Cổ phiếu Micron, SoftBank và ASML lao dốc: Lo ngại cạnh tranh chip AI khiến thị trường công nghệ chao đảo

Thị trường chip toàn cầu chịu áp lực bán tháo

Cổ phiếu công nghệ đồng loạt giảm trong phiên giao dịch ngày thứ Ba khi đợt bán tháo cổ phiếu bán dẫn trên Phố Wall lan rộng sang châu Á và châu Âu. Tâm lý thận trọng của nhà đầu tư gia tăng trước những lo ngại về khả năng duy trì đà tăng trưởng của ngành trí tuệ nhân tạo (AI), áp lực cạnh tranh từ Trung Quốc và nhu cầu vốn ngày càng lớn để xây dựng hạ tầng điện toán.

Micron Technology, một trong những nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu của Mỹ, nằm trong nhóm chịu áp lực. Cổ phiếu Micron giảm khoảng 3% trong giao dịch trước giờ mở cửa thị trường Mỹ, sau khi đã mất 3,9% trong phiên giao dịch trước đó. Các doanh nghiệp liên quan đến bộ nhớ và lưu trữ dữ liệu như SanDisk, Seagate và Western Digital cũng giảm khoảng 3% trong diễn biến được ghi nhận.

Đà suy yếu không chỉ giới hạn ở thị trường Mỹ. Tại châu Âu, cổ phiếu ASML giảm 3,3%, trong khi STMicroelectronics và Infineon mất khoảng 5%. Các nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip như BE Semiconductor và ASM International cũng giảm khoảng 4% khi thị trường mở cửa.

Ở châu Á, áp lực bán còn mạnh hơn tại một số cổ phiếu chủ chốt. SK Hynix, nhà cung cấp bộ nhớ băng thông cao (HBM) quan trọng cho các hệ thống AI, giảm hơn 10%. Samsung Electronics mất 7,4%. Cả hai cổ phiếu đều chạm mức thấp nhất kể từ tháng 8 theo thông tin được ghi nhận trong phiên.

Tại Nhật Bản, SoftBank Group giảm 8,5%, trở thành một trong những tâm điểm của đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ. Tokyo Electron giảm 7,2%, Advantest mất 2,9%, Lasertec giảm hơn 5%, trong khi Renesas Electronics giảm 4,7% và Disco giảm 5,9%.

Diễn biến trên nối tiếp phiên giao dịch yếu của Phố Wall hôm thứ Hai, khi chỉ số Nasdaq Composite giảm 0,44%. Việc nhiều cổ phiếu bán dẫn cùng suy yếu cho thấy nhà đầu tư đang đánh giá lại mức định giá của nhóm doanh nghiệp hưởng lợi từ làn sóng AI, thay vì chỉ phản ứng với một công ty riêng lẻ.

CXMT của Trung Quốc làm gia tăng sức ép cạnh tranh

Một trong những yếu tố khiến thị trường chú ý là tiến triển công nghệ được công bố gần đây của ChangXin Memory Technologies (CXMT), nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc đang cạnh tranh với Micron và các tập đoàn Hàn Quốc như Samsung Electronics và SK Hynix.

Theo thông tin được đề cập trong các báo cáo thị trường cuối tuần, CXMT đã công bố những bước tiến trong việc phát triển kiến trúc chip mới, hướng đến tăng mật độ bộ nhớ bằng cách lưu trữ nhiều dữ liệu hơn trong một không gian vật lý nhỏ hơn. Nếu có thể thương mại hóa hiệu quả và mở rộng sản xuất, những cải tiến như vậy có thể giúp doanh nghiệp Trung Quốc tăng sức cạnh tranh trên thị trường chip nhớ.

CXMT được xem là một trong những đối thủ đáng chú ý của Trung Quốc trong lĩnh vực bộ nhớ. Tuy nhiên, khoảng cách công nghệ với các nhà sản xuất hàng đầu của Mỹ và Hàn Quốc vẫn là vấn đề quan trọng. Đặc biệt, năng lực sản xuất quy mô lớn, hiệu suất sản phẩm và khả năng phát triển những dòng bộ nhớ tiên tiến vẫn quyết định vị thế của một doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng AI.

Vey-Sern Ling, cố vấn cấp cao về cổ phiếu tại UBP, nhận định tâm lý lo lắng đang khiến nhà đầu tư tìm lý do để chốt lời những cổ phiếu liên quan đến AI đã tăng mạnh trong năm nay, đặc biệt là nhóm cổ phiếu bộ nhớ.

Theo ông Ling, các nhà sản xuất bộ nhớ Trung Quốc có thể trở thành thách thức đối với cán cân cung cầu toàn cầu trong dài hạn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, họ vẫn phải vượt qua nhiều rào cản công nghệ, nhất là đối với những sản phẩm tiên tiến như HBM.

Điều này cho thấy thị trường đang phản ứng không chỉ với năng lực hiện tại của CXMT mà còn với khả năng ngành chip Trung Quốc thu hẹp khoảng cách công nghệ trong tương lai. Khi kỳ vọng về lợi nhuận đã được phản ánh đáng kể vào giá cổ phiếu, chỉ một tín hiệu cạnh tranh mới cũng có thể kích hoạt hoạt động chốt lời trên diện rộng.

Cổ phiếu CXMT được ghi nhận giảm 2,8% tại Thượng Hải trong phiên liên quan. Diễn biến này cũng cho thấy áp lực bán không chỉ xuất hiện ở các đối thủ quốc tế mà còn ảnh hưởng đến chính doanh nghiệp Trung Quốc được thị trường chú ý.

HBM vẫn là lợi thế chiến lược của các nhà sản xuất Hàn Quốc

Dù những tiến bộ của CXMT làm gia tăng lo ngại, không phải tất cả chuyên gia đều cho rằng cán cân cạnh tranh của ngành bán dẫn đang thay đổi ngay lập tức.

Phillip Wool, chiến lược gia trưởng về thị trường tại Rayliant Global Advisors, cho rằng bước tiến của CXMT là một cột mốc đáng chú ý đối với ngành chip Trung Quốc. Nó phản ánh nỗ lực vượt qua các hạn chế công nghệ và khả năng các doanh nghiệp nội địa tiến gần hơn tới những đối thủ lâu năm.

Tuy nhiên, theo ông Wool, phản ứng của thị trường có thể vượt quá mức độ đe dọa cạnh tranh trong ngắn hạn. CXMT vẫn cần chứng minh khả năng sản xuất ở quy mô lớn và chưa có vị thế tương đương Samsung hay SK Hynix về quy mô và thị phần.

Đặc biệt, HBM đang giữ vai trò quan trọng trong các hệ thống AI hiện đại. Loại bộ nhớ này được thiết kế để cung cấp băng thông cao, hỗ trợ các bộ xử lý AI thực hiện khối lượng tính toán lớn. Nhu cầu HBM tăng lên cùng với việc các trung tâm dữ liệu triển khai thêm bộ tăng tốc AI và máy chủ hiệu năng cao.

SK Hynix và Samsung hiện là những doanh nghiệp quan trọng trong chuỗi cung ứng bộ nhớ tiên tiến. Do đó, việc đánh giá triển vọng của ngành không thể chỉ dựa vào tiến bộ ở các dòng chip nhớ thông thường. Khả năng phát triển HBM, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của khách hàng và duy trì sản lượng ổn định vẫn là những yếu tố quyết định.

Dù vậy, lợi thế hiện tại không đồng nghĩa các nhà sản xuất Hàn Quốc có thể đứng ngoài áp lực cạnh tranh. Nếu CXMT tiếp tục cải thiện công nghệ và mở rộng công suất, thị trường có thể chứng kiến sự thay đổi trong cấu trúc nguồn cung, đặc biệt ở các phân khúc ít đòi hỏi công nghệ tiên tiến hơn. Về dài hạn, sự gia tăng nguồn cung cũng có thể tác động đến giá bán và biên lợi nhuận của toàn ngành.

SoftBank và ASML giảm mạnh giữa làn sóng bán tháo cổ phiếu AI

Đợt điều chỉnh lần này cho thấy mức độ lan tỏa của làn sóng AI trong thị trường vốn toàn cầu. SoftBank Group giảm 8,5% tại Nhật Bản, trong bối cảnh tập đoàn có mức độ tiếp xúc đáng kể với hệ sinh thái AI thông qua các khoản đầu tư công nghệ, trong đó có OpenAI.

Cổ phiếu SoftBank có thể nhạy cảm với những thay đổi trong kỳ vọng định giá doanh nghiệp AI, nhu cầu huy động vốn và khả năng sinh lời của các khoản đầu tư dài hạn. Khi nhà đầu tư giảm mức chấp nhận rủi ro đối với lĩnh vực công nghệ, các tập đoàn đầu tư có danh mục tập trung vào AI cũng có thể chịu áp lực, ngay cả khi triển vọng hoạt động của từng công ty trong danh mục chưa thay đổi tương ứng.

Tại châu Âu, ASML cũng giảm 3,3%. Đây là doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng thiết bị sản xuất bán dẫn tiên tiến. Biến động của cổ phiếu ASML thường được theo dõi sát vì triển vọng kinh doanh của công ty gắn với kế hoạch đầu tư công suất của các nhà sản xuất chip trên toàn cầu.

Khi các doanh nghiệp bán dẫn cân nhắc tốc độ mở rộng nhà máy, thị trường có thể điều chỉnh kỳ vọng đối với đơn hàng thiết bị trong tương lai. Tuy nhiên, một phiên giảm giá chưa đủ để kết luận nhu cầu thiết bị chip đang suy yếu trên diện rộng. Nhà đầu tư cần theo dõi thêm đơn hàng, kế hoạch đầu tư vốn và dự báo doanh thu của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, một phát biểu của Elon Musk trên mạng xã hội cũng thu hút sự chú ý trong bối cảnh thị trường đang lo ngại về năng lực sản xuất của Trung Quốc. Ông cho rằng một khi Trung Quốc tìm ra cách sản xuất một sản phẩm, nước này thường có khả năng mở rộng quy mô lớn hơn phần còn lại của thế giới cộng lại.

Nhận định này nhấn mạnh lợi thế về năng lực sản xuất và khả năng mở rộng công suất mà Trung Quốc có thể phát huy ở một số ngành công nghiệp. Tuy nhiên, trong lĩnh vực bán dẫn tiên tiến, khả năng mở rộng sản xuất vẫn phải đi cùng năng lực thiết kế, thiết bị chế tạo, vật liệu, hiệu suất sản phẩm và độ ổn định của chuỗi cung ứng. Vì vậy, quy mô sản xuất không phải yếu tố duy nhất quyết định vị thế cạnh tranh trong ngành chip AI.

Nguồn vốn có thể trở thành điểm nghẽn của cuộc đua AI

Ngoài cạnh tranh công nghệ, thị trường còn chịu tác động từ những cảnh báo về nhu cầu vốn của ngành AI. Lãnh đạo Intel và Broadcom cho rằng khả năng tiếp cận nguồn vốn có thể trở thành một trở ngại đáng kể đối với sự phát triển của lĩnh vực này, ngay cả khi nhu cầu về hạ tầng điện toán vẫn vượt nguồn cung.

Để đáp ứng nhu cầu AI, các doanh nghiệp cần đầu tư vào trung tâm dữ liệu, máy chủ, chip tăng tốc, mạng kết nối, hệ thống làm mát và nguồn điện. Những khoản đầu tư này đòi hỏi nguồn vốn lớn, trong khi thời gian thu hồi vốn và lợi nhuận thực tế còn phụ thuộc vào tốc độ thương mại hóa các dịch vụ AI.

Trong giai đoạn thị trường kỳ vọng tăng trưởng mạnh, doanh nghiệp có thể huy động vốn thuận lợi nhờ định giá cao và sự quan tâm của nhà đầu tư. Nhưng nếu lãi suất duy trì ở mức cao, điều kiện tín dụng thắt chặt hoặc thị trường chứng khoán điều chỉnh, chi phí vốn có thể tăng lên. Khi đó, một số kế hoạch mở rộng công suất có thể bị trì hoãn hoặc phải đánh giá lại.

Đây là vấn đề quan trọng đối với toàn bộ chuỗi giá trị AI. Nhà sản xuất chip có thể hưởng lợi từ nhu cầu tăng, nhưng doanh thu và lợi nhuận cuối cùng vẫn phụ thuộc vào khả năng khách hàng tài trợ cho các trung tâm dữ liệu và khai thác chúng hiệu quả. Nếu tốc độ đầu tư chậm lại, kỳ vọng tăng trưởng của các nhà cung cấp chip và thiết bị cũng có thể bị điều chỉnh.

Mặt khác, nhu cầu vốn lớn không nhất thiết đồng nghĩa với việc làn sóng AI sắp kết thúc. Nếu các ứng dụng AI tạo ra giá trị kinh tế đủ lớn, doanh nghiệp vẫn có động lực tiếp tục đầu tư. Vấn đề nằm ở tốc độ chuyển đổi từ chi tiêu hạ tầng sang doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền bền vững.

Nhà đầu tư chờ dữ liệu lạm phát Mỹ và báo cáo lợi nhuận

Thị trường cũng hướng sự chú ý đến lịch công bố báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp và dữ liệu lạm phát của Mỹ trong tuần. Những thông tin này có thể cung cấp manh mối mới về triển vọng chính sách tiền tệ và mức định giá hợp lý của các cổ phiếu tăng trưởng.

Cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là những doanh nghiệp được định giá dựa nhiều vào lợi nhuận kỳ vọng trong tương lai, thường nhạy cảm với biến động lãi suất. Khi lợi suất tăng, giá trị hiện tại của dòng tiền dự kiến có thể giảm, gây áp lực lên định giá. Ngược lại, triển vọng lãi suất thấp hơn có thể hỗ trợ tâm lý đối với nhóm cổ phiếu tăng trưởng, dù tác động thực tế còn phụ thuộc vào kết quả kinh doanh và mức định giá ban đầu.

Trong những phiên tới, nhà đầu tư cần phân biệt giữa một đợt chốt lời ngắn hạn và sự thay đổi căn bản trong triển vọng ngành bán dẫn. Các yếu tố đáng theo dõi gồm nhu cầu chip nhớ, giá bán bộ nhớ, tiến triển thương mại của HBM, kế hoạch đầu tư trung tâm dữ liệu, đơn hàng thiết bị sản xuất chip và khả năng huy động vốn của những doanh nghiệp AI.

Nếu nhu cầu hạ tầng tiếp tục tăng và các nhà sản xuất duy trì được lợi nhuận, đợt giảm giá có thể chỉ phản ánh quá trình điều chỉnh kỳ vọng sau giai đoạn tăng mạnh. Ngược lại, nếu cạnh tranh làm suy yếu biên lợi nhuận trong khi chi phí vốn tăng, ngành bán dẫn có thể đối mặt với giai đoạn định giá lại kéo dài hơn.

Đợt giảm giá của Micron, SoftBank, ASML, SK Hynix và nhiều doanh nghiệp công nghệ khác cho thấy thị trường AI đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn với rủi ro cạnh tranh, định giá và nguồn vốn. Tiến bộ của CXMT là tín hiệu đáng chú ý đối với ngành chip nhớ Trung Quốc, nhưng chưa đủ để chứng minh cán cân công nghệ toàn cầu đã thay đổi ngay lập tức.

Trong ngắn hạn, biến động có thể tiếp tục khi nhà đầu tư chốt lời và chờ dữ liệu kinh tế mới. Về dài hạn, triển vọng ngành bán dẫn vẫn phụ thuộc vào khả năng chuyển đổi nhu cầu AI thành doanh thu và lợi nhuận thực tế, đồng thời duy trì lợi thế công nghệ trong một thị trường ngày càng cạnh tranh.

Thông tin phục vụ mục đích tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Nguồn tham khảo: Nội dung tổng hợp và biên soạn từ thông tin thị trường được cung cấp trong bài gốc, bao gồm diễn biến cổ phiếu bán dẫn tại Mỹ, châu Âu và châu Á, cùng nhận định của các chuyên gia thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao cổ phiếu Micron giảm?

Micron chịu áp lực từ đợt bán tháo cổ phiếu bán dẫn toàn cầu, hoạt động chốt lời nhóm cổ phiếu AI và lo ngại về cạnh tranh trong ngành chip nhớ. Tiến triển công nghệ của CXMT cũng khiến nhà đầu tư cân nhắc lại triển vọng cung cầu dài hạn.

2. CXMT có thể cạnh tranh trực tiếp với Micron, Samsung và SK Hynix không?

CXMT là đối thủ đáng chú ý của Trung Quốc trong lĩnh vực chip nhớ. Tuy nhiên, khả năng cạnh tranh trên quy mô lớn còn phụ thuộc vào hiệu suất sản phẩm, năng lực sản xuất và khả năng phát triển những dòng bộ nhớ tiên tiến như HBM. Chưa thể kết luận CXMT sẽ nhanh chóng thay thế các nhà sản xuất hàng đầu.

3. Vì sao cổ phiếu SK Hynix giảm mạnh hơn một số doanh nghiệp khác?

Cổ phiếu SK Hynix chịu tác động từ tâm lý bán tháo chung và việc nhà đầu tư đánh giá lại nhóm cổ phiếu AI. Dù doanh nghiệp có vị thế quan trọng trong thị trường HBM, cổ phiếu vẫn có thể biến động mạnh khi kỳ vọng tăng trưởng hoặc định giá thay đổi.

4. SoftBank giảm giá có đồng nghĩa triển vọng AI suy yếu?

Không nhất thiết. Giá cổ phiếu SoftBank chịu ảnh hưởng từ danh mục đầu tư công nghệ, kỳ vọng định giá và tâm lý thị trường. Một phiên giảm mạnh không đủ để khẳng định triển vọng AI đã thay đổi căn bản.

5. Nhà đầu tư nên theo dõi những yếu tố nào trong thời gian tới?

Các yếu tố quan trọng gồm báo cáo lợi nhuận của doanh nghiệp bán dẫn, nhu cầu và giá chip nhớ, tiến triển của HBM, kế hoạch đầu tư trung tâm dữ liệu, dữ liệu lạm phát Mỹ và diễn biến lãi suất. Đây là cơ sở để đánh giá liệu đợt bán tháo hiện tại chỉ là điều chỉnh ngắn hạn hay phản ánh rủi ro sâu hơn.