Dự đoán ngành ngân hàng năm 2026: AI, lãi suất, tiền mặt và 5 xu hướng lớn định hình tương lai

Dự đoán ngành ngân hàng năm 2026: 5 xu hướng lớn sẽ định hình tương lai tài chính

Ngành ngân hàng toàn cầu đang đứng trước một bước ngoặt mang tính cấu trúc. Sau nhiều năm chịu tác động bởi lạm phát, biến động kinh tế vĩ mô, thay đổi hành vi tiêu dùng và sự trỗi dậy mạnh mẽ của công nghệ số, các ngân hàng đang buộc phải tái định hình mô hình hoạt động để thích nghi với thực tế mới.

Khi năm 2026 đến gần, các chuyên gia trong ngành cho rằng ngân hàng sẽ không chỉ “chuyển đổi số” ở bề mặt, mà bước vào giai đoạn chuyển đổi cốt lõi, ảnh hưởng trực tiếp đến cách người tiêu dùng chi tiêu – tiết kiệm – vay mượn – thanh toán. Dưới đây là 5 dự đoán quan trọng nhất được giới chuyên môn đồng thuận cho ngành ngân hàng năm 2026.

1. Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tái định hình toàn bộ cách ngân hàng phục vụ khách hàng

Năm 2026 được dự báo sẽ là thời điểm AI không còn ở giai đoạn thử nghiệm, mà được triển khai trên quy mô toàn doanh nghiệp ngân hàng. Cuộc cạnh tranh giữa các ngân hàng truyền thống, ngân hàng số và fintech sẽ xoay quanh khả năng khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Theo ông David Becker, nhà sáng lập kiêm CEO của First Internet Bank, AI sẽ được ứng dụng sâu vào:

• Dự đoán khả năng vỡ nợ của khoản vay trước nhiều tháng
• Định giá rủi ro tín dụng theo thời gian thực
• Phát hiện gian lận và hành vi bất thường
• Cá nhân hóa sản phẩm tài chính cho từng khách hàng

Đối với người tiêu dùng, điều này đồng nghĩa với:

• Quy trình phê duyệt khoản vay nhanh hơn
• Lãi suất và hạn mức phù hợp hơn với hồ sơ cá nhân
• Mức độ an toàn và bảo mật cao hơn

Song song đó, khách hàng sẽ có nhiều lựa chọn ngoài ngân hàng truyền thống, bao gồm ngân hàng số, nền tảng fintech và các công ty cho vay trực tuyến với chi phí thấp hơn.

2. Thanh toán bằng tiền mặt sẽ ngày càng trở nên hiếm hoi

Dữ liệu từ Capital One cho thấy:

• 48% người trưởng thành tại Mỹ không dùng tiền mặt trong một tuần điển hình
• 69% hầu như không sử dụng tiền mặt trong 12 tháng qua
• 87% tổng số giao dịch hiện nay là không dùng tiền mặt

Xu hướng này được thúc đẩy bởi:

• Ví điện tử
• Thanh toán di động
• Hệ sinh thái thanh toán số hóa hoàn toàn của doanh nghiệp

Người trẻ là lực lượng dẫn dắt sự thay đổi. Năm 2023, 91% người từ 18–26 tuổi sử dụng ví điện tử làm phương thức thanh toán chính, cao hơn đáng kể so với các nhóm tuổi lớn hơn.

Tuy nhiên, tiền mặt chưa biến mất hoàn toàn. Các thế hệ lớn tuổi vẫn duy trì thói quen sử dụng tiền mặt, khiến hệ thống ngân hàng phải duy trì song song cả hai hình thức trong ngắn hạn.

3. Cục Dự trữ Liên bang có thể tiếp tục cắt giảm lãi suất trong năm 2026

Sau ba lần cắt giảm lãi suất gần đây nhằm kiềm chế lạm phát, thị trường đang kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục điều chỉnh chính sách tiền tệ trong năm 2026.

Theo CME FedWatch:

• Xác suất cắt giảm thêm 25 điểm cơ bản vào tháng Giêng là 24,4%

Trong khi đó, BofA Global Research dự báo:

• Hai đợt cắt giảm 0,25% vào tháng Sáu và tháng Bảy 2026
• Lãi suất mục tiêu có thể về mức 3% – 3,25%

Giới chuyên gia cho rằng Fed sẽ hành động thận trọng do:

• Rủi ro từ thuế quan
• Biến động thị trường lao động
• Áp lực thương mại toàn cầu

Việc cắt giảm lãi suất từ từ có thể tạo điều kiện cho tăng trưởng kinh tế mà không gây ra cú sốc mới cho hệ thống tài chính.

4. Chi nhánh ngân hàng vật lý sẽ tiếp tục thu hẹp

Sự sụt giảm lượng khách đến giao dịch trực tiếp cùng chi phí vận hành cao đang khiến mô hình chi nhánh truyền thống trở nên kém hiệu quả.

Tính đến cuối tháng 8:

• Các ngân hàng Mỹ đã công bố đóng cửa 311 chi nhánh
• JPMorgan Chase dẫn đầu với 66 chi nhánh đóng cửa
• TD Bank theo sau với 51 chi nhánh

Theo Hiệp hội Ngân hàng Hoa Kỳ:

• Chỉ 13% Baby Boomer thích giao dịch tại chi nhánh
• Chỉ 4% Gen Z và Millennials coi chi nhánh là lựa chọn ưu tiên

Xu hướng này cho thấy ngân hàng năm 2026 sẽ tập trung vào nền tảng số, trong khi chi nhánh vật lý chỉ giữ vai trò hỗ trợ hạn chế.

5. “Mua ngay, trả sau” (BNPL) có thể trở thành rủi ro tài chính lớn hơn

BNPL tiếp tục bùng nổ nhờ sự tiện lợi. Theo khảo sát của PayPal:

• 52% người tiêu dùng có xu hướng mua sắm nhiều hơn khi có BNPL

Tuy nhiên, rủi ro tiềm ẩn ngày càng rõ rệt:

• Các khoản BNPL phân tán ở nhiều nền tảng
• Người tiêu dùng khó theo dõi tổng nợ và kỳ hạn thanh toán
• Nguy cơ tích lũy nợ nhanh chóng

Việc trễ hạn thanh toán BNPL có thể dẫn đến:

• Phí phạt và phí trả chậm
• Chuyển sang bộ phận thu hồi nợ
• Ảnh hưởng tiêu cực đến điểm tín dụng trong tương lai

Theo Becker, thiếu minh bạch và thiếu liên thông dữ liệu đang biến BNPL thành “điểm mù” lớn đối với cả người cho vay lẫn cơ quan quản lý.

Ngân hàng 2026 – thông minh hơn, số hóa hơn nhưng cũng nhiều rủi ro hơn

Ngành ngân hàng năm 2026 sẽ:

• Dựa nhiều hơn vào AI và dữ liệu
• Ít tiền mặt, ít chi nhánh hơn
• Chính sách lãi suất linh hoạt hơn
• Đối mặt với rủi ro mới từ mô hình tín dụng tiêu dùng hiện đại

Đối với người tiêu dùng, đây vừa là cơ hội tiếp cận dịch vụ tài chính thuận tiện hơn, vừa là lời nhắc nhở cần quản lý chi tiêu và nợ vay cẩn trọng hơn bao giờ hết trong một hệ sinh thái tài chính ngày càng phức tạp.