Bác sĩ tim mạch cảnh báo 9 món ăn Mỹ: Có trả tiền cũng không lựa chọn

Sau hơn 20 năm điều trị cho những bệnh nhân mắc bệnh tim, tắc nghẽn động mạch và các vấn đề chuyển hóa, một bác sĩ tim mạch cho biết ông nhận thấy một điểm chung đáng chú ý: không ít người bệnh đã cố gắng tập thể dục, kiểm soát căng thẳng nhưng vẫn phải đối mặt với các vấn đề tim mạch nghiêm trọng.

Theo vị bác sĩ này, một trong những yếu tố đáng được xem xét là thói quen ăn uống hàng ngày.

Đáng nói, một số thực phẩm phổ biến lại được tiếp thị bằng những thông điệp khiến người tiêu dùng dễ cho rằng chúng là lựa chọn lành mạnh, chẳng hạn “ít chất béo”, “có nguồn gốc thực vật” hoặc bổ sung các thành phần có lợi cho sức khỏe.

Tuy nhiên, theo quan điểm của bác sĩ, vấn đề nằm ở tổng thể thành phần dinh dưỡng, mức độ chế biến, lượng đường, natri và chất béo trong những sản phẩm này.

Dưới đây là 9 nhóm thực phẩm mà vị bác sĩ cho biết ông tránh sử dụng và những lựa chọn thay thế được ông gợi ý.

1. Ngũ cốc ăn sáng nhiều đường

Ngũ cốc ăn sáng là món quen thuộc trong nhiều gia đình Mỹ. Sản phẩm thường được đóng gói bắt mắt, sử dụng hình ảnh vui nhộn và đôi khi đi kèm những thông điệp liên quan đến sức khỏe.

Nhưng theo vị bác sĩ tim mạch, một số loại ngũ cốc chứa lượng đường bổ sung khá cao và có thể giống một món tráng miệng hơn là một bữa sáng cân bằng.

Việc tiêu thụ nhiều carbohydrate tinh chế và đường bổ sung có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau ăn. Với những người thường xuyên duy trì kiểu ăn uống này, tình trạng kiểm soát đường huyết kém có thể liên quan đến các vấn đề chuyển hóa như kháng insulin.

Đây là vấn đề đáng quan tâm bởi sức khỏe chuyển hóa có mối liên hệ chặt chẽ với nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Lựa chọn thay thế: Yến mạch cán dẹt kết hợp với các loại quả mọng và quế. Đây là cách bổ sung chất xơ và tạo cảm giác no lâu hơn mà không cần phụ thuộc vào lượng đường bổ sung cao.

2. Thịt nguội và thịt chế biến sẵn

Thịt nguội, xúc xích và nhiều loại thịt chế biến sẵn có ưu điểm là tiện lợi, dễ bảo quản và có thể sử dụng ngay.

Tuy nhiên, đây cũng là nhóm thực phẩm được vị bác sĩ đặc biệt lưu ý.

Một số loại thịt chế biến có thể chứa nitrat, nitrit và hàm lượng natri cao. Việc tiêu thụ thường xuyên thịt chế biến đã được nghiên cứu về mối liên quan với nhiều nguy cơ sức khỏe, trong đó có bệnh tim mạch và một số bệnh lý khác.

Theo quan điểm được chia sẻ trong nội dung gốc, nếu một sản phẩm thịt có thời hạn bảo quản rất dài, người tiêu dùng nên đặc biệt chú ý đến danh sách thành phần và mức độ chế biến.

Lựa chọn thay thế: Có thể tự nướng ức gà hoặc thịt gà tây, sau đó thái lát để sử dụng trong bánh mì hoặc salad. Cách này giúp chủ động hơn về lượng muối và các thành phần được sử dụng trong quá trình chế biến.

3. Nước ngọt và nước tăng lực

Đồ uống có đường là một trong những nguồn đường bổ sung dễ bị bỏ qua nhất trong chế độ ăn hàng ngày.

Một lon nước ngọt có thể được uống rất nhanh nhưng lượng đường và năng lượng đi kèm lại có thể đáng kể. Việc thường xuyên tiêu thụ đồ uống nhiều đường có thể góp phần làm tăng tổng lượng đường bổ sung và năng lượng trong khẩu phần.

Nước tăng lực cũng cần được xem xét riêng bởi ngoài đường, một số sản phẩm còn chứa caffeine và các chất kích thích khác.

Với những người đang có vấn đề về huyết áp, đường huyết hoặc tim mạch, việc lựa chọn đồ uống nên được cân nhắc dựa trên tình trạng sức khỏe cá nhân.

Vị bác sĩ cũng đề cập đến đồ uống “ăn kiêng” sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo và cho rằng người tiêu dùng không nên mặc định rằng mọi sản phẩm không đường đều là lựa chọn tối ưu.

Lựa chọn thay thế: Nước lọc, nước khoáng có ga pha chanh hoặc trà thảo mộc không đường.

4. Đồ ăn nhanh chiên rán và đồ ăn vặt ở hội chợ

Xúc xích chiên, khoai tây chiên, bánh phễu và nhiều món ăn nhanh chiên ngập dầu có sức hấp dẫn lớn nhờ hương vị đậm đà và lớp vỏ giòn.

Nhưng đây lại là nhóm thực phẩm mà bác sĩ tim mạch khuyên nên hạn chế.

Vấn đề không chỉ nằm ở dầu chiên mà còn ở lượng calo, chất béo và natri thường đi kèm các món ăn này. Khi thực phẩm được chiên ở nhiệt độ cao, chất lượng của dầu cũng có thể thay đổi tùy thuộc vào loại dầu, thời gian sử dụng và điều kiện chế biến.

Một chế độ ăn thường xuyên có nhiều thực phẩm chiên rán, nhiều chất béo bão hòa, natri và năng lượng có thể không có lợi cho sức khỏe tim mạch.

Thay vì hình dung đồ chiên rán như một món ăn vô hại vì kích thước nhỏ, người tiêu dùng nên nhìn vào tổng thể khẩu phần và tần suất sử dụng.

Lựa chọn thay thế: Các món nướng hoặc áp chảo tại nhà, sử dụng lượng dầu phù hợp, kết hợp với rau củ và nguồn protein ít chế biến.

5. Bánh mì trắng và tinh bột tinh chế

Bánh mì trắng, bánh quy giòn và nhiều sản phẩm làm từ bột tinh chế thường có hàm lượng chất xơ thấp hơn so với các sản phẩm làm từ ngũ cốc nguyên hạt.

Khi phần cám và mầm của hạt bị loại bỏ trong quá trình chế biến, một phần chất xơ và các chất dinh dưỡng tự nhiên cũng bị giảm.

Các sản phẩm tinh chế có thể được tiêu hóa nhanh hơn và ảnh hưởng đến đường huyết rõ hơn so với nguồn carbohydrate giàu chất xơ.

Với những người có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 hoặc đang kiểm soát đường huyết, lựa chọn nguồn carbohydrate chất lượng cao là một phần quan trọng của chế độ ăn.

Lựa chọn thay thế: Bánh mì nguyên cám 100% hoặc bánh mì làm từ ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời kiểm tra kỹ thành phần thay vì chỉ dựa vào những từ như “healthy” hay “multigrain” trên bao bì.

6. Bơ thực vật và các loại bơ thay thế

Bơ thực vật từng được quảng bá như một lựa chọn thay thế cho bơ động vật. Tuy nhiên, thành phần của các sản phẩm đã thay đổi đáng kể theo thời gian.

Đặc biệt, chất béo chuyển hóa công nghiệp là thành phần được các chuyên gia dinh dưỡng đặc biệt quan tâm. Chất béo chuyển hóa có thể làm tăng cholesterol LDL và giảm cholesterol HDL, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến nguy cơ bệnh tim mạch.

Nhiều quốc gia đã siết chặt việc sử dụng chất béo chuyển hóa công nghiệp, vì vậy người tiêu dùng không nên mặc định rằng mọi loại bơ thực vật hiện nay đều giống nhau.

Điều quan trọng là đọc bảng thành phần và thông tin dinh dưỡng của từng sản phẩm.

Lựa chọn thay thế: Dầu ô liu nguyên chất có thể là một lựa chọn phù hợp trong nhiều cách chế biến. Với bơ động vật, lượng sử dụng cũng nên được cân nhắc trong tổng thể chế độ ăn.

7. Các loại “thịt” thực vật được chế biến cao

Một sản phẩm có nguồn gốc thực vật không đồng nghĩa với việc nó luôn là lựa chọn tốt nhất cho sức khỏe.

Đây là điểm đáng chú ý khi ngày càng có nhiều sản phẩm thay thế thịt xuất hiện trên thị trường.

Một số sản phẩm “thịt thực vật” được chế biến qua nhiều công đoạn và có thể chứa lượng natri đáng kể, dầu, chất tạo cấu trúc, protein cô lập và nhiều phụ gia khác.

Điều đó không có nghĩa mọi sản phẩm có nguồn gốc thực vật đều không tốt. Ngược lại, nhiều thực phẩm thực vật nguyên bản như đậu, đậu lăng, rau củ, hạt và ngũ cốc nguyên hạt là những thành phần quan trọng của nhiều chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

Điểm khác biệt nằm ở mức độ chế biến và thành phần dinh dưỡng thực tế.

Lựa chọn thay thế: Đậu lăng, các loại đậu, đậu phụ và những nguồn protein thực vật ít qua chế biến.

8. Súp đóng hộp có hàm lượng natri cao

Súp đóng hộp có thể là giải pháp nhanh chóng cho một bữa ăn, đặc biệt với những người bận rộn.

Nhưng một số sản phẩm có thể chứa lượng natri rất cao. Tiêu thụ quá nhiều natri có thể làm tăng huyết áp ở những người nhạy cảm với muối, qua đó làm tăng gánh nặng lên hệ tim mạch.

Đối với người mắc tăng huyết áp, suy tim hoặc một số bệnh lý liên quan, kiểm soát lượng natri trong khẩu phần có thể đặc biệt quan trọng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào số calo, người mua nên kiểm tra cả hàm lượng natri trên nhãn sản phẩm.

Lựa chọn thay thế: Súp tự nấu với rau củ tươi, các loại đậu, thịt nạc và thảo mộc. Khi tự nấu, người dùng có thể chủ động kiểm soát lượng muối đưa vào món ăn.

9. Kem pha cà phê có hương vị

Một trong những thói quen tưởng như nhỏ nhất nhưng được vị bác sĩ đề cập là sử dụng kem pha cà phê có hương vị.

Một số sản phẩm có thể chứa đường bổ sung, dầu thực vật, chất tạo hương và nhiều thành phần khác để tạo độ béo và hương vị.

Nếu sử dụng một lượng nhỏ trong một lần thì tác động có thể không đáng kể đối với tất cả mọi người. Tuy nhiên, vấn đề có thể xuất hiện khi sản phẩm được sử dụng hàng ngày trong thời gian dài và trở thành một phần cố định của khẩu phần.

Lựa chọn thay thế: Có thể sử dụng sữa hạnh nhân hoặc sữa yến mạch không đường, kết hợp với quế hoặc một lượng nhỏ chiết xuất vani để tạo hương vị.

Không phải thực phẩm nào cũng cần loại bỏ hoàn toàn

Thông điệp quan trọng từ danh sách trên không nhất thiết là người tiêu dùng phải loại bỏ hoàn toàn 9 nhóm thực phẩm khỏi chế độ ăn.

Sức khỏe tim mạch chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm tuổi tác, di truyền, huyết áp, cholesterol, đường huyết, cân nặng, mức độ vận động, giấc ngủ, hút thuốc và chế độ ăn tổng thể.

Một món ăn đơn lẻ khó có thể quyết định sức khỏe tim mạch của một người. Điều đáng quan tâm hơn là tần suất sử dụng, khẩu phần và mô hình ăn uống kéo dài trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Chẳng hạn, nếu một người thường xuyên uống nước ngọt, ăn thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm chiên rán và ít rau quả, việc thay đổi một vài thói quen có thể mang lại ý nghĩa lớn hơn so với việc quá tập trung vào một món ăn cụ thể.

Thay đổi nhỏ có thể quan trọng hơn một chế độ ăn cực đoan

Một trong những điểm đáng chú ý trong lời khuyên của vị bác sĩ là người đọc không nhất thiết phải thay đổi toàn bộ chế độ ăn uống chỉ sau một đêm.

Thay vào đó, có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ.

Ví dụ, thay nước ngọt bằng nước lọc, thay bánh mì trắng bằng bánh mì nguyên cám, tăng lượng rau và đậu trong bữa ăn, giảm thịt chế biến hoặc tự nấu súp thay vì sử dụng sản phẩm đóng hộp nhiều natri.

Những thay đổi này nếu được duy trì lâu dài có thể giúp cải thiện chất lượng tổng thể của khẩu phần.

Điều quan trọng là xây dựng một chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe, khả năng tài chính, thói quen sinh hoạt và sở thích cá nhân.

9 món ăn này có thực sự “gây bệnh tim”?

Không nên hiểu danh sách trên theo nghĩa cứ ăn một trong chín loại thực phẩm là chắc chắn mắc bệnh tim.

Mối liên hệ giữa thực phẩm và bệnh tim phức tạp hơn nhiều. Nguy cơ phụ thuộc vào tổng lượng tiêu thụ, tần suất, khẩu phần, các thực phẩm khác trong chế độ ăn và tình trạng sức khỏe của từng người.

Đặc biệt, một số nhận định trong nội dung gốc, chẳng hạn việc đồ uống “ăn kiêng” hoặc một số phụ gia cụ thể “tệ hơn” đồ uống có đường, không nên được xem là kết luận y khoa áp dụng cho tất cả mọi người.

Người có bệnh tim, tăng huyết áp, tiểu đường, cholesterol cao hoặc đang sử dụng thuốc nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thực hiện thay đổi lớn trong chế độ ăn.

Sau nhiều năm điều trị các vấn đề liên quan đến tim mạch, vị bác sĩ trong bài viết cho rằng những lựa chọn thực phẩm hàng ngày có thể đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.

Chín nhóm thực phẩm được ông tránh gồm ngũ cốc ăn sáng nhiều đường, thịt chế biến sẵn, nước ngọt và nước tăng lực, đồ chiên rán, bánh mì trắng và tinh bột tinh chế, một số loại bơ thực vật, sản phẩm thay thế thịt chế biến cao, súp đóng hộp nhiều natri và kem pha cà phê có hương vị.

Điểm chung không nhất thiết nằm ở việc từng món ăn là “xấu” hay “tốt” một cách tuyệt đối, mà nằm ở mức độ chế biến, thành phần dinh dưỡng, khẩu phần và tần suất sử dụng.

Một chế độ ăn hướng đến sức khỏe tim mạch thường nên ưu tiên thực phẩm ít chế biến, rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, nguồn protein phù hợp và kiểm soát lượng đường bổ sung, natri cùng chất béo không có lợi.

Quan trọng nhất, người đang có bệnh tim mạch hoặc các vấn đề chuyển hóa không nên tự ý thay đổi thuốc hay áp dụng một chế độ ăn cực đoan chỉ dựa trên một bài viết. Thông tin trên mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn y khoa cá nhân.

Nguồn tham khảo: Nội dung được biên tập dựa trên thông tin do người dùng cung cấp về chia sẻ của một bác sĩ tim mạch sau nhiều năm điều trị bệnh nhân tim mạch. Các khuyến nghị về chế độ ăn uống cần được đối chiếu với hướng dẫn y khoa chính thống và tình trạng sức khỏe cụ thể của từng người.

Những câu hỏi thường gặp về thực phẩm và sức khỏe tim mạch

Ăn ngũ cốc ăn sáng có tốt cho tim không?

Không phải tất cả ngũ cốc ăn sáng đều giống nhau. Nên ưu tiên sản phẩm ít đường bổ sung, giàu chất xơ và có thành phần ngũ cốc nguyên hạt thay vì những sản phẩm chứa nhiều đường và tinh bột tinh chế.

Có cần loại bỏ hoàn toàn thịt chế biến khỏi chế độ ăn?

Không nhất thiết mọi người đều phải áp dụng cùng một chế độ ăn. Tuy nhiên, nếu đang quan tâm đến sức khỏe tim mạch, nên hạn chế thịt chế biến và ưu tiên nguồn protein ít chế biến như cá, thịt gia cầm, đậu và các loại hạt tùy nhu cầu dinh dưỡng.

Uống nước ngọt không đường có tốt hơn nước ngọt thông thường không?

Đồ uống không đường có thể giúp giảm lượng đường và calo so với nước ngọt có đường. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa chúng nên thay thế hoàn toàn nước lọc. Việc lựa chọn đồ uống nên dựa trên tổng thể chế độ ăn và tình trạng sức khỏe.

Người bị tăng huyết áp có nên ăn súp đóng hộp?

Cần kiểm tra hàm lượng natri trên nhãn. Một số loại súp đóng hộp có lượng natri cao và có thể không phù hợp với người cần hạn chế muối. Tự nấu với nguyên liệu tươi là cách dễ kiểm soát lượng natri hơn.

Bánh mì nguyên cám có thực sự tốt hơn bánh mì trắng?

Nhìn chung, bánh mì nguyên cám chứa nhiều chất xơ và chất dinh dưỡng hơn bánh mì làm từ bột tinh chế. Tuy nhiên, người mua vẫn nên kiểm tra thành phần và thông tin dinh dưỡng vì không phải mọi sản phẩm được quảng cáo là “ngũ cốc nguyên hạt” đều có thành phần giống nhau.

Có nên thay đổi toàn bộ chế độ ăn ngay lập tức?

Không nhất thiết. Với nhiều người, việc thay đổi từng bước và duy trì lâu dài có thể thực tế hơn. Nếu đang mắc bệnh tim mạch hoặc bệnh chuyển hóa, nên trao đổi với bác sĩ trước khi thực hiện thay đổi lớn.