Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm vượt 5%: Vàng, Bitcoin và chứng khoán đối mặt áp lực mới

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vừa vượt mốc 5%, đánh dấu mức cao nhất kể từ năm 2007 và trở thành tín hiệu đáng chú ý đối với toàn bộ thị trường tài chính toàn cầu. Đà tăng của lợi suất diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng leo thang, nhu cầu vay nợ của chính phủ và doanh nghiệp tăng mạnh, trong khi áp lực lạm phát vẫn là mối quan tâm lớn của giới đầu tư.

Đây không chỉ là câu chuyện của thị trường trái phiếu. Khi lợi suất tài sản được xem là một trong những thước đo quan trọng của chi phí vốn toàn cầu tăng cao, dòng tiền có thể dịch chuyển giữa trái phiếu, cổ phiếu, vàng, Bitcoin và các tài sản rủi ro khác.

Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm lên mức cao nhất gần hai thập kỷ

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng tới 4 điểm cơ bản trong phiên thứ Ba, lên khoảng 5,02%. Mức này vượt qua đỉnh từng ghi nhận trong năm 2023 và đưa lợi suất lên vùng cao nhất kể từ năm 2007.

Đây là một cột mốc quan trọng bởi trái phiếu Kho bạc Mỹ thường được coi là một trong những tài sản tham chiếu quan trọng nhất của hệ thống tài chính toàn cầu.

Khi lợi suất trái phiếu 10 năm tăng, chi phí vốn dài hạn của nền kinh tế Mỹ cũng chịu ảnh hưởng. Lãi suất thế chấp, chi phí huy động vốn của doanh nghiệp và mức định giá của nhiều loại tài sản có thể chịu tác động theo.

Đợt tăng mới nhất xuất hiện sau khi giá dầu toàn cầu tăng mạnh do rủi ro đối với nguồn cung năng lượng từ Trung Đông ngày càng lớn. Nếu năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực lên lạm phát có thể trở nên dai dẳng hơn.

Đối với nhà đầu tư trái phiếu, điều này đồng nghĩa họ có thể yêu cầu mức lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro lạm phát trong tương lai.

Vì sao giá dầu tăng lại tác động đến trái phiếu?

Dầu mỏ là một trong những yếu tố có ảnh hưởng lớn tới lạm phát. Khi giá năng lượng tăng, chi phí vận chuyển, sản xuất và nhiều loại hàng hóa dịch vụ có thể tăng theo.

Điều này tạo ra một bài toán khó cho ngân hàng trung ương.

Nếu lạm phát tăng trở lại, Fed có thể phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Trong trường hợp đó, nhà đầu tư có xu hướng yêu cầu lợi suất trái phiếu cao hơn.

Ngược lại, nếu nền kinh tế suy yếu đủ mạnh để khiến lạm phát giảm nhanh, Fed có thể có thêm dư địa nới lỏng chính sách và lợi suất trái phiếu có thể chịu áp lực giảm.

Vấn đề hiện nay là thị trường đang phải cân bằng giữa hai yếu tố: lạm phát có nguy cơ cao hơn do năng lượng và nền kinh tế Mỹ vẫn chưa cho thấy dấu hiệu suy yếu rõ ràng.

Phoebe White, người đứng đầu chiến lược lãi suất Mỹ tại UBS, cho rằng khả năng lợi suất trái phiếu dài hạn giảm đáng kể đang bị hạn chế khi nền kinh tế thực chưa cho thấy dấu hiệu suy yếu rõ ràng.

Áp lực lớn trước quyết định lãi suất của Fed

Đà tăng của lợi suất trái phiếu diễn ra ngay trước quyết định chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Theo nội dung nguồn, thị trường kỳ vọng Fed sẽ có động thái tăng chi phí vay ngắn hạn lần đầu tiên kể từ tháng 7/2023. Tuy nhiên, chính sự không chắc chắn xung quanh quyết định và định hướng chính sách trong những tháng tiếp theo mới là yếu tố khiến thị trường trái phiếu trở nên nhạy cảm.

Nếu Fed không tăng lãi suất hoặc đưa ra thông điệp được thị trường xem là mềm mỏng hơn dự kiến, nhà đầu tư trái phiếu vẫn có thể yêu cầu lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro lạm phát.

Vail Hartman, chiến lược gia tại BMO Capital Markets, nhận định Fed sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì uy tín chống lạm phát nếu giữ nguyên lãi suất trong bối cảnh áp lực giá cả còn đáng chú ý.

Theo lập luận này, thị trường không chỉ quan tâm đến quyết định lãi suất ngay lập tức mà còn đặc biệt chú ý tới thông điệp của Fed về đường đi chính sách trong thời gian tới.

Một đợt giảm tốc chính sách tiền tệ quá nhanh có thể khiến nhà đầu tư lo ngại rằng áp lực lạm phát chưa được kiểm soát hoàn toàn.

Nợ chính phủ và doanh nghiệp cùng tạo sức ép lên thị trường

Một trong những điểm đáng chú ý khác là nguồn cung trái phiếu ngày càng lớn.

Các chính phủ phải phát hành thêm nợ để tái cấp vốn cho trái phiếu đến hạn và tài trợ cho các khoản chi tiêu thâm hụt. Trong khi đó, doanh nghiệp cũng gia tăng hoạt động vay vốn.

Đáng chú ý, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đang khiến nhiều tập đoàn huy động lượng vốn lớn để tài trợ cho cơ sở hạ tầng và chi tiêu công nghệ.

Điều này tạo ra hai tác động đồng thời.

Thứ nhất, lượng trái phiếu và nợ trên thị trường tăng lên, khiến nguồn cung tài sản thu nhập cố định trở nên dồi dào hơn.

Thứ hai, dòng tiền được sử dụng để tài trợ cho hoạt động đầu tư có thể tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế Mỹ, trong khi thị trường lại phải đối mặt với nguy cơ lạm phát kéo dài.

Bài toán cung – cầu vì vậy trở nên phức tạp hơn.

Trong quá khứ, các ngân hàng trung ương từng đóng vai trò quan trọng trong việc mua trái phiếu chính phủ thông qua các chương trình nới lỏng định lượng. Nhưng khi quá trình này không còn đóng vai trò lớn như trước, thị trường phải phụ thuộc nhiều hơn vào các nhà đầu tư nhạy cảm với giá và lợi suất.

Nhu cầu nước ngoài đối với trái phiếu Mỹ yếu hơn

Một yếu tố khác được UBS đề cập là nhu cầu cơ cấu đối với trái phiếu Kho bạc Mỹ, đặc biệt từ các nhà đầu tư chính thức nước ngoài, đã yếu hơn đáng kể.

Đây là vấn đề quan trọng bởi trái phiếu Mỹ có vai trò đặc biệt trong hệ thống tài chính toàn cầu. Khi nhu cầu từ nhóm nhà đầu tư lớn giảm xuống, thị trường có thể cần mức lợi suất hấp dẫn hơn để thu hút dòng tiền.

Nói cách khác, nếu nguồn cung trái phiếu tăng trong khi nhu cầu không tăng tương ứng, giá trái phiếu có thể chịu áp lực giảm. Do lợi suất và giá trái phiếu vận động theo chiều ngược nhau, lợi suất khi đó sẽ tăng.

Điều này giúp giải thích tại sao thị trường trái phiếu có thể tiếp tục chịu áp lực ngay cả khi Fed không nhất thiết phải tăng lãi suất mạnh hơn.

Vàng chịu tác động thế nào khi lợi suất tăng?

Vàng không tạo ra dòng tiền cố định như trái phiếu. Vì vậy, khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng có thể tăng lên.

Nhà đầu tư có thể cân nhắc giữa việc giữ một tài sản không trả lãi và một tài sản có lợi suất ngày càng hấp dẫn.

Tuy nhiên, vàng còn có một vai trò khác: tài sản phòng hộ trước rủi ro lạm phát và bất ổn địa chính trị.

Do đó, tác động của lợi suất cao đối với vàng không phải lúc nào cũng một chiều. Nếu lợi suất tăng vì thị trường lo ngại lạm phát nhưng đồng thời căng thẳng địa chính trị gia tăng, nhu cầu trú ẩn vào vàng vẫn có thể duy trì.

Bitcoin và cổ phiếu có thể chịu sức ép ra sao?

Bitcoin thường được xem là tài sản có mức độ nhạy cảm cao với thanh khoản và khẩu vị rủi ro. Khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng mạnh, lợi suất phi rủi ro cao hơn có thể khiến một phần dòng tiền trở nên thận trọng hơn với các tài sản biến động mạnh.

Điều này đặc biệt đáng chú ý nếu lợi suất tăng đi cùng với việc thị trường kỳ vọng chính sách tiền tệ sẽ duy trì ở mức thắt chặt lâu hơn.

Đối với chứng khoán, tác động rõ hơn ở khía cạnh định giá. Lợi suất trái phiếu được sử dụng rộng rãi như một thành phần trong việc xác định mức chiết khấu đối với dòng tiền tương lai.

Khi lợi suất tăng, giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai có thể giảm. Các cổ phiếu tăng trưởng, đặc biệt những doanh nghiệp được định giá dựa nhiều vào kỳ vọng lợi nhuận trong tương lai, có thể nhạy cảm hơn với sự thay đổi của lợi suất.

Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế còn phụ thuộc vào kết quả kinh doanh, triển vọng tăng trưởng và tâm lý thị trường.

Vì sao mốc 5% của lợi suất 10 năm đáng chú ý?

Mốc 5% không đơn thuần là một con số kỹ thuật. Đây là mức cho thấy thị trường đang đòi hỏi phần bù lợi suất đáng kể để nắm giữ trái phiếu Mỹ dài hạn.

Nếu lợi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, doanh nghiệp và người tiêu dùng có thể phải đối mặt với chi phí vốn cao hơn.

Các khoản vay mua nhà, vay doanh nghiệp và những quyết định đầu tư dài hạn đều có thể chịu ảnh hưởng.

Quan trọng hơn, lợi suất cao có thể tạo ra sự cạnh tranh lớn hơn đối với các tài sản rủi ro. Nhà đầu tư không còn phải chấp nhận mức lợi suất thấp để tìm kiếm lợi nhuận khi trái phiếu chính phủ đã mang lại mức sinh lời danh nghĩa hấp dẫn hơn.

Thị trường đang đứng trước bài toán khó

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5% là một tín hiệu quan trọng đối với thị trường tài chính toàn cầu. Đằng sau con số này là sự kết hợp của nhiều yếu tố: giá năng lượng tăng, rủi ro lạm phát, lượng nợ chính phủ và doanh nghiệp gia tăng, nhu cầu trái phiếu từ một số nhóm nhà đầu tư suy yếu và triển vọng chính sách tiền tệ của Fed.

Điểm đáng chú ý là áp lực lần này không chỉ đến từ chính sách lãi suất. Cấu trúc cung – cầu của thị trường trái phiếu cũng đang thay đổi.

Nếu nền kinh tế Mỹ tiếp tục duy trì sức mạnh trong khi nguồn cung nợ tăng và lạm phát khó giảm nhanh, lợi suất dài hạn có thể tiếp tục duy trì ở mức cao.

Điều này khiến trái phiếu trở thành biến số quan trọng cần theo dõi đối với cổ phiếu, vàng, Bitcoin và nhiều loại tài sản khác.

Với nhà đầu tư, mốc lợi suất 5% vì vậy không nên được nhìn nhận đơn thuần là một con số. Nó phản ánh mức giá mà thị trường đang yêu cầu để chấp nhận rủi ro lạm phát, rủi ro tài khóa và những thay đổi trong cấu trúc dòng vốn toàn cầu.

Lưu ý: Những phân tích về vàng, Bitcoin và cổ phiếu trong bài viết nhằm cung cấp thông tin thị trường, không phải khuyến nghị đầu tư.

Những câu hỏi về lợi suất trái phiếu Mỹ ảnh hưởng đến các tài sản khác

1. Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm đã lên bao nhiêu?

Theo nội dung nguồn, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng tới khoảng 5,02%, mức cao nhất kể từ năm 2007.

2. Vì sao lợi suất trái phiếu tăng khi giá trái phiếu giảm?

Giá trái phiếu và lợi suất có quan hệ ngược chiều. Khi giá trái phiếu giảm, lợi suất mà nhà đầu tư nhận được từ việc nắm giữ trái phiếu mới hoặc mua trái phiếu trên thị trường thứ cấp sẽ tăng lên.

3. Giá dầu tăng có thể khiến lợi suất trái phiếu tăng không?

Có thể. Giá năng lượng tăng làm gia tăng nguy cơ lạm phát. Khi lo ngại lạm phát tăng, nhà đầu tư có thể yêu cầu lợi suất cao hơn để bù đắp nguy cơ sức mua của dòng tiền trong tương lai bị suy giảm.

4. Lợi suất 10 năm trên 5% có bất lợi cho cổ phiếu không?

Không phải mọi cổ phiếu đều chịu tác động giống nhau. Tuy nhiên, lợi suất cao có thể làm tăng tỷ lệ chiết khấu và khiến các cổ phiếu tăng trưởng hoặc tài sản có định giá cao trở nên nhạy cảm hơn.

5. Bitcoin có thể bị ảnh hưởng bởi lợi suất trái phiếu Mỹ?

Bitcoin có thể chịu áp lực khi lợi suất tăng làm giảm khẩu vị rủi ro và khiến điều kiện tài chính trở nên thắt chặt hơn. Tuy nhiên, diễn biến thực tế còn phụ thuộc vào thanh khoản, dòng tiền vào thị trường và kỳ vọng chính sách tiền tệ.

6. Vàng có chắc chắn giảm khi lợi suất trái phiếu tăng?

Không. Vàng có thể chịu áp lực từ lợi suất cao nhưng đồng thời được hỗ trợ bởi nhu cầu phòng hộ trước lạm phát và bất ổn địa chính trị. Vì vậy, cần theo dõi đồng thời nhiều yếu tố thay vì chỉ nhìn vào lợi suất trái phiếu.