Các nhà sản xuất thực phẩm Nhật Bản đổ vốn vào Mỹ khi người tiêu dùng ngày càng chuộng món Nhật

Các nhà sản xuất thực phẩm Nhật Bản đang tăng tốc đầu tư vào thị trường Mỹ, xây dựng nhà máy mới và mở rộng những cơ sở hiện hữu trong bối cảnh nhu cầu đối với thực phẩm và ẩm thực Nhật Bản ngày càng tăng.

Không chỉ được thúc đẩy bởi người tiêu dùng Mỹ, làn sóng đầu tư này còn đến từ một xu hướng đặc biệt: ngày càng nhiều du khách Mỹ tới Nhật Bản, trải nghiệm các món ăn và sản phẩm Nhật rồi tiếp tục tìm mua những sản phẩm quen thuộc sau khi trở về nước.

Trong khi đó, thị trường thực phẩm nội địa Nhật Bản đứng trước áp lực dài hạn do dân số suy giảm và già hóa. Điều này khiến các doanh nghiệp thực phẩm phải tìm kiếm động lực tăng trưởng ở những thị trường có dân số và nhu cầu tiêu dùng còn mở rộng.

Mỹ đang nổi lên như một trong những điểm đến quan trọng nhất.

Nhật Bản tăng tốc đầu tư nhà máy thực phẩm tại Mỹ

Một ví dụ tiêu biểu là Kikkoman, nhà sản xuất nước tương lớn của Nhật Bản.

Ngày 18/9/2026, Kikkoman tổ chức lễ khánh thành nhà máy thứ ba tại Mỹ ở Jefferson, bang Wisconsin. Nhà máy bắt đầu xây dựng từ tháng 4/2024, vận hành dây chuyền sản xuất nước tương từ tháng 5/2026 và dự kiến bắt đầu xuất hàng từ tháng 10. Đây là cơ sở sản xuất nước tương thứ ba của Kikkoman tại Mỹ, sau nhà máy Walworth, Wisconsin và Folsom, California.

Kikkoman dự kiến nhà máy mới có thể sản xuất khoảng 4.000 kilolit nước tương vào tháng 3/2027. Công ty cũng đang xem xét sản xuất thêm các loại sốt teriyaki và ponzu tại đây.

Động thái này cho thấy chiến lược của doanh nghiệp Nhật không chỉ đơn giản là đưa hàng từ Nhật sang Mỹ.

Thay vào đó, họ đang đưa năng lực sản xuất đến gần người tiêu dùng Mỹ hơn.

Khi sản xuất ngay tại Mỹ, doanh nghiệp có thể giảm thời gian vận chuyển, chủ động nguồn cung và dễ dàng điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu của thị trường địa phương.

Đây cũng là cách các công ty Nhật xây dựng vị thế dài hạn tại thị trường Mỹ thay vì chỉ tận dụng một chu kỳ tăng trưởng ngắn hạn.

Nhu cầu đối với món Nhật tại Mỹ đang mở rộng

Ẩm thực Nhật Bản từ lâu đã xuất hiện tại các thành phố lớn của Mỹ thông qua sushi, ramen, udon, tempura, nước tương và nhiều loại gia vị khác.

Nhưng phạm vi tiêu dùng đang thay đổi.

Các sản phẩm từng được xem là nguyên liệu đặc trưng của ẩm thực Nhật ngày càng xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày của người Mỹ. Nước tương có thể được sử dụng cho nhiều món ăn khác nhau, trong khi teriyaki, ponzu, miso, mayonnaise Nhật và các loại gia vị khác cũng ngày càng phổ biến.

Kikkoman là một ví dụ rõ ràng. Công ty bắt đầu hoạt động tại Mỹ từ năm 1957 và xuất hàng từ nhà máy Walworth từ năm 1973. Đến năm 1998, Kikkoman mở thêm nhà máy tại Folsom, California. Hiện sản phẩm Kikkoman chiếm khoảng 60% thị trường nước tương dùng trong hộ gia đình Mỹ, theo Jiji Press.

Điều đáng chú ý là Kikkoman cho rằng thị trường vẫn còn dư địa tăng trưởng bởi số người Mỹ thường xuyên sử dụng nước tương vẫn chưa đạt mức bão hòa.

Nói cách khác, ngay cả một thương hiệu đã có vị trí mạnh cũng vẫn nhìn thấy cơ hội mở rộng.

Du khách Mỹ đến Nhật đang trở thành “kênh tiếp thị” tự nhiên

Một yếu tố mới đang thúc đẩy nhu cầu là sự gia tăng của du lịch Mỹ – Nhật.

Năm 2025, khoảng 3,11 triệu người Mỹ đã tới Nhật Bản, tăng 22,9% so với năm trước.

Những chuyến đi này không chỉ tạo doanh thu trực tiếp cho ngành du lịch và nhà hàng Nhật Bản.

Du khách còn có thể trở thành người tiêu dùng của các sản phẩm Nhật sau khi trở về Mỹ.

Một du khách Mỹ có thể lần đầu thử một loại nước tương, mì, snack, gia vị hoặc đồ uống tại Nhật. Nếu yêu thích sản phẩm đó, họ có thể tìm mua lại tại siêu thị hoặc trên các nền tảng thương mại điện tử ở Mỹ.

Đây tạo ra một vòng tuần hoàn đáng chú ý:

Du lịch Nhật Bản → trải nghiệm ẩm thực → hình thành sở thích → tìm mua sản phẩm tại Mỹ → nhu cầu tăng → doanh nghiệp mở rộng sản xuất tại Mỹ.

Một quan chức thuộc JETRO được Jiji Press dẫn lời cho rằng một “chu kỳ tích cực” đang hình thành khi du khách tiếp tục tìm kiếm những thực phẩm Nhật mà họ từng thưởng thức trong chuyến đi sau khi trở về nhà.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các nhà sản xuất thực phẩm, bởi trải nghiệm trực tiếp có thể giúp thương hiệu vượt qua rào cản về văn hóa và thói quen tiêu dùng.

Đầu tư thực phẩm Nhật tại Mỹ đã tăng mạnh

Xu hướng này không chỉ thể hiện qua một vài dự án nhà máy.

Theo số liệu của Bộ Thương mại Mỹ được Jiji Press dẫn lại, giá trị đầu tư còn lại của Nhật Bản vào lĩnh vực thực phẩm tại Mỹ đạt 8,195 tỷ USD vào cuối năm 2025, khoảng 2,5 lần so với 10 năm trước.

Con số này phản ánh quá trình quốc tế hóa ngày càng sâu của ngành thực phẩm Nhật Bản.

Đáng chú ý, xu hướng này nằm trong bối cảnh đầu tư trực tiếp của Nhật Bản vào Mỹ nói chung đang ở mức rất lớn. Theo JETRO, tổng vốn đầu tư trực tiếp của Nhật Bản tại Mỹ đạt khoảng 827 tỷ USD vào cuối năm 2025, đứng đầu trong số các quốc gia đầu tư vào nền kinh tế Mỹ.

Thực phẩm chỉ là một phần trong dòng vốn này, nhưng lại có đặc điểm khác biệt: sản phẩm phải phù hợp với thị hiếu địa phương và thường cần mạng lưới sản xuất, phân phối tương đối gần người tiêu dùng.

Vì sao doanh nghiệp Nhật không chỉ xuất khẩu từ Nhật sang Mỹ?

Một câu hỏi quan trọng là: Nếu nhu cầu tại Mỹ tăng, tại sao các công ty Nhật không đơn giản tăng xuất khẩu?

Câu trả lời nằm ở chi phí, logistics và quy mô thị trường.

Thực phẩm thường có những yêu cầu đặc thù về bảo quản, thời hạn sử dụng, vận chuyển và tiêu chuẩn an toàn. Khi khối lượng tiêu thụ đủ lớn, việc xây dựng nhà máy tại thị trường đích có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn.

Ngoài ra, sản xuất tại Mỹ còn cho phép công ty điều chỉnh sản phẩm nhanh hơn.

Ví dụ, một loại nước sốt có thể được phát triển với độ mặn, độ ngọt hoặc quy cách đóng gói phù hợp hơn với người tiêu dùng Mỹ.

Thay vì xem Mỹ là thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp Nhật đang ngày càng coi đây là cơ sở sản xuất và tăng trưởng dài hạn.

Kikkoman cho thấy mô hình “nội địa hóa” có thể kéo dài nhiều thập kỷ

Lịch sử của Kikkoman tại Mỹ là ví dụ rõ ràng cho chiến lược này.

Công ty thành lập đơn vị tại Mỹ từ năm 1957, bắt đầu xuất hàng từ nhà máy Walworth vào năm 1973 và tiếp tục mở nhà máy thứ hai ở California năm 1998. Đến năm 2026, Kikkoman tiếp tục bổ sung nhà máy thứ ba tại Wisconsin.

Quá trình này cho thấy việc xây dựng thị trường thực phẩm không thể chỉ dựa vào quảng cáo.

Doanh nghiệp cần thời gian để:

• Giáo dục người tiêu dùng.
• Xây dựng nhận diện thương hiệu.
• Phát triển sản phẩm phù hợp.
• Tạo mạng lưới phân phối.
• Làm việc với nhà hàng và ngành thực phẩm.
• Mở rộng sản xuất.
• Hình thành thói quen tiêu dùng.

Kikkoman từng phát triển các loại sốt teriyaki và công thức nấu ăn để giúp người Mỹ sử dụng nước tương trong những món ăn quen thuộc. Đây là cách biến một sản phẩm mang tính đặc trưng Nhật Bản thành một nguyên liệu có thể sử dụng rộng rãi trong bếp Mỹ.

Dân số Nhật Bản giảm đang tạo áp lực lên các doanh nghiệp thực phẩm

Ở phía bên kia của chiến lược mở rộng là vấn đề nhân khẩu học tại Nhật Bản.

Dân số Nhật đã đạt đỉnh từ năm 2008 và đang giảm. Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản dự báo tổng nhu cầu thực phẩm cũng như nhu cầu bình quân đầu người sẽ chịu tác động của dân số giảm và già hóa, khiến thị trường thực phẩm nội địa đối mặt với xu hướng thu hẹp dài hạn.

Đây là một bài toán khó đối với các nhà sản xuất.

Ngay cả khi một công ty có thương hiệu mạnh, thị trường nội địa vẫn không thể tăng trưởng mãi nếu số lượng người tiêu dùng giảm.

Do đó, doanh nghiệp có hai lựa chọn cơ bản:

Thứ nhất, cố gắng tăng giá trị trên mỗi khách hàng tại Nhật.

Thứ hai, tìm kiếm thêm khách hàng ở nước ngoài.

Đối với nhiều nhà sản xuất thực phẩm Nhật Bản, lựa chọn thứ hai ngày càng trở nên quan trọng.

Mỹ hấp dẫn vì dân số vẫn tăng

Trong khi Nhật Bản đối mặt với suy giảm dân số, Mỹ lại có quy mô dân số lớn và tiếp tục tăng.

Đây là một trong những yếu tố khiến Mỹ trở thành thị trường hấp dẫn đối với doanh nghiệp Nhật.

Quan chức JETRO được Jiji Press dẫn lại cho rằng các công ty Nhật có khả năng tiếp tục mở rộng đầu tư tại Mỹ do dân số nước này vẫn tăng, tạo nền tảng cho nhu cầu tiêu dùng dài hạn.

Với ngành thực phẩm, quy mô dân số đặc biệt quan trọng.

Một sản phẩm chỉ cần được sử dụng thường xuyên bởi một tỷ lệ nhỏ người tiêu dùng Mỹ cũng có thể tạo ra thị trường rất lớn.

Đây chính là lý do các doanh nghiệp Nhật không nhất thiết phải biến mọi người Mỹ thành người tiêu dùng thường xuyên thực phẩm Nhật. Họ chỉ cần mở rộng nhóm khách hàng sử dụng sản phẩm từng bước.

Không chỉ là sushi và ramen

Khi nói đến sự phổ biến của ẩm thực Nhật tại Mỹ, nhiều người thường nghĩ ngay đến sushi hoặc ramen.

Nhưng cơ hội kinh doanh lớn hơn nằm ở các sản phẩm có thể đi vào căn bếp Mỹ hàng ngày.

Các nhóm sản phẩm có tiềm năng bao gồm:

• Nước tương.
• Sốt teriyaki.
• Sốt ponzu.
• Miso.
• Mì ăn liền và mì khô.
• Gia vị Nhật.
• Snack.
• Đồ uống.
• Thực phẩm đông lạnh.
• Nguyên liệu phục vụ nhà hàng.
• Các sản phẩm tiện lợi.

Đây là lý do nhà máy tại Mỹ có thể phục vụ không chỉ người tiêu dùng Nhật hoặc cộng đồng người Mỹ gốc Á, mà cả nhóm người tiêu dùng Mỹ đang khám phá các nền ẩm thực quốc tế.

Làn sóng đầu tư có thể mở rộng sang nhiều doanh nghiệp khác

Kikkoman không phải trường hợp duy nhất.

Các doanh nghiệp thực phẩm Nhật Bản như Ajinomoto, Kewpie và nhiều công ty khác cũng đang tìm kiếm cơ hội tăng trưởng ngoài Nhật Bản. Xu hướng này diễn ra song song với việc các tập đoàn thực phẩm và đồ uống Nhật sử dụng M&A, đầu tư nhà máy và mở rộng mạng lưới phân phối để tăng sự hiện diện ở nước ngoài.

Đây có thể trở thành một chiến lược quan trọng hơn trong những năm tới.

Nếu thị trường Nhật Bản tăng trưởng chậm hoặc thu hẹp, doanh nghiệp cần tìm nơi khác để mở rộng doanh thu.

Mỹ có lợi thế về quy mô dân số, sức mua, hệ thống bán lẻ và khả năng tiếp nhận các xu hướng ẩm thực quốc tế.

Đồng thời, lượng khách Mỹ tới Nhật Bản tăng lên đang tạo thêm một kênh quảng bá tự nhiên cho sản phẩm.

Thị trường Mỹ cũng không phải không có thách thức

Dù triển vọng tích cực, các doanh nghiệp Nhật vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức khi mở rộng tại Mỹ.

Đầu tiên là chi phí đầu tư nhà máy và lao động.

Thứ hai là cạnh tranh với các thương hiệu địa phương và các nhà sản xuất thực phẩm quốc tế khác.

Thứ ba là thị hiếu của người Mỹ không đồng nhất. Sản phẩm phù hợp với một nhóm người tiêu dùng tại California có thể không có cùng mức độ phổ biến ở những khu vực khác.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải tính tới biến động tỷ giá, chi phí nguyên liệu, logistics và chính sách thương mại.

Do đó, xây dựng nhà máy tại Mỹ không đồng nghĩa chắc chắn với thành công. Doanh nghiệp cần duy trì tốc độ đổi mới sản phẩm và xây dựng mạng lưới phân phối đủ rộng.

Một xu hướng đáng chú ý: sản xuất gần người tiêu dùng

Động thái của các doanh nghiệp Nhật phù hợp với một xu hướng lớn hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu: localization – sản xuất gần thị trường tiêu thụ.

Một khảo sát JETRO trước đó cho thấy khoảng 64,4% doanh nghiệp Nhật được khảo sát cho biết sản phẩm phục vụ thị trường Mỹ chủ yếu được sản xuất tại Mỹ, tăng so với 60,8% trong khảo sát năm 2023. Khoảng 80,4% doanh nghiệp cho biết họ dự định duy trì tình trạng sản xuất hiện tại thay vì xem xét lại địa điểm.

Đối với ngành thực phẩm, xu hướng này càng dễ hiểu.

Thay vì vận chuyển sản phẩm từ Nhật hàng nghìn kilomet, doanh nghiệp có thể sản xuất tại Mỹ, mua một phần nguyên liệu tại địa phương và đưa sản phẩm trực tiếp tới các hệ thống bán lẻ hoặc nhà hàng.

Điều đó giúp chuỗi cung ứng linh hoạt hơn và đưa doanh nghiệp đến gần khách hàng hơn.

Làn sóng đầu tư của các nhà sản xuất thực phẩm Nhật Bản vào Mỹ cho thấy ẩm thực Nhật đang chuyển từ một xu hướng tiêu dùng thành một cơ hội kinh doanh dài hạn.

Kikkoman xây dựng nhà máy thứ ba tại Wisconsin là ví dụ nổi bật. Công ty không chỉ muốn bán thêm nước tương cho người Mỹ mà đang tiếp tục mở rộng năng lực sản xuất ngay tại thị trường này. Trong khi đó, lượng khách Mỹ tới Nhật Bản tăng lên đang tạo ra một vòng tuần hoàn mới: du khách trải nghiệm sản phẩm tại Nhật, hình thành sở thích và sau đó tìm kiếm sản phẩm tương tự khi trở về Mỹ.

Ở phía Nhật Bản, áp lực nhân khẩu học khiến các công ty khó dựa hoàn toàn vào thị trường nội địa. Ở phía Mỹ, dân số và nhu cầu tiêu dùng tạo ra không gian tăng trưởng lớn hơn.

Vì vậy, đầu tư vào Mỹ có thể không chỉ là câu chuyện mở thêm nhà máy. Đó còn là cách các doanh nghiệp Nhật tái định vị mình từ nhà xuất khẩu thành nhà sản xuất quốc tế, xây dựng thương hiệu ngay tại nơi khách hàng sinh sống.

Nếu xu hướng này tiếp tục, những sản phẩm như nước tương, miso, teriyaki, mì và nhiều loại gia vị Nhật có thể ngày càng trở thành một phần quen thuộc trong căn bếp Mỹ, mở ra một thị trường tăng trưởng mới cho các nhà sản xuất Nhật Bản trong bối cảnh nhu cầu tại quê nhà chịu sức ép từ thay đổi nhân khẩu học.

Câu hỏi về các nhà sản xuất thực phẩm Nhật Bản đầu tư vào Mỹ

Vì sao các công ty thực phẩm Nhật Bản tăng đầu tư vào Mỹ?

Hai động lực chính là nhu cầu thực phẩm Nhật tại Mỹ tăng và thị trường nội địa Nhật chịu áp lực từ dân số giảm. Mỹ có quy mô dân số lớn và tiếp tục tăng, tạo cơ hội cho doanh nghiệp mở rộng doanh thu trong dài hạn.

Kikkoman đang đầu tư gì tại Mỹ?

Kikkoman đã mở nhà máy sản xuất thứ ba tại Jefferson, Wisconsin. Nhà máy bắt đầu xây dựng năm 2024, vận hành sản xuất nước tương từ tháng 5/2026 và dự kiến xuất hàng từ tháng 10/2026. Công ty cũng xem xét sản xuất thêm teriyaki và ponzu tại cơ sở này.

Người Mỹ có thực sự thúc đẩy nhu cầu thực phẩm Nhật không?

Nhu cầu đang tăng và không chỉ đến từ người tiêu dùng Mỹ. Lượng khách Mỹ tới Nhật Bản tăng mạnh, với khoảng 3,11 triệu lượt trong năm 2025, tăng 22,9%. Những du khách này có thể tiếp tục tìm mua các sản phẩm Nhật mà họ đã trải nghiệm sau khi trở về.

Vì sao doanh nghiệp Nhật không chỉ xuất khẩu thực phẩm sang Mỹ?

Sản xuất tại Mỹ giúp doanh nghiệp rút ngắn chuỗi cung ứng, chủ động nguồn hàng và phản ứng nhanh hơn với nhu cầu thị trường. Khi doanh số đủ lớn, đầu tư nhà máy tại Mỹ có thể trở thành một phần của chiến lược dài hạn thay vì chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu từ Nhật.

Thị trường thực phẩm Nhật Bản có đang thu hẹp không?

Nhật Bản đang đối mặt với dân số giảm và già hóa. Bộ Nông nghiệp Nhật Bản dự báo tổng nhu cầu thực phẩm sẽ chịu áp lực giảm trong dài hạn, tạo động lực để các doanh nghiệp tìm kiếm thị trường nước ngoài.

Nguồn tham khảo

• Jiji Press / Nippon.com – thông tin về xu hướng các nhà sản xuất thực phẩm Nhật Bản tăng đầu tư vào Mỹ và lượng khách Mỹ tới Nhật.
• Kikkoman – thông tin chính thức về nhà máy thứ ba tại Jefferson, Wisconsin.
• The Japan Times – hoạt động mở rộng sản xuất của Kikkoman tại Mỹ.
• JETRO – báo cáo về đầu tư Nhật Bản tại Mỹ và xu hướng sản xuất phục vụ thị trường Mỹ.
• Bộ Nông nghiệp Nhật Bản – triển vọng dân số và nhu cầu thực phẩm nội địa.