Citadel, Bridgewater và Man Group ứng dụng AI vào đầu tư nhưng cảnh báo rủi ro từ bot tự chủ

Các quỹ đầu tư lớn tăng tốc ứng dụng AI nhưng chưa sẵn sàng giao quyền cho máy móc

Những tập đoàn đầu tư hàng đầu như Citadel, Bridgewater Associates và Man Group đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm cải thiện quy trình nghiên cứu, giảm công việc thủ công và giúp nhân viên tập trung vào các nhiệm vụ có giá trị cao hơn. Tuy nhiên, các lãnh đạo của những tổ chức này cũng cảnh báo rằng việc trao quá nhiều quyền tự chủ cho các tác nhân AI có thể tạo ra rủi ro an ninh, pháp lý và ảnh hưởng đến khả năng tư duy độc lập của con người.

Trong cuộc thảo luận tại một hội nghị do Bloomberg tổ chức ở New York hôm thứ Ba, các nhà điều hành đã chia sẻ cách doanh nghiệp của họ phát triển những quy trình AI riêng và xác định các ứng dụng có thể tiết kiệm thời gian. Dù nhìn nhận công nghệ này có tiềm năng lớn, họ không cho rằng AI có thể sớm thay thế hoàn toàn con người trong hoạt động đầu tư.

Một điểm chung được nhấn mạnh là AI không tự động tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường tài chính. Công nghệ có thể hỗ trợ thu thập thông tin, phân tích dữ liệu và kiểm tra giả thuyết, nhưng chất lượng quyết định vẫn phụ thuộc vào cách con người sử dụng công cụ, đánh giá kết quả và chịu trách nhiệm trước những lựa chọn của mình.

Những chia sẻ từ ba tổ chức cho thấy một xu hướng đáng chú ý trong ngành quản lý tài sản: cuộc cạnh tranh về AI không chỉ nằm ở khả năng triển khai công nghệ nhanh đến đâu, mà còn ở cách doanh nghiệp kiểm soát rủi ro, xây dựng quy trình giám sát và duy trì vai trò của con người.

Citadel xây dựng các bản sao AI hỗ trợ nghiên cứu đầu tư

Tại Citadel, một số nhóm đầu tư đã phát triển các bản sao AI của chính họ, có khả năng thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu độc lập. Cách tiếp cận này hướng đến việc mở rộng năng lực phân tích của các nhóm chuyên môn, giúp họ xử lý nhiều thông tin hơn và có thêm công cụ để đánh giá các vấn đề trước khi đưa ra quyết định.

Các tác nhân AI có thể hỗ trợ chuẩn bị tài liệu, tổng hợp dữ liệu, tìm kiếm thông tin liên quan và kiểm tra những giả định đang được sử dụng trong quá trình nghiên cứu. Nếu được triển khai đúng cách, công nghệ có thể giảm thời gian dành cho các công việc lặp lại, để chuyên gia tập trung hơn vào việc xác định rủi ro, đánh giá triển vọng và xây dựng luận điểm đầu tư.

Tuy nhiên, việc phát triển một tác nhân có khả năng thực hiện nhiệm vụ không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể để nó hoạt động hoàn toàn tự do. Càng được trao nhiều quyền truy cập dữ liệu và công cụ nội bộ, một tác nhân AI càng cần được giới hạn trong phạm vi phù hợp.

Andrew Janian, người trở lại Citadel trong năm nay với vai trò giám đốc công nghệ tạm thời, cho biết công ty dành nhiều thời gian bảo đảm rằng môi trường thử nghiệm dành cho các tác nhân AI không cho phép chúng vượt ra ngoài phạm vi được kiểm soát.

Điều này phản ánh một thách thức quan trọng khi triển khai AI trong các tổ chức tài chính: doanh nghiệp không chỉ cần đánh giá độ chính xác của câu trả lời mà còn phải kiểm soát những gì tác nhân được phép thực hiện. Một hệ thống có thể đưa ra kết quả hợp lý nhưng vẫn gây rủi ro nếu có quyền truy cập không phù hợp, thực hiện hành động ngoài dự kiến hoặc làm lộ dữ liệu nhạy cảm.

Với những công ty quản lý nguồn vốn lớn và xử lý lượng thông tin tài chính đáng kể, kiểm soát quyền truy cập và hành vi của AI có thể quan trọng không kém việc nâng cao hiệu suất nghiên cứu.

Bridgewater muốn mở rộng các quy trình nghiên cứu đã được hoàn thiện

Bridgewater Associates cũng đang phát triển năng lực AI thông qua AIA Labs, bộ phận nghiên cứu và phát triển công nghệ tiên tiến của tổ chức. Mục tiêu được đề cập là đưa những nghiên cứu và quy trình đã được hoàn thiện vào hoạt động rộng hơn trên toàn doanh nghiệp.

Aaron Linksy, một đối tác tại Bridgewater và thành viên nhóm sáng lập AIA, cho biết việc cho phép các tác nhân hoạt động tự do bên ngoài phạm vi kiểm soát của công ty vẫn là một vấn đề chưa được giải quyết. Theo ông, doanh nghiệp không thể mặc nhiên tin tưởng rằng các tác nhân sẽ không tạo ra rủi ro cho tổ chức.

Điểm đáng chú ý ở đây là sự khác biệt giữa việc ứng dụng AI trong một môi trường được kiểm soát và việc trao quyền tự chủ rộng hơn cho hệ thống. Một quy trình nghiên cứu có thể được chuẩn hóa, thử nghiệm và đánh giá trước khi triển khai cho nhiều nhóm. Ngược lại, một tác nhân được phép tự lựa chọn công cụ, truy cập dữ liệu hoặc thực hiện nhiều bước liên tiếp có thể tạo ra những tình huống khó dự đoán hơn.

Đối với Bridgewater, việc mở rộng các quy trình AI đã được kiểm chứng có thể giúp nhiều bộ phận tận dụng kiến thức và phương pháp nghiên cứu của tổ chức. Tuy nhiên, khả năng nhân rộng chỉ thực sự có giá trị khi đi kèm các tiêu chuẩn quản trị, cơ chế giám sát và giới hạn rõ ràng.

Vấn đề này không chỉ liên quan đến an ninh mạng. Trong môi trường đầu tư, một hệ thống có thể ảnh hưởng đến cách nhân viên đánh giá thông tin, xây dựng giả thuyết và đưa ra quyết định. Do đó, doanh nghiệp cần xác định rõ những nhiệm vụ nào AI có thể tự xử lý, nhiệm vụ nào cần con người kiểm tra và trường hợp nào phải có sự phê duyệt trước khi hành động.

Man Group muốn nhân viên dành nhiều thời gian hơn cho công việc có giá trị

Tại Man Group, việc triển khai AI được định hướng nhằm giúp nhân viên giảm bớt các công việc nặng nhọc, lặp lại và dành nhiều thời gian hơn cho những nhiệm vụ thú vị, có giá trị chuyên môn cao.

Greg Bond, giám đốc đầu tư của Man Group và từng lãnh đạo một trong những đơn vị phân tích định lượng của công ty, cảnh báo về tình trạng mà ông mô tả là “sự buông xuôi về mặt nhận thức”. Đây là nguy cơ xuất hiện khi con người giao quá nhiều công việc cho công nghệ và dần chuyển sang làm theo quy trình một cách tự động, thay vì chủ động suy nghĩ và kiểm tra kết quả.

Quan điểm này đặt ra một câu hỏi quan trọng đối với các doanh nghiệp đang ứng dụng AI: làm thế nào để công nghệ giúp nhân viên làm việc tốt hơn mà không khiến họ phụ thuộc quá mức vào kết quả do máy tạo ra?

Trong nghiên cứu đầu tư, việc phân tích không chỉ đơn giản là tổng hợp dữ liệu hoặc viết báo cáo. Các chuyên gia cần hiểu bối cảnh, nhận diện những giả định chưa chắc chắn, xem xét các cách giải thích khác nhau và xác định yếu tố nào có thể khiến một luận điểm trở nên sai lệch.

Nếu nhân viên chỉ tiếp nhận kết quả do AI tạo ra mà không kiểm tra, quy trình có thể trở nên nhanh hơn nhưng chất lượng phán đoán chưa chắc được cải thiện. Nguy cơ còn lớn hơn khi đầu ra của hệ thống được trình bày trôi chảy và có vẻ thuyết phục, khiến người sử dụng ít đặt câu hỏi về cơ sở của kết luận.

Bond cũng bày tỏ mong muốn các bài thuyết trình PowerPoint dần biến mất, nhường chỗ cho những cuộc họp tập trung vào việc đưa mọi người lại gần nhau và trao đổi trực tiếp. Theo ông, tương tác giữa con người vẫn cần được duy trì trong một môi trường làm việc ngày càng có nhiều công cụ tự động hóa.

Thông điệp này không nhất thiết có nghĩa AI không nên được dùng để chuẩn bị tài liệu. Thay vào đó, nó nhấn mạnh rằng công nghệ nên giải phóng thời gian cho thảo luận, phản biện và phối hợp giữa con người, thay vì khiến những hoạt động đó bị thay thế bằng việc tiếp nhận nội dung được tạo tự động.

AI nên hỗ trợ kiểm tra luận điểm đầu tư, không thay con người suy nghĩ

Một trong những quan điểm nổi bật tại cuộc thảo luận là AI có thể hỗ trợ các nhóm đầu tư cơ bản chuẩn bị cho những cuộc họp hoặc thử thách các ý tưởng đang được xem xét, nhưng không nên trở thành công cụ viết thay toàn bộ luận điểm đầu tư.

Theo Andrew Janian, các nhóm đầu tư cơ bản có thể tận dụng AI để chuẩn bị tốt hơn trước khi trao đổi, kiểm tra các giả định và tìm kiếm những góc nhìn có thể bị bỏ qua. Tuy nhiên, công nghệ không nên thay thế quá trình hình thành luận điểm và suy nghĩ độc lập của chuyên gia.

Sự phân biệt này đặc biệt quan trọng trong hoạt động đầu tư. Một luận điểm đầu tư thường dựa trên nhiều lớp đánh giá: triển vọng kinh doanh, chất lượng quản trị, điều kiện kinh tế, mức định giá, rủi ro và những giả định về tương lai. Không phải tất cả các yếu tố đều có thể được xác định chắc chắn từ dữ liệu lịch sử.

AI có thể giúp hệ thống hóa thông tin và phát hiện những mâu thuẫn trong lập luận. Nó cũng có thể đặt câu hỏi phản biện, đưa ra kịch bản thay thế hoặc hỗ trợ kiểm tra xem một kết luận có bỏ qua dữ kiện quan trọng hay không. Nhưng quyết định cuối cùng vẫn cần dựa trên đánh giá của người chịu trách nhiệm.

Một quy trình hợp lý có thể bắt đầu bằng việc chuyên gia tự xây dựng quan điểm, sau đó sử dụng AI để tìm kiếm bằng chứng phản bác, kiểm tra giả định và xem xét các kịch bản khác nhau. Cuối cùng, con người đánh giá lại kết quả, xác minh thông tin và quyết định có điều chỉnh luận điểm hay không.

Cách làm này khác với việc yêu cầu AI đưa ra một kết luận rồi chấp nhận kết quả mà không kiểm chứng. Trong trường hợp đầu tiên, AI đóng vai trò công cụ hỗ trợ phản biện. Trong trường hợp thứ hai, công nghệ có nguy cơ thay thế quá trình tư duy vốn tạo nên giá trị của chuyên gia đầu tư.

Bot độc hại và quyền tự chủ của tác nhân AI là rủi ro lớn

Bên cạnh những lợi ích về năng suất, các lãnh đạo Citadel, Bridgewater và Man Group đều bày tỏ sự thận trọng trước việc để các tác nhân AI hoạt động bên ngoài phạm vi kiểm soát của tổ chức.

Tác nhân AI có thể được thiết kế để thực hiện nhiều bước liên tiếp nhằm hoàn thành một nhiệm vụ. Khi được cấp quyền truy cập dữ liệu, ứng dụng và công cụ, chúng có thể hoạt động linh hoạt hơn so với một hệ thống chỉ trả lời câu hỏi. Tuy nhiên, khả năng thực hiện nhiều hành động cũng khiến việc kiểm soát trở nên phức tạp hơn.

Rủi ro có thể xuất hiện nếu tác nhân bị hướng dẫn sai, xử lý dữ liệu không đáng tin cậy, sử dụng quyền truy cập vượt quá nhu cầu hoặc thực hiện một hành động mà người vận hành không dự đoán trước. Trong môi trường doanh nghiệp, những vấn đề này có thể dẫn đến rò rỉ thông tin, sai lệch trong quy trình hoặc vi phạm các yêu cầu nội bộ.

Vì vậy, các hệ thống AI thường cần được thiết kế với quyền hạn giới hạn, môi trường thử nghiệm riêng, cơ chế ghi nhận hoạt động và quy trình phê duyệt đối với những hành động có mức độ rủi ro cao. Việc triển khai cũng cần có phương án ngăn chặn hoặc dừng hệ thống khi phát hiện hành vi bất thường.

Các nhận xét tại hội nghị cho thấy các tổ chức đầu tư lớn không chỉ quan tâm đến khả năng AI tạo ra câu trả lời nhanh hay hoàn thành công việc hiệu quả. Họ còn phải cân nhắc liệu hệ thống có thể hoạt động an toàn trong một môi trường có dữ liệu nhạy cảm và các quyết định tài chính quan trọng hay không.

AI chưa phải lợi thế cạnh tranh duy nhất trên thị trường tài chính

Một thông điệp xuyên suốt cuộc thảo luận là việc sở hữu AI không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sẽ tự động vượt trội so với đối thủ.

Khi các công ty cùng tiếp cận những công cụ ngày càng phổ biến, lợi thế có thể không nằm ở việc sử dụng AI đơn thuần, mà ở chất lượng dữ liệu, cách thiết kế quy trình, năng lực chuyên môn của nhân viên và khả năng kết hợp công nghệ với phán đoán của con người.

Nếu nhiều tổ chức cùng sử dụng các hệ thống có khả năng tương tự để tổng hợp thông tin hoặc phân tích dữ liệu, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào cách mỗi tổ chức xác định vấn đề, kiểm chứng kết quả và chuyển thông tin thành quyết định.

Trong đầu tư, những yếu tố như quản trị rủi ro, kỷ luật thực thi, hiểu biết về thị trường và khả năng đánh giá tình huống chưa từng xuất hiện vẫn có vai trò quan trọng. AI có thể mở rộng năng lực xử lý thông tin nhưng không loại bỏ sự bất định vốn có của thị trường tài chính.

Các lãnh đạo cũng nhấn mạnh rằng thị trường cuối cùng vẫn do con người điều khiển. Con người thiết kế hệ thống, đưa ra quyết định sử dụng công nghệ và tham gia vào những hoạt động kinh tế làm hình thành giá cả. Vì vậy, AI nên được xem là một công cụ trong quy trình đầu tư, chứ không phải yếu tố duy nhất quyết định thành công.

Kết luận: Các quỹ đầu tư chọn AI có kiểm soát thay vì tự động hóa hoàn toàn

Citadel, Bridgewater Associates và Man Group đang theo đuổi những cách tiếp cận khác nhau trong ứng dụng AI, từ xây dựng các bản sao AI hỗ trợ nghiên cứu đến mở rộng các quy trình đã được hoàn thiện và giảm công việc thủ công cho nhân viên.

Dù vậy, cả ba tổ chức đều nhận thức rõ giới hạn của việc trao quyền tự chủ cho máy móc. Các rủi ro về an ninh, quyền truy cập và khả năng kiểm soát tác nhân AI vẫn là những vấn đề chưa thể xem nhẹ. Đồng thời, việc phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ có thể làm suy giảm khả năng tư duy độc lập nếu nhân viên không còn chủ động kiểm tra và phản biện kết quả.

Quan điểm được nêu tại hội nghị cho thấy mục tiêu không đơn thuần là thay thế con người bằng AI. Thay vào đó, các tổ chức đang tìm cách để công nghệ xử lý những công việc phù hợp, hỗ trợ nghiên cứu và giải phóng thời gian cho các hoạt động đòi hỏi phán đoán, trao đổi và kinh nghiệm chuyên môn.

Trong một thị trường mà nhiều đối thủ đều có thể tiếp cận công nghệ AI, lợi thế lâu dài có thể phụ thuộc vào cách doanh nghiệp kết hợp công cụ với con người, đồng thời duy trì kỷ luật quản trị và khả năng ra quyết định độc lập.

Nguồn: Sưu tầm

Câu hỏi thường gặp về AI trong các quỹ đầu tư lớn

1. Citadel đang sử dụng AI như thế nào?

Một số nhóm đầu tư của Citadel đã xây dựng các bản sao AI có khả năng thực hiện nghiên cứu độc lập. Công ty đồng thời chú trọng kiểm soát môi trường thử nghiệm để hạn chế việc tác nhân hoạt động ngoài phạm vi cho phép.

2. Bridgewater Associates ứng dụng AI với mục tiêu gì?

Bridgewater đang tìm cách mở rộng các nghiên cứu và quy trình đã được hoàn thiện thông qua AIA Labs, đưa những phương pháp này đến nhiều bộ phận trong tổ chức. Công ty vẫn thận trọng với việc trao quyền tự chủ rộng cho tác nhân AI.

3. Man Group lo ngại điều gì khi nhân viên sử dụng AI?

Greg Bond cảnh báo nguy cơ “buông xuôi về mặt nhận thức”, tức con người giao quá nhiều công việc cho công nghệ và ít chủ động suy nghĩ, kiểm tra kết quả. Man Group muốn AI giúp nhân viên giảm công việc nặng nhọc để tập trung vào những nhiệm vụ có giá trị hơn.

4. AI có thể thay thế hoàn toàn chuyên gia đầu tư không?

Các ý kiến được nêu tại hội nghị không ủng hộ việc giao phó hoàn toàn hoạt động đầu tư cho máy móc. AI có thể hỗ trợ phân tích, chuẩn bị cuộc họp và kiểm tra giả thuyết, nhưng con người vẫn cần đánh giá thông tin và chịu trách nhiệm về quyết định.

5. Vì sao các quỹ đầu tư lo ngại về tác nhân AI tự chủ?

Tác nhân AI có thể thực hiện nhiều bước liên tiếp và sử dụng các công cụ được cấp quyền. Nếu không được kiểm soát tốt, chúng có thể truy cập dữ liệu không phù hợp hoặc thực hiện hành động ngoài dự kiến, gây ra rủi ro an ninh và vận hành.

6. Sử dụng AI có bảo đảm tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường không?

Không. Hiệu quả còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, quy trình triển khai, năng lực chuyên môn và khả năng kiểm chứng kết quả. AI là công cụ hỗ trợ, không phải yếu tố duy nhất quyết định thành công trong đầu tư.