Bong bóng AI bắt đầu xì hơi? Hơn 1.300 tỷ USD vốn hóa “bốc hơi” khỏi Big Tech chỉ trong một tuần

Hơn 1 nghìn tỷ USD vốn hóa Big Tech biến mất vì nỗi lo bong bóng AI

Thị trường chứng khoán Mỹ vừa chứng kiến một cú rung lắc mạnh khi các công ty công nghệ lớn đồng loạt bị bán tháo, cuốn bay hơn 1.300 tỷ USD giá trị vốn hóa chỉ trong vòng một tuần. Nguyên nhân không đến từ suy thoái kinh tế hay khủng hoảng tài chính truyền thống, mà xuất phát từ một câu hỏi ngày càng lớn trong giới đầu tư: liệu cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) có đang đi quá xa?

Theo dữ liệu từ FactSet, nhóm Big Tech bao gồm Microsoft, Nvidia, Oracle, Meta, Amazon và Alphabet đều ghi nhận mức giảm giá cổ phiếu trong tuần tính đến thời điểm đóng cửa thị trường hôm thứ Năm. Tổng cộng, 1,35 nghìn tỷ USD đã “bốc hơi” khỏi giá trị thị trường của các tập đoàn này, đánh dấu một trong những đợt điều chỉnh lớn nhất kể từ khi làn sóng AI bùng nổ.

Chi tiêu AI khổng lồ: Động lực tăng trưởng hay gánh nặng dài hạn?

Làn sóng bán tháo diễn ra trong bối cảnh các báo cáo lợi nhuận cho thấy các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn vẫn tiếp tục chi tiêu mạnh tay cho AI. Theo Financial Times, Big Tech dự kiến đổ tới 660 tỷ USD vào AI chỉ riêng trong năm nay – con số thậm chí còn lớn hơn GDP của nhiều quốc gia như UAE, Singapore hay Israel.

Trong ngắn hạn, những khoản đầu tư này giúp củng cố vị thế dẫn đầu công nghệ. Tuy nhiên, về dài hạn, nhà đầu tư bắt đầu lo ngại về khả năng hoàn vốn (ROI), đặc biệt khi chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu, đào tạo mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và mở rộng hạ tầng đang leo thang nhanh chóng.

Paul Markham, Giám đốc đầu tư tại GAM Investments, nhận định với CNBC rằng cổ phiếu các công ty phát triển phần cứng AI sẽ còn biến động mạnh khi “tâm lý thị trường tiếp tục lan rộng”. Theo ông, những câu hỏi xoay quanh quy mô vốn đầu tư (capex), lợi nhuận tương lai và nguy cơ dư thừa năng lực sản xuất sẽ còn ám ảnh thị trường trong thời gian dài.

Amazon – tâm điểm của lo ngại về capex AI

Trong mùa báo cáo lợi nhuận này, Amazon trở thành cái tên gây chú ý nhất khi công bố kế hoạch chi tiêu vốn lên tới 200 tỷ USD, tăng 56% so với năm trước và vượt xa kỳ vọng của thị trường. Phần lớn khoản đầu tư này được dồn cho Amazon Web Services (AWS) – mảng kinh doanh cốt lõi trong cuộc đua AI.

Mamta Valechha, nhà phân tích tại Quilter Cheviot, cho rằng dù ban lãnh đạo Amazon tỏ ra tự tin về lợi nhuận dài hạn, nhưng sự thiếu minh bạch về thời điểm và mức độ sinh lời đang khiến nhà đầu tư bất an. Theo bà, tâm lý thị trường đã chuyển từ nỗi sợ “bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua AI” sang việc đặt câu hỏi về mọi khía cạnh của cuộc chơi này.

Phản ứng của thị trường thể hiện rõ điều đó: cổ phiếu Amazon giảm tới 8% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa ngày thứ Sáu, trong khi Alphabet giảm nhẹ 1%, Meta gần như đi ngang. Một số cổ phiếu như Microsoft, Nvidia và Oracle có hồi phục nhẹ, nhưng không đủ để xóa đi áp lực bán chung.

Apple – ngoại lệ hiếm hoi giữa cơn bão AI

Trái ngược với phần còn lại của Big Tech, Apple – công ty từng bị Phố Wall chỉ trích vì “chậm chân” trong chiến lược AI – lại chứng kiến giá cổ phiếu tăng khoảng 7% kể từ đầu tuần. Động lực chính đến từ nhu cầu iPhone tăng mạnh, theo chia sẻ của CEO Tim Cook.

Diễn biến này cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: trong khi các công ty đổ hàng trăm tỷ USD vào AI và chịu áp lực từ nhà đầu tư, Apple với cách tiếp cận thận trọng hơn lại được thị trường “thưởng công”.

Michael Field, chiến lược gia trưởng tại Morningstar, nhận định: “Cuộc chơi đang trở nên nhị phân. Hoặc các khoản đầu tư AI khổng lồ sẽ mang lại lợi nhuận vượt trội, hoặc chúng sẽ trở thành gánh nặng, làm lãng phí tiền của cổ đông.”

Bong bóng AI hay chỉ là điều chỉnh cần thiết?

Câu hỏi lớn nhất lúc này không phải là AI có quan trọng hay không, mà là tốc độ và quy mô đầu tư hiện tại có hợp lý hay không. Khi kỳ vọng tăng trưởng đã được phản ánh quá nhiều vào giá cổ phiếu, chỉ một dấu hiệu bất ổn nhỏ cũng đủ kích hoạt làn sóng chốt lời quy mô lớn.

Đợt bán tháo hơn 1.300 tỷ USD vốn hóa có thể chưa phải là dấu chấm hết cho Big Tech, nhưng nó là lời cảnh báo rõ ràng rằng thị trường không còn “mù quáng” với AI. Trong giai đoạn tới, các nhà đầu tư nhiều khả năng sẽ đòi hỏi kết quả tài chính cụ thể, thay vì chỉ những lời hứa về tương lai công nghệ.

Câu hỏi thường gặp về đợt bán tháo cổ phiếu Big Tech