Alice Walton là một trường hợp khá đặc biệt trong giới tỷ phú Mỹ. Bà sở hữu khối tài sản hơn 100 tỷ USD nhờ phần tài sản thừa kế gắn với Walmart, nhưng không trực tiếp điều hành tập đoàn bán lẻ khổng lồ này và cũng không giữ ghế trong hội đồng quản trị Walmart như một số thành viên khác trong gia đình.
Thay vào đó, ở tuổi 76, Alice Walton dành phần lớn sự quan tâm cho nghệ thuật, giáo dục và đặc biệt là lĩnh vực y tế.
Một trong những dự án đáng chú ý nhất của bà là Alice L. Walton School of Medicine (AWSOM) tại Bentonville, Arkansas – quê hương của gia đình Walton và cũng là nơi đặt trụ sở của Walmart.
Trường bắt đầu đón sinh viên từ năm 2025 và áp dụng chính sách miễn học phí cho năm khóa đầu tiên. Tuy nhiên, “miễn học phí” không đồng nghĩa toàn bộ chi phí học y đều bằng 0, bởi sinh viên vẫn phải trang trải bảo hiểm, tài liệu, chi phí sinh hoạt và một số khoản phí khác.
Tài sản Alice Walton tăng mạnh dù không điều hành Walmart
Alice Walton là con gái duy nhất của Sam Walton, nhà sáng lập Walmart.
Theo Forbes, nguồn tài sản chính của bà đến từ cổ phần Walmart được thừa kế. Forbes hiện ước tính tài sản của Alice Walton ở khoảng 119 tỷ USD vào giữa tháng 9/2026, với con số có thể thay đổi theo giá cổ phiếu Walmart.
Một bài viết của Fortune hồi tháng 9 cho biết tài sản của Walton đã tăng khoảng 33 tỷ USD từ tháng 3/2025 đến tháng 3/2026, trong bối cảnh cổ phiếu Walmart tăng giá mạnh.
Điều đáng chú ý là sự gia tăng tài sản này không đến từ việc Alice Walton trực tiếp điều hành Walmart.
Bà không giữ vai trò điều hành tập đoàn và cũng không ngồi trong hội đồng quản trị của Walmart. Thay vào đó, giá trị tài sản của bà chủ yếu biến động theo giá trị phần sở hữu của gia đình Walton tại nhà bán lẻ này.
Đây là một ví dụ điển hình về cách tài sản của các gia đình sáng lập những tập đoàn lớn có thể tiếp tục tăng theo thời gian ngay cả khi thành viên thừa kế không trực tiếp tham gia điều hành doanh nghiệp.
Gia đình Walton vẫn kiểm soát lượng cổ phần Walmart rất lớn
Theo dữ liệu được Fortune dẫn từ báo cáo ủy quyền năm 2026 của Walmart, Walton Enterprises nắm giữ khoảng 3 tỷ cổ phiếu Walmart và có quyền biểu quyết đối với thêm khoảng 513 triệu cổ phiếu do Walton Family Holdings Trust nắm giữ.
Alice Walton được ước tính sở hữu trực tiếp khoảng 20 triệu cổ phiếu Walmart.
Tuy nhiên, phần lớn tài sản của bà gắn với các cấu trúc sở hữu gia đình và các tài sản được thừa kế.
Điều đó tạo ra một cơ chế tương đối đơn giản về mặt tài sản: khi giá cổ phiếu Walmart tăng, giá trị tài sản ròng của các thành viên gia đình Walton cũng có xu hướng tăng.
Ngược lại, nếu cổ phiếu Walmart giảm mạnh, giá trị tài sản của họ cũng có thể giảm đáng kể trên giấy tờ.
Điểm này giúp lý giải vì sao Alice Walton có thể gia tăng hàng chục tỷ USD tài sản trong một năm mà không cần thành lập một công ty mới hay trực tiếp điều hành Walmart.
Alice Walton từng làm việc trong lĩnh vực kinh doanh và tài chính
Dù hiện nay được biết đến nhiều hơn với hoạt động từ thiện, Alice Walton không phải người chưa từng làm việc trong lĩnh vực kinh doanh.
Sau khi tốt nghiệp Trinity University năm 1971, bà từng có thời gian làm việc tại Walmart với vai trò liên quan đến mua hàng.
Sau đó, Walton chuyển sang lĩnh vực tài chính, từng làm môi giới chứng khoán tại EF Hutton và tham gia hoạt động đầu tư tại Arvest, ngân hàng thuộc gia đình Walton.
Năm 1988, bà thành lập công ty đầu tư Llama Company.
Tuy nhiên, doanh nghiệp này không tồn tại lâu dài. Theo Bloomberg, Llama Company đã đóng cửa sau cú sốc của thị trường trái phiếu năm 1998.
Sau giai đoạn đó, hướng đi của Alice Walton ngày càng chuyển sang nghệ thuật, giáo dục và hoạt động thiện nguyện.
Từ nghệ thuật đến y khoa
Một trong những dấu ấn nổi bật nhất của Alice Walton là Crystal Bridges Museum of American Art tại Bentonville.
Bảo tàng mở cửa năm 2011 và trở thành một trong những dự án nghệ thuật lớn gắn với tên tuổi của bà.
Nhưng y tế mới là lĩnh vực mà Walton đang dành nguồn lực ngày càng lớn.
Năm 2021, bà thành lập Alice L. Walton School of Medicine tại Bentonville. Bà đã cam kết khoảng 250 triệu USD để tài trợ cho trường y này. Forbes trước đó cho biết khoản tài trợ gần 250 triệu USD là một trong những khoản đóng góp từ thiện lớn nhất được ghi nhận của Walton.
Mục tiêu của trường không chỉ là đào tạo bác sĩ theo mô hình truyền thống.
AWSOM giới thiệu chương trình đào tạo y khoa bốn năm kết hợp y học với nghệ thuật, nhân văn và cách tiếp cận “whole health”, tức quan tâm đến sức khỏe con người một cách toàn diện.
Trường y miễn học phí nhưng không phải miễn toàn bộ chi phí
Trường Alice L. Walton School of Medicine bắt đầu đón khóa sinh viên đầu tiên vào năm 2025 với 48 sinh viên. Forbes hiện cũng ghi nhận đây là khóa MD đầu tiên của trường.
Chính sách đáng chú ý nhất là trường miễn học phí cho 5 khóa đầu tiên, từ mùa thu năm 2025 đến mùa thu năm 2029. Chính sách miễn học phí áp dụng trong bốn năm đào tạo của chương trình.
Tuy nhiên, sinh viên vẫn phải đối mặt với những khoản chi phí khác.
Theo bảng dự toán chi phí của trường, ngoài học phí còn có bảo hiểm y tế và khuyết tật, sách vở, vật tư, phí cấp phép/chứng nhận và đặc biệt là chi phí ăn ở, đi lại.
Vì vậy, cách gọi chính xác hơn là miễn học phí, thay vì “đại học y hoàn toàn miễn phí”.
Điểm khác biệt này quan trọng đối với những sinh viên đang cân nhắc chương trình, bởi chi phí sinh hoạt trong bốn năm học vẫn có thể rất đáng kể.
Vì sao Alice Walton muốn thay đổi cách đào tạo bác sĩ?
Triết lý của Alice Walton tập trung vào một vấn đề rộng hơn chi phí đào tạo.
Bà cho rằng hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện nay đôi khi chưa tạo đủ động lực để bác sĩ dành nhiều thời gian cho các vấn đề như dinh dưỡng, vận động và phòng ngừa bệnh tật.
Đây cũng là lý do chương trình của AWSOM nhấn mạnh vào cách tiếp cận toàn diện đối với sức khỏe.
Thay vì chỉ tập trung vào điều trị một căn bệnh cụ thể, mô hình này hướng đến việc nhìn bệnh nhân trong tổng thể các yếu tố thể chất, tinh thần, xã hội và lối sống.
Đó cũng là nơi nghệ thuật được đưa vào câu chuyện y khoa.
Alice Walton từng mô tả sự kết hợp giữa nghệ thuật và y học là một giao điểm mà bà đặc biệt quan tâm.
Theo cách tiếp cận này, môi trường đào tạo bác sĩ không chỉ xoay quanh bệnh viện, phòng thí nghiệm và sách giáo khoa mà còn có thể sử dụng nghệ thuật, thiết kế và môi trường sống như những thành tố hỗ trợ trải nghiệm của bệnh nhân.
AWSOM đang mở rộng quy mô đào tạo
Sau khóa đầu tiên gồm 48 sinh viên, trường tiếp tục tuyển khóa thứ hai, đưa tổng số sinh viên lên khoảng 96 theo nội dung gốc.
Việc mở rộng này đánh dấu bước tiếp theo trong kế hoạch xây dựng một trường y mới tại Bentonville.
Đối với một cơ sở đào tạo y khoa mới, thách thức không chỉ nằm ở việc tuyển sinh.
Trường phải xây dựng đội ngũ giảng viên, phát triển chương trình đào tạo, bảo đảm tiêu chuẩn kiểm định, tạo mạng lưới thực hành lâm sàng và chứng minh hiệu quả đào tạo trong thời gian dài.
AWSOM đã đạt trạng thái kiểm định sơ bộ từ Liaison Committee on Medical Education trước khi tuyển khóa đầu tiên.
Alice Walton không phải tỷ phú duy nhất tài trợ đào tạo y khoa miễn học phí
Xu hướng các tỷ phú Mỹ tài trợ cho giáo dục y khoa đang ngày càng thu hút sự chú ý.
Năm 2024, nhà giáo dục Ruth Gottesman cam kết khoảng 1 tỷ USD để miễn học phí cho sinh viên Trường Y Albert Einstein.
Bloomberg Philanthropies cũng đã công bố khoản tài trợ 1 tỷ USD nhằm hỗ trợ học phí cho sinh viên y khoa tại Johns Hopkins.
Điểm khác biệt của Alice Walton nằm ở chỗ khoản tiền của bà không chỉ tài trợ cho một chương trình miễn học phí tại một trường đã hoạt động lâu năm.
Bà trực tiếp xây dựng một trường y mới.
Điều đó cho phép Walton có ảnh hưởng lớn hơn đối với triết lý giáo dục, chương trình đào tạo và cách trường định hình mô hình chăm sóc sức khỏe trong tương lai.
Bước tiếp theo: xây dựng hệ sinh thái y tế tại Bentonville
Trường y chỉ là một phần trong kế hoạch rộng hơn.
Ngày 17/9/2026, Alice L. Walton Foundation và Mercy đã khởi công AWSOM Whole Health Campus tại Bentonville, Arkansas.
Theo Mercy, khuôn viên rộng hơn 120 acre sẽ phát triển thành một trung tâm chăm sóc chuyên khoa và đổi mới y tế, với sự hợp tác của Cleveland Clinic. Giai đoạn đầu bao gồm Center for Advanced Specialty Care, tập trung vào chăm sóc tim mạch. Công trình đầu tiên dự kiến mở cửa vào năm 2029.
Quy mô dự kiến của toàn bộ khu phức hợp rất lớn.
Theo kế hoạch hiện tại, dự án bao gồm một bệnh viện hơn 250 giường và 40 phòng phẫu thuật, một trung tâm chăm sóc ung thư quy mô lớn cùng nhiều dịch vụ chuyên khoa khác như tim mạch, chỉnh hình, tiêu hóa và thần kinh.
Điều này cho thấy chiến lược của Walton không dừng ở việc đào tạo bác sĩ.
Mục tiêu rộng hơn là tạo ra một hệ sinh thái kết nối đào tạo y khoa – nghiên cứu – chăm sóc chuyên khoa – công nghệ – sức khỏe toàn diện.
Khoản đầu tư 350 triệu USD cho y tế chuyên khoa
Theo thỏa thuận được công bố trước đó, Alice L. Walton Foundation cam kết 350 triệu USD để phát triển các dịch vụ chăm sóc chuyên khoa tại Bentonville, trong khi Mercy cũng cam kết 350 triệu USD trong khuôn khổ hợp tác dài hạn trị giá 700 triệu USD. Cleveland Clinic tham gia với vai trò cung cấp chuyên môn về tim mạch.
Mục tiêu của dự án là giảm tình trạng người dân tại khu vực Heartland phải di chuyển ra ngoài khu vực để tiếp cận các dịch vụ chuyên khoa.
Đây là một vấn đề đặc biệt đáng chú ý đối với những cộng đồng ngoài các trung tâm y tế lớn.
Nếu người dân ở các khu vực nông thôn phải di chuyển hàng trăm kilomet để điều trị ung thư, tim mạch hoặc các bệnh phức tạp, chi phí thực tế của hệ thống chăm sóc sức khỏe sẽ tăng lên và khả năng tiếp cận dịch vụ cũng bị hạn chế.
Mô hình mà Walton đang xây dựng hướng đến việc đưa các dịch vụ chuyên khoa chất lượng cao đến gần người dân hơn.
Nghệ thuật, y học và công nghệ cùng xuất hiện trong một mô hình mới
AWSOM Whole Health Campus được thiết kế theo triết lý kết hợp sức khỏe, nghệ thuật, kiến trúc và thiên nhiên.
Theo Alice L. Walton Foundation, khuôn viên mới được phát triển với mục tiêu tạo ra một môi trường tích hợp giữa chăm sóc chuyên khoa, sức khỏe toàn diện và cộng đồng.
Đây là một phần trong quan điểm rộng hơn của Walton: chăm sóc sức khỏe không chỉ là quá trình bác sĩ chẩn đoán và điều trị bệnh.
Môi trường, thiết kế, trải nghiệm bệnh nhân, công nghệ và khả năng tiếp cận dịch vụ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả chăm sóc.
Nếu mô hình này hoạt động như kỳ vọng, Bentonville có thể trở thành một điểm đáng chú ý trong bản đồ y tế của khu vực Trung Tây và miền Nam nước Mỹ.
Từ người thừa kế Walmart đến nhà đầu tư cho y tế
Câu chuyện của Alice Walton cho thấy một khía cạnh khác của tài sản gia đình Walton.
Bà không lựa chọn con đường điều hành Walmart như một số thành viên khác trong gia đình. Thay vào đó, nguồn tài sản chủ yếu vẫn tăng hoặc giảm theo giá trị cổ phần được thừa kế, trong khi thời gian và nguồn lực của bà được dành ngày càng nhiều cho nghệ thuật, giáo dục và y tế.
Trường y tại Bentonville là minh chứng rõ nhất cho hướng đi này.
Khoản đầu tư khoảng 250 triệu USD không chỉ nhằm xây dựng một cơ sở đào tạo bác sĩ mà còn thử nghiệm một cách tiếp cận khác đối với giáo dục y khoa, trong đó nghệ thuật, nhân văn và sức khỏe toàn diện được đặt cạnh kiến thức y khoa truyền thống.
Nhưng tham vọng của Walton hiện đã vượt ra ngoài giáo dục.
Việc AWSOM Whole Health Campus khởi công vào tháng 9/2026 cho thấy một chiến lược dài hạn hơn đang được triển khai: kết nối trường y, bệnh viện, chăm sóc chuyên khoa, nghiên cứu, công nghệ và đào tạo nhân lực trong cùng một hệ sinh thái.
Với một người sở hữu tài sản gần 120 tỷ USD, việc giá trị tài sản tiếp tục tăng nhờ cổ phiếu Walmart là một câu chuyện tài chính đáng chú ý. Nhưng cách Alice Walton sử dụng một phần nguồn lực đó để xây dựng trường y và hạ tầng chăm sóc sức khỏe mới tại quê nhà lại là một câu chuyện khác – về cách tài sản tư nhân có thể được chuyển thành các dự án giáo dục và y tế có quy mô lớn.
Nguồn tham khảo: Forbes, Fortune, Alice L. Walton School of Medicine, Alice L. Walton Foundation, Mercy và Cleveland Clinic.
Câu hỏi về tỷ phú Alice Walton
Alice Walton là ai?
Alice Walton là con gái duy nhất của Sam Walton, người sáng lập Walmart. Bà là một trong những người giàu nhất thế giới, với phần lớn tài sản đến từ cổ phần Walmart được thừa kế. Forbes hiện ước tính tài sản của bà khoảng 119 tỷ USD vào giữa tháng 9/2026.
Alice Walton có điều hành Walmart không?
Không. Alice Walton không trực tiếp điều hành Walmart và không ngồi trong hội đồng quản trị của tập đoàn. Phần lớn tài sản của bà gắn với quyền sở hữu cổ phần Walmart thông qua các cấu trúc sở hữu gia đình.
Trường y của Alice Walton có miễn học phí không?
Có. Alice L. Walton School of Medicine hiện cam kết miễn học phí và phần lớn các khoản phí cho 5 khóa đầu tiên, từ mùa thu 2025 đến mùa thu 2029. Tuy nhiên, sinh viên vẫn phải trả một số chi phí như bảo hiểm, tài liệu, sinh hoạt và các khoản phí khác.
Trường y Alice L. Walton có bao nhiêu sinh viên?
Khóa đầu tiên khai giảng năm 2025 gồm 48 sinh viên. Sau khi khóa thứ hai nhập học, quy mô được mở rộng lên khoảng 96 sinh viên theo thông tin được công bố trong nội dung gốc.
Alice Walton đã đầu tư bao nhiêu cho trường y?
Bà đã cam kết khoảng 250 triệu USD để hỗ trợ việc xây dựng và vận hành trường y mang tên mình. Forbes trước đó ghi nhận khoản đóng góp gần 250 triệu USD cho dự án.
AWSOM Whole Health Campus là gì?
Đây là khu phức hợp y tế đang được phát triển tại Bentonville, với sự hợp tác giữa Alice L. Walton Foundation và Mercy cùng sự tham gia chuyên môn của Cleveland Clinic. Dự án sẽ phát triển các dịch vụ chuyên khoa như tim mạch, ung thư, chỉnh hình, tiêu hóa và thần kinh.
