy tín dài hạn của Oracle sẽ phụ thuộc vào một yếu tố then chốt: liệu họ có thực sự xây dựng thành công các cụm AI quy mô lớn đúng như cam kết hay không. Nếu làm được, Oracle có thể thay đổi hoàn toàn vị thế trong ngành. Nếu thất bại, gánh nặng nợ và chi phí có thể trở thành rủi ro lớn đối với cổ đông.

Cổ phiếu Oracle đang phản ánh rõ nét cuộc xung đột giữa kỳ vọng AI dài hạn và nỗi lo tài chính ngắn hạn. Thị trường có thể đã đi quá xa trong sự hưng phấn hồi tháng 9 – và giờ đây đang điều chỉnh lại kỳ vọng. Với Oracle, chặng đường phía trước không chỉ là xây thêm trung tâm dữ liệu, mà là xây dựng lại niềm tin của nhà đầu tư trong một kỷ nguyên AI đầy cạnh tranh.

Phân tích có tham khảo nguồn tin CNBC