Lạm phát Nhật Bản lên cao nhất năm 2026: Giá năng lượng tăng, BOJ đứng trước áp lực tăng lãi suất

Thị trường kinh tế Nhật Bản đang đứng trước một bài toán ngày càng phức tạp khi lạm phát tiêu dùng tiếp tục duy trì ở mức cao. Trong tháng 7/2026, lạm phát chung của Nhật Bản tăng lên 1,9%, mức cao nhất kể từ đầu năm, trong khi lạm phát lõi đạt 1,8%, đúng với dự báo của giới kinh tế.

Đáng chú ý, áp lực giá lần này xuất hiện trong bối cảnh chi phí năng lượng tăng trở lại, giá thực phẩm tiếp tục leo thang và đồng yen vẫn chịu sức ép. Diễn biến này có thể khiến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) phải cân nhắc sớm hơn việc tiếp tục nâng lãi suất.

Lạm phát Nhật Bản tăng lên 1,9% trong tháng 7

Theo số liệu mới công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi của Nhật Bản, không bao gồm thực phẩm tươi sống nhưng vẫn tính các mặt hàng năng lượng, tăng 1,8% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 7/2026. Con số này tăng từ mức 1,6% trong tháng 6 và phù hợp với dự báo trung vị của các nhà kinh tế.

Trong khi đó, nếu loại trừ cả thực phẩm tươi sống và năng lượng, chỉ số giá tiêu dùng tăng 1,9% so với cùng kỳ. Reuters cho biết đây là mức đã được điều chỉnh trong báo cáo thống kê.

Diễn biến đáng chú ý nhất nằm ở giá năng lượng. Sau nhiều tháng chịu tác động của các chính sách hỗ trợ và trợ cấp, giá năng lượng tại Nhật Bản đã tăng trở lại lần đầu tiên kể từ tháng 11/2025.

Một trong những nguyên nhân quan trọng là giá dầu và chi phí nhập khẩu chịu ảnh hưởng từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Khi giá dầu thô tăng, tác động không chỉ dừng ở nhiên liệu mà còn lan sang điện, vận tải, sản xuất và nhiều nhóm hàng hóa khác.

Áp lực này cũng thể hiện rõ trên thị trường bán buôn. Lạm phát giá sản xuất và bán buôn của Nhật Bản đã duy trì ở mức cao, cho thấy các doanh nghiệp đang phải đối mặt với chi phí đầu vào lớn hơn và có nguy cơ chuyển một phần chi phí sang người tiêu dùng.

Giá thực phẩm tiếp tục là vấn đề đáng lo

Không chỉ năng lượng, thực phẩm cũng đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy CPI Nhật Bản.

Giá thực phẩm tươi sống trong tháng 7 tăng khoảng 7% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể so với mức tăng 3,9% ghi nhận trong tháng 6.

Đối với Nhật Bản, đây là vấn đề đặc biệt nhạy cảm bởi thực phẩm chiếm tỷ trọng đáng kể trong rổ hàng hóa tiêu dùng. Khi giá lương thực tăng, tác động đến chi phí sinh hoạt của hộ gia đình có thể rõ rệt hơn so với những biến động ở các nhóm hàng hóa có tỷ trọng nhỏ.

Đặc biệt, giá gạo từng trở thành một vấn đề chính trị – kinh tế đáng chú ý tại Nhật Bản trong năm trước. Những biến động mạnh của giá gạo không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn tạo áp lực lên Chính phủ trong việc kiểm soát chi phí sinh hoạt.

Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng những yếu tố thời tiết như El Niño có thể tiếp tục gây ra biến động đối với nguồn cung nông sản toàn cầu, qua đó tạo thêm áp lực lên giá thực phẩm tại Nhật Bản.

Trợ cấp năng lượng không còn đủ để kìm giá?

Một điểm đáng chú ý trong diễn biến CPI tháng 7 là áp lực giá đã tăng lên bất chấp các chương trình trợ cấp năng lượng của Chính phủ Nhật Bản.

Trong thời gian qua, các khoản trợ cấp đã giúp giảm bớt tác động của giá năng lượng đối với người tiêu dùng. Đây cũng là một trong những lý do khiến lạm phát lõi của Nhật Bản duy trì dưới mục tiêu 2% của BOJ trong nhiều tháng.

Tuy nhiên, khi giá dầu và các chi phí nhập khẩu tăng trở lại, hiệu quả của chính sách hỗ trợ có thể bị hạn chế.

Reuters nhận định lạm phát lõi tháng 7 vẫn thấp hơn mục tiêu 2% của BOJ, nhưng đã tăng tháng thứ hai liên tiếp. Đồng thời, giá dịch vụ cũng bắt đầu tăng nhanh hơn, phản ánh một phần tác động của chi phí lao động trong bối cảnh thị trường việc làm Nhật Bản tương đối thắt chặt.

Điều này quan trọng bởi BOJ không chỉ quan tâm đến việc giá hàng hóa tăng do dầu mỏ hay các yếu tố bên ngoài. Ngân hàng trung ương Nhật Bản đặc biệt theo dõi xem lạm phát có trở thành xu hướng mang tính nội tại hay không.

Nếu doanh nghiệp có thể chuyển chi phí tiền lương và nguyên vật liệu sang giá bán, trong khi người lao động tiếp tục được tăng lương, áp lực lạm phát có khả năng duy trì lâu hơn.

BOJ đứng trước khả năng tăng lãi suất vào tháng 9

Số liệu CPI mới đang củng cố kỳ vọng rằng BOJ có thể tiếp tục chu kỳ thắt chặt chính sách tiền tệ.

Trước đó, BOJ đã nâng lãi suất lên 1% vào tháng 6/2026, mức cao nhất trong khoảng 31 năm. Tại cuộc họp tháng 7, ngân hàng trung ương giữ nguyên chính sách nhưng đưa ra cảnh báo mạnh hơn về các rủi ro lạm phát.

Theo các nguồn tin được Reuters dẫn lại, BOJ đang xem xét khả năng tăng lãi suất ngay tại cuộc họp ngày 17-18/9/2026. Thị trường hiện đặt cược khá cao vào khả năng này, trong bối cảnh lạm phát và kỳ vọng lạm phát tiếp tục tăng.

Một số chuyên gia cho rằng nếu BOJ nâng lãi suất trong tháng 9, ngân hàng trung ương thậm chí có thể tiếp tục điều chỉnh chính sách vào cuối năm nếu áp lực giá không hạ nhiệt.

Đây sẽ là bước chuyển đáng chú ý đối với nền kinh tế Nhật Bản, vốn đã trải qua một thời gian dài duy trì chính sách tiền tệ siêu nới lỏng.

Nhưng BOJ không thể chỉ nhìn vào lạm phát

Điểm khó của BOJ là nền kinh tế Nhật Bản vẫn chưa thực sự mạnh đồng đều.

Số liệu GDP mới nhất cho thấy nền kinh tế Nhật Bản tăng trưởng với tốc độ thường niên hóa 1,1% trong quý II/2026, thấp hơn đáng kể so với dự báo 2%. Tiêu dùng tư nhân giảm nhẹ và đầu tư doanh nghiệp cũng suy yếu.

Điều này tạo ra thế giằng co đối với BOJ.

Một mặt, lạm phát tăng và có nguy cơ vượt mục tiêu khiến ngân hàng trung ương cần tiếp tục tăng lãi suất để kiểm soát kỳ vọng giá.

Mặt khác, nếu tăng lãi suất quá nhanh khi tiêu dùng và đầu tư vẫn yếu, chi phí vốn tăng có thể gây thêm sức ép lên doanh nghiệp và hộ gia đình.

Đây chính là lý do BOJ phải cân nhắc rất kỹ tốc độ tăng lãi suất thay vì chỉ phản ứng với một vài tháng CPI cao.

Đồng yen và giá dầu tiếp tục là biến số quan trọng

Một yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến lạm phát Nhật Bản là tỷ giá đồng yen.

Đồng yen yếu khiến hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn khi quy đổi sang nội tệ. Nhật Bản là nền kinh tế phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu năng lượng và nhiều nguyên liệu, do đó biến động tỷ giá có thể nhanh chóng ảnh hưởng tới chi phí sản xuất và giá tiêu dùng.

Reuters cho rằng đồng yen yếu và chi phí nhập khẩu gia tăng có thể tiếp tục tạo áp lực lên giá trong những tháng tới.

Trong khi đó, diễn biến giá dầu sẽ phụ thuộc nhiều vào tình hình địa chính trị tại Trung Đông. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực đối với CPI Nhật Bản có thể tiếp tục kéo dài.

Ngược lại, nếu giá dầu hạ nhiệt, một phần áp lực lạm phát có thể giảm xuống.

Nhật Bản đang đối mặt với bài toán lạm phát khác trước

Điểm đáng chú ý của giai đoạn hiện tại là Nhật Bản không còn đối mặt với tình trạng giảm phát kéo dài như trong nhiều thập niên trước.

Thay vào đó, BOJ đang phải xử lý một nền kinh tế trong đó lạm phát, tiền lương, tỷ giá và giá nhập khẩu cùng tác động lên nhau.

Lạm phát chung tháng 7 đạt 1,9%, trong khi thước đo loại trừ thực phẩm tươi sống và năng lượng đạt 1,9%. Giá dịch vụ cũng tăng tốc lên 1,2% từ mức 1,1% trong tháng trước.

Những con số này cho thấy áp lực giá không hoàn toàn chỉ đến từ dầu mỏ.

Nếu tiền lương tiếp tục tăng và doanh nghiệp chuyển chi phí lao động vào giá bán, lạm phát có thể trở nên bền vững hơn. Khi đó, BOJ sẽ có thêm lý do để bình thường hóa chính sách tiền tệ.

Thị trường tài chính đang theo dõi sát động thái của BOJ

Kỳ vọng tăng lãi suất đã tác động mạnh tới thị trường trái phiếu Nhật Bản.

Trong những ngày gần đây, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tiến sát 3%, mức rất cao so với lịch sử chính sách tiền tệ của nước này. Nhà đầu tư đang phải cân nhắc đồng thời rủi ro lạm phát, chính sách tài khóa và khả năng BOJ tiếp tục nâng lãi suất.

Nếu BOJ tăng lãi suất, tác động có thể lan sang nhiều thị trường:

• Chi phí vay vốn tại Nhật Bản có thể tăng.
• Đồng yen có thể được hỗ trợ nếu chênh lệch lãi suất với các nền kinh tế khác thu hẹp.
• Lợi suất trái phiếu Nhật Bản có thể tiếp tục chịu áp lực.
• Các doanh nghiệp phụ thuộc vào tín dụng giá rẻ sẽ phải điều chỉnh kế hoạch tài chính.
• Thị trường chứng khoán có thể phân hóa mạnh hơn giữa nhóm hưởng lợi và nhóm chịu tác động từ chi phí vốn.

Với nền kinh tế toàn cầu, chính sách của BOJ cũng đáng chú ý bởi Nhật Bản là một trong những trung tâm tài chính lớn và là chủ nợ quan trọng trên thị trường quốc tế.

Nhật Bản bước vào giai đoạn quyết định

Lạm phát Nhật Bản tháng 7/2026 tăng lên 1,9% cho thấy áp lực giá đang quay trở lại mạnh hơn, bất chấp các chính sách hỗ trợ năng lượng. Lạm phát lõi ở mức 1,8% vẫn thấp hơn mục tiêu 2% của BOJ, nhưng xu hướng tăng liên tiếp và áp lực từ năng lượng, thực phẩm, tỷ giá đang khiến triển vọng chính sách tiền tệ trở nên đáng chú ý hơn.

Trong ngắn hạn, cuộc họp BOJ tháng 9 sẽ là tâm điểm của thị trường tài chính. Nếu lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao, đặc biệt khi giá dịch vụ và tiền lương cùng tăng, khả năng ngân hàng trung ương tiếp tục nâng lãi suất sẽ càng rõ ràng.

Tuy nhiên, BOJ vẫn phải cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và một nền kinh tế chưa thực sự mạnh. GDP quý II tăng thấp hơn kỳ vọng cho thấy việc thắt chặt tiền tệ quá nhanh cũng tiềm ẩn rủi ro.

Vì vậy, câu chuyện kinh tế Nhật Bản trong những tháng cuối năm 2026 sẽ không chỉ xoay quanh một con số CPI. Điều quan trọng hơn là lạm phát có trở thành xu hướng bền vững hay chỉ là hệ quả tạm thời của năng lượng, thực phẩm và địa chính trị. Câu trả lời sẽ quyết định tốc độ bình thường hóa chính sách của BOJ và có thể tạo ra những tác động đáng kể tới đồng yen, trái phiếu cũng như thị trường tài chính toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp về lạm phát Nhật Bản

Lạm phát Nhật Bản tháng 7/2026 là bao nhiêu?

Lạm phát chung của Nhật Bản trong tháng 7/2026 đạt 1,9% so với cùng kỳ. Lạm phát lõi, loại trừ thực phẩm tươi sống nhưng bao gồm năng lượng, đạt 1,8%.

Vì sao lạm phát Nhật Bản tăng?

Các nguyên nhân chính gồm giá năng lượng tăng trở lại, chi phí nhập khẩu cao, đồng yen yếu, giá thực phẩm tăng mạnh và áp lực chi phí lao động. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cũng góp phần làm tăng giá dầu và chi phí năng lượng.

BOJ có khả năng tăng lãi suất vào tháng 9/2026 không?

Khả năng này đang được thị trường đánh giá cao. Reuters dẫn các nguồn tin cho biết BOJ đang cân nhắc tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 17-18/9/2026, trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng.

Lạm phát cao có tốt cho kinh tế Nhật Bản không?

Lạm phát vừa phải có thể giúp Nhật Bản thoát khỏi tình trạng giảm phát kéo dài và tạo điều kiện để tiền lương, giá cả tăng theo hướng ổn định. Tuy nhiên, nếu lạm phát tăng quá nhanh trong khi thu nhập thực tế và tiêu dùng không theo kịp, sức mua của người dân có thể bị ảnh hưởng.

Giá gạo có tiếp tục ảnh hưởng đến lạm phát Nhật Bản?

Có thể. Gạo là mặt hàng thiết yếu và từng trở thành một trong những vấn đề nổi bật về chi phí sinh hoạt tại Nhật Bản. Nếu giá thực phẩm tiếp tục tăng, áp lực lên CPI và kỳ vọng lạm phát của người dân sẽ lớn hơn.