CEO Greenhouse: Đây là câu hỏi quan trọng về AI mà ứng viên nên đặt ra trong buổi phỏng vấn xin việc

Vì sao ứng viên nên hỏi nhà tuyển dụng về quy định sử dụng AI?

Trong một buổi phỏng vấn xin việc, ứng viên thường tập trung chuẩn bị câu trả lời cho những câu hỏi từ nhà tuyển dụng. Tuy nhiên, theo Daniel Chait, CEO của nền tảng tuyển dụng Greenhouse, có một câu hỏi quan trọng mà nhiều người tìm việc vẫn bỏ qua: Công ty có những kỳ vọng và quy định gì về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình tuyển dụng và khi làm việc?

Trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi tại nơi làm việc, hiểu rõ chính sách của doanh nghiệp có thể giúp ứng viên tránh những sai lầm không đáng có, đồng thời thể hiện khả năng thích nghi với môi trường làm việc hiện đại.

Chait chia sẻ quan điểm này với CNBC Make It tại Hội nghị Tương lai của Việc làm do Forbes tổ chức ở thành phố New York ngày 6/10. Theo ông, người tìm việc không nên mặc định rằng mọi doanh nghiệp đều có cùng cách tiếp cận đối với AI.

Những câu hỏi quen thuộc như thành công trong vị trí ứng tuyển được đánh giá ra sao, điều gì khiến nhà tuyển dụng yêu thích văn hóa công ty hay những nhân viên xuất sắc có điểm chung nào vẫn rất hữu ích. Tuy nhiên, khi AI bắt đầu thay đổi cách doanh nghiệp tuyển dụng và tổ chức công việc, ứng viên cần bổ sung một nội dung mới vào danh sách câu hỏi của mình.

Đó là tìm hiểu ranh giới giữa việc sử dụng AI một cách hợp lý và việc sử dụng công nghệ vượt quá những gì nhà tuyển dụng cho phép.

Chính sách sử dụng AI khác nhau giữa các công ty

Theo Daniel Chait, kỳ vọng đối với AI có thể khác biệt đáng kể tùy theo doanh nghiệp, vị trí công việc và tính chất nhiệm vụ. Một công ty có thể khuyến khích nhân viên sử dụng AI để tăng năng suất, trong khi một doanh nghiệp khác lại đặt ra những giới hạn nghiêm ngặt đối với một số hoạt động nhất định.

Điều này khiến ứng viên khó xác định đâu là cách sử dụng AI phù hợp nếu không chủ động hỏi trước.

Báo cáo của Greenhouse được công bố vào tháng 4 cho thấy khoảng bốn trong năm ứng viên tại Mỹ từng trải qua quá trình đánh giá bằng AI trong tuyển dụng cho biết chính sách AI của nhà tuyển dụng còn mơ hồ, hiếm khi được đề cập hoặc hoàn toàn không tồn tại.

Kết quả này phản ánh một khoảng trống đáng chú ý trong trải nghiệm tuyển dụng. Trong khi doanh nghiệp ngày càng ứng dụng công nghệ để sàng lọc hồ sơ, đánh giá ứng viên hoặc hỗ trợ công việc, người tìm việc vẫn có thể thiếu thông tin về cách AI được sử dụng và những quy tắc họ cần tuân thủ.

Sự thiếu rõ ràng có thể dẫn đến những hiểu lầm không cần thiết. Một ứng viên sử dụng AI với mục đích tiết kiệm thời gian có thể vô tình vi phạm quy định của doanh nghiệp, ngay cả khi họ không có ý định gian lận.

Chait nhấn mạnh rằng các quy tắc liên quan đến AI thường không được công bố đầy đủ, không phải lúc nào cũng dễ nhận biết và có thể thay đổi nhanh chóng. Vì vậy, ứng viên không nên tự suy đoán rằng một hành vi được chấp nhận ở công ty này cũng sẽ phù hợp tại công ty khác.

Khi nào ứng viên được phép sử dụng AI trong phỏng vấn?

Một điểm quan trọng là quy định sử dụng AI có thể thay đổi theo từng giai đoạn của quá trình tuyển dụng.

Chẳng hạn, nhà tuyển dụng có thể không chấp nhận việc ứng viên dùng AI để tạo câu trả lời trong một cuộc phỏng vấn trực tiếp. Trong tình huống này, doanh nghiệp muốn đánh giá năng lực thực tế, cách tư duy và khả năng phản ứng của ứng viên thay vì chỉ xem xét chất lượng câu trả lời do công cụ tạo ra.

Ngược lại, một số công ty có thể khuyến khích ứng viên sử dụng AI khi thực hiện bài kiểm tra tại nhà mô phỏng công việc thực tế. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những doanh nghiệp mong muốn nhân viên biết cách tích hợp AI vào quy trình làm việc hằng ngày.

Ví dụ, với một vị trí tiếp thị nội dung, công ty có thể muốn biết ứng viên sử dụng AI để nghiên cứu chủ đề, phát triển ý tưởng hoặc phân tích dữ liệu như thế nào. Với một vị trí lập trình, nhà tuyển dụng có thể quan tâm đến khả năng sử dụng công cụ AI để hỗ trợ viết mã, kiểm thử và phát hiện lỗi.

Tuy nhiên, việc sử dụng AI trong các bài đánh giá như vậy vẫn phải tuân theo hướng dẫn cụ thể của nhà tuyển dụng. Không nên mặc định rằng mọi bài kiểm tra tại nhà đều cho phép sử dụng công cụ AI.

Trước buổi phỏng vấn, ứng viên có thể chủ động hỏi:

• Công ty có cho phép sử dụng AI trong quá trình chuẩn bị phỏng vấn không?
• Tôi có thể sử dụng AI khi thực hiện bài kiểm tra chuyên môn hoặc bài tập tại nhà không?
• Nếu được phép, tôi cần công khai mức độ hỗ trợ của AI như thế nào?
• Khi bắt đầu làm việc, công ty có những quy định gì về bảo mật dữ liệu và sử dụng AI?

Những câu hỏi này vừa giúp ứng viên hiểu rõ kỳ vọng của doanh nghiệp, vừa cho thấy họ quan tâm đến tính minh bạch, trách nhiệm và khả năng làm việc trong môi trường có AI hỗ trợ.

Gần một nửa người lao động Mỹ đã dùng AI để ứng tuyển

Việc AI xuất hiện trong tuyển dụng không chỉ giới hạn ở phía doanh nghiệp. Người tìm việc cũng đang sử dụng công nghệ này để chuẩn bị hồ sơ và tăng tốc quá trình ứng tuyển.

Theo khảo sát thường kỳ về AI và việc làm do CNBC và SurveyMonkey thực hiện vào tháng 7 với 1.686 người lao động, khoảng 47% người được khảo sát cho biết họ đã sử dụng AI để ứng tuyển vào các công việc.

Một trong những ứng dụng phổ biến là hỗ trợ viết sơ yếu lý lịch, hay CV. AI có thể giúp người tìm việc chỉnh sửa câu chữ, sắp xếp kinh nghiệm, phát hiện lỗi diễn đạt và điều chỉnh hồ sơ để phù hợp hơn với yêu cầu của một vị trí cụ thể.

Đối với những người phải nộp nhiều hồ sơ trong thời gian ngắn, các công cụ này có thể giúp tiết kiệm công sức. Tuy nhiên, tốc độ không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng hồ sơ.

Daniel Chait cảnh báo rằng việc quá phụ thuộc vào AI khi viết CV có thể khiến các hồ sơ trở nên giống nhau. Khi nhiều ứng viên sử dụng những câu lệnh tương tự và để công cụ tạo ra nội dung gần như hoàn chỉnh, CV dễ xuất hiện những cụm từ chung chung, thiếu ví dụ cụ thể và không thể hiện rõ kinh nghiệm riêng của từng người.

Một hồ sơ có ngôn ngữ trau chuốt chưa chắc đã là hồ sơ thuyết phục. Nhà tuyển dụng vẫn cần nhận biết ứng viên đã làm gì, tạo ra kết quả nào và có thể đóng góp gì cho tổ chức.

Không nên giao toàn bộ việc viết CV cho AI

Sam DeMase, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp của ZipRecruiter, từng chia sẻ với CNBC Make It rằng ứng viên không nên sử dụng AI để viết toàn bộ sơ yếu lý lịch của mình.

Thay vì giao cho công cụ nhiệm vụ tạo ra một bản CV hoàn chỉnh, người tìm việc nên xem AI như một trợ lý giúp rà soát và cải thiện nội dung.

Một cách tiếp cận hữu ích là cung cấp mô tả công việc cùng CV hiện có cho công cụ AI, sau đó yêu cầu công cụ xác định những kỹ năng hoặc kinh nghiệm liên quan chưa được thể hiện rõ. Ứng viên có thể dùng các gợi ý đó để nhớ lại những dự án, thành tích hoặc trách nhiệm thực tế mà mình đã đảm nhận.

Ví dụ, nếu vị trí ứng tuyển yêu cầu kỹ năng phân tích dữ liệu, AI có thể giúp ứng viên nhận ra rằng CV chưa nêu rõ cách họ sử dụng dữ liệu để đưa ra quyết định. Khi xem lại kinh nghiệm, ứng viên có thể bổ sung một dự án phân tích doanh số, một báo cáo hiệu quả hoạt động hoặc kết quả cải thiện quy trình nếu những thành tích đó thực sự tồn tại.

Điều quan trọng là không được biến gợi ý của AI thành những kinh nghiệm chưa từng có. Ứng viên cần kiểm tra lại mọi thông tin, số liệu, kỹ năng và thành tích trước khi đưa vào hồ sơ.

AI có thể giúp tìm ra điểm thiếu sót, nhưng không thể thay thế trải nghiệm thực tế của người ứng tuyển. Nếu CV mô tả năng lực vượt xa khả năng thật, ứng viên có thể gặp khó khăn khi nhà tuyển dụng yêu cầu giải thích chi tiết trong vòng phỏng vấn tiếp theo.

Cách dùng AI để cải thiện CV mà vẫn giữ dấu ấn cá nhân

Theo Daniel Chait, AI có thể là một công cụ sáng tạo hữu ích, nhưng ứng viên không nên giao phó hoàn toàn công việc viết lách cho công nghệ.

Thay vào đó, người tìm việc nên dành nhiều thời gian hơn cho số lượng hồ sơ ít hơn, nghiên cứu kỹ công ty và vị trí ứng tuyển, đồng thời đánh giá CV từ góc nhìn của người đọc.

Cách tiếp cận này có thể được triển khai theo một quy trình đơn giản.

Thứ nhất, nghiên cứu kỹ mô tả công việc. Xác định những kỹ năng chuyên môn, kinh nghiệm, trách nhiệm và kết quả mà nhà tuyển dụng thực sự quan tâm. Không nên chỉ tìm kiếm từ khóa để đưa vào CV một cách máy móc.

Thứ hai, sử dụng AI để rà soát khoảng trống. Cung cấp mô tả công việc và hồ sơ hiện có, yêu cầu công cụ chỉ ra những yêu cầu chưa được chứng minh bằng kinh nghiệm cụ thể. AI có thể giúp phát hiện nội dung còn thiếu, nhưng ứng viên phải tự xác nhận tính chính xác.

Thứ ba, bổ sung bằng chứng thực tế. Thay vì viết rằng mình có kỹ năng lãnh đạo, hãy mô tả một dự án đã điều phối, số lượng thành viên tham gia hoặc kết quả đạt được nếu có dữ liệu xác thực. Thay vì khẳng định khả năng tối ưu quy trình, hãy giải thích quy trình nào đã được cải thiện và vai trò cụ thể của bản thân.

Thứ tư, chỉnh sửa ngôn ngữ theo cách tự nhiên. Có thể dùng AI để sửa lỗi chính tả, cải thiện cấu trúc câu và loại bỏ những đoạn dài dòng. Tuy nhiên, cần tránh những cụm từ hoa mỹ nhưng thiếu nội dung, hoặc cách diễn đạt không phản ánh đúng phong cách và năng lực của mình.

Thứ năm, đọc lại CV dưới góc nhìn của nhà tuyển dụng. Hãy tự hỏi liệu người đọc có thể nhanh chóng hiểu mình phù hợp với vị trí này ở điểm nào, có đủ bằng chứng cho những tuyên bố quan trọng hay không và nội dung có tạo ra sự khác biệt so với những hồ sơ khác hay không.

Ngoài ra, ứng viên nên kiểm tra chính sách bảo mật trước khi đưa thông tin vào công cụ AI. Không nên tải lên dữ liệu cá nhân nhạy cảm, thông tin nội bộ của công ty cũ hoặc tài liệu mật nếu chưa được phép.

Nhà tuyển dụng cũng cần minh bạch hơn về AI

Trách nhiệm làm rõ quy định sử dụng AI không chỉ thuộc về ứng viên. Doanh nghiệp cũng có vai trò quan trọng trong việc xây dựng một quy trình tuyển dụng minh bạch.

Nếu công ty sử dụng AI để sàng lọc hồ sơ, đánh giá năng lực hoặc hỗ trợ ra quyết định, việc giải thích rõ cách thức sử dụng công nghệ có thể giúp ứng viên hiểu hơn về quy trình. Tương tự, hướng dẫn cụ thể về những công cụ được phép sử dụng trong bài kiểm tra sẽ hạn chế tình trạng mỗi người tự hiểu theo một cách khác nhau.

Trong nội bộ doanh nghiệp, chính sách AI rõ ràng còn giúp nhân viên hiểu dữ liệu nào có thể đưa vào công cụ, những nhiệm vụ nào được phép tự động hóa và trường hợp nào cần con người kiểm tra lại kết quả.

AI có thể tăng hiệu quả xử lý công việc, nhưng đầu ra của công cụ vẫn cần được đánh giá về độ chính xác, tính phù hợp và những rủi ro liên quan. Khả năng sử dụng AI có trách nhiệm vì thế không đơn thuần là biết viết câu lệnh, mà còn bao gồm tư duy phản biện, bảo mật dữ liệu và trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng.

Đối với người tìm việc, hiểu được cách doanh nghiệp nhìn nhận AI cũng có thể cung cấp thêm thông tin về môi trường làm việc mà họ sắp tham gia.

Dùng AI thông minh quan trọng hơn dùng AI thật nhiều

Quan điểm của Daniel Chait cho thấy AI đang làm thay đổi cả hai phía của thị trường lao động: doanh nghiệp ứng dụng công nghệ vào tuyển dụng, còn ứng viên sử dụng AI để chuẩn bị hồ sơ và nâng cao hiệu quả công việc.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi về quy định sử dụng AI nên trở thành một phần trong quá trình phỏng vấn. Việc chủ động tìm hiểu giúp ứng viên tránh những giả định sai lầm, đồng thời thể hiện sự chuyên nghiệp và ý thức tuân thủ quy tắc của tổ chức.

Với CV, AI nên đóng vai trò hỗ trợ nghiên cứu, rà soát và chỉnh sửa thay vì thay thế hoàn toàn tiếng nói cá nhân. Một hồ sơ hiệu quả không chỉ cần trình bày đẹp mà còn phải phản ánh đúng năng lực, kinh nghiệm và thành tích của người ứng tuyển.

Như Chait nhấn mạnh, mục tiêu của sơ yếu lý lịch là kể câu chuyện của bản thân theo cách tốt nhất có thể cho đúng đối tượng. Trong một thị trường lao động ngày càng có sự tham gia của AI, khả năng kể câu chuyện đó một cách trung thực, cụ thể và thuyết phục vẫn là yếu tố quan trọng.

Nguồn tham khảo

• CNBC Make It: Chia sẻ của Daniel Chait, CEO Greenhouse, tại Hội nghị Tương lai của Việc làm do Forbes tổ chức ngày 6/10.

Câu hỏi thường gặp về AI trong tuyển dụng

1. Ứng viên có nên hỏi nhà tuyển dụng về quy định sử dụng AI không?

Có. Ứng viên nên hỏi rõ công ty cho phép sử dụng AI ở những giai đoạn nào, đặc biệt là khi chuẩn bị phỏng vấn, làm bài kiểm tra tại nhà và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Quy định có thể khác nhau giữa các doanh nghiệp và vị trí công việc.

2. Có nên dùng AI để viết toàn bộ CV không?

Không nên phụ thuộc hoàn toàn vào AI. Công cụ có thể hỗ trợ chỉnh sửa câu chữ, phát hiện nội dung còn thiếu và sắp xếp thông tin, nhưng ứng viên cần tự kiểm tra để bảo đảm CV phản ánh chính xác kinh nghiệm và năng lực thực tế.

3. Làm thế nào để dùng AI cải thiện CV hiệu quả?

Hãy cung cấp mô tả công việc và CV hiện có cho công cụ, yêu cầu xác định những kỹ năng hoặc kinh nghiệm liên quan chưa được thể hiện rõ. Sau đó, bổ sung những thông tin có thật, chỉnh sửa ngôn ngữ và kiểm tra lại toàn bộ nội dung trước khi nộp.

4. Dùng AI trong phỏng vấn có bị xem là gian lận không?

Điều này phụ thuộc vào quy định của nhà tuyển dụng và hình thức đánh giá. Sử dụng AI để chuẩn bị trước có thể được chấp nhận, nhưng dùng công cụ tạo câu trả lời trong một bài đánh giá yêu cầu năng lực độc lập có thể vi phạm quy tắc. Cách an toàn nhất là hỏi rõ trước khi sử dụng.

5. Vì sao CV do AI tạo ra có thể làm giảm cơ hội tuyển dụng?

Nếu quá phụ thuộc vào AI, hồ sơ có thể chứa nhiều câu chữ chung chung, thiếu ví dụ cụ thể và không thể hiện dấu ấn cá nhân. Một CV thuyết phục cần cho nhà tuyển dụng thấy ứng viên đã làm gì, đạt kết quả nào và phù hợp với vị trí ra sao.

6. Nhà tuyển dụng nên công khai những gì về chính sách AI?

Doanh nghiệp nên giải thích khi nào AI được sử dụng trong quy trình tuyển dụng, công cụ nào được phép dùng trong bài đánh giá, cách xử lý dữ liệu và những yêu cầu về tính trung thực. Hướng dẫn rõ ràng giúp ứng viên hiểu kỳ vọng và giảm nguy cơ vi phạm do thiếu thông tin.