Chiến Tranh Iran Đe Dọa Cơn Sốt AI Toàn Cầu: TSMC, Foxconn Và Ngành Chip Lao Đao Vì Khủng Hoảng Chuỗi Cung Ứng

Cơn sốt AI toàn cầu đối mặt “đòn đánh” từ chiến tranh Iran

Ngành công nghệ thế giới đang trải qua một nghịch lý lớn: trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục tạo nên làn sóng tăng trưởng mạnh mẽ trên thị trường chứng khoán, thì cuộc chiến tại Iran lại đang âm thầm gây sức ép lên chính nền tảng phần cứng đứng sau sự bùng nổ đó.

Các tập đoàn công nghệ và sản xuất chip lớn như TSMC, Foxconn hay Infineon đều cảnh báo rằng xung đột leo thang ở Trung Đông đang tác động tiêu cực đến chuỗi cung ứng, chi phí sản xuất và lợi nhuận.

Trong bối cảnh AI đang trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành công nghệ toàn cầu, những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông có thể khiến thị trường chip bán dẫn đối mặt với giai đoạn đầy biến động.

Giá dầu tăng mạnh, chuỗi cung ứng chip toàn cầu rung chuyển

Một trong những tác động rõ ràng nhất từ cuộc chiến Iran là giá dầu và chi phí năng lượng leo thang.

Các nhà máy sản xuất chip hiện phụ thuộc rất lớn vào nguồn năng lượng ổn định cũng như các nguyên liệu đặc biệt phục vụ quy trình chế tạo chất bán dẫn. Khi xung đột tại Trung Đông kéo dài, hoạt động vận chuyển quốc tế bị ảnh hưởng, kéo theo chi phí logistics và sản xuất tăng mạnh.

Đặc biệt, ngành bán dẫn đang đối mặt nguy cơ thiếu hụt khí heli — nguyên liệu cực kỳ quan trọng trong sản xuất chip.

Theo dữ liệu từ S&P Global, Qatar hiện là nhà cung cấp heli lớn thứ hai thế giới và nắm hơn 30% thị phần toàn cầu trong năm 2025. Tuy nhiên, các cuộc tấn công liên quan đến Iran đã khiến năng lực xuất khẩu của Qatar bị hạn chế nghiêm trọng.

Điều này làm dấy lên lo ngại rằng ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu có thể rơi vào tình trạng khan hiếm nguyên liệu trong những tháng tới.

TSMC và Foxconn cảnh báo áp lực lợi nhuận

Nvidia hiện đang phụ thuộc lớn vào năng lực sản xuất của TSMC để đáp ứng nhu cầu AI toàn cầu.

Tuy nhiên, TSMC cho biết công ty đang chịu áp lực đáng kể từ việc giá nguyên vật liệu, năng lượng và khí đốt tăng cao.

Giám đốc tài chính Wendell Huang tiết lộ chiến lược hiện tại của hãng là mở rộng chuỗi cung ứng đa nguồn nhằm giảm phụ thuộc vào một khu vực địa lý nhất định.

Theo ông, TSMC đang liên tục xây dựng mạng lưới nhà cung cấp toàn cầu để hạn chế rủi ro địa chính trị và đảm bảo ổn định sản xuất.

Trong khi đó, Foxconn cũng cảnh báo tình hình tại Trung Đông có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận do giá hóa chất và khí đốt tăng mạnh.

Foxconn vốn là đối tác sản xuất điện tử lớn cho nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu, nên mọi biến động chi phí đều có thể lan rộng ra toàn ngành.

Infineon và Advantest lo ngại kinh tế toàn cầu suy giảm

Advantest cho biết môi trường kinh doanh hiện vẫn cực kỳ khó lường do nguy cơ căng thẳng Trung Đông leo thang.

Công ty cảnh báo rằng chi phí hậu cần đã bắt đầu tăng lên và nguy cơ thiếu hụt chuỗi cung ứng có thể xảy ra trong thời gian tới.

Tương tự, Infineon nhấn mạnh chiến tranh Iran đang làm tăng giá kim loại quý, năng lượng và vận tải hàng hóa — những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp bán dẫn.

Các chuyên gia cho rằng nếu xung đột tiếp tục kéo dài, toàn bộ hệ sinh thái AI có thể bị ảnh hưởng từ chi phí sản xuất máy chủ, trung tâm dữ liệu cho tới giá bán chip AI.

Nguy cơ thiếu hụt nguyên liệu sản xuất chip

Ngoài heli, nhiều nguyên liệu quan trọng khác phục vụ ngành bán dẫn như brom và nhôm cũng đang bị gián đoạn nguồn cung.

Trong tháng 3 vừa qua, nhiều khách hàng mua chip tại châu Âu đã buộc phải chấp nhận giá cao hơn và sử dụng hàng tồn kho do chiến tranh làm gián đoạn các tuyến vận chuyển hàng không.

Francisco Jeronimo — nhà phân tích tại IDC — nhận định rằng các công ty chip đang buộc phải đa dạng hóa nguồn cung nhằm giảm phụ thuộc vào các khu vực có nguy cơ xung đột.

Theo ông:

“Giá năng lượng, khí đốt và cước vận chuyển hiện đang ở mức cao kỷ lục và có thể tiếp tục duy trì trong nhiều quý tới.”

Ông cũng cho rằng ngay cả khi có thỏa thuận ngừng bắn, những tổn thất về nguồn cung sẽ không thể được khắc phục ngay lập tức.

VAT Group thiệt hại hàng chục triệu USD

VAT Group cho biết chiến tranh đã khiến công ty phải thay đổi các tuyến vận chuyển hàng hóa đến khách hàng.

Doanh thu quý đầu tiên của doanh nghiệp này bị ảnh hưởng khoảng 20–25 triệu franc Thụy Sĩ, tương đương từ 25,5 đến 32 triệu USD.

Dù công ty chưa điều chỉnh triển vọng tài chính cả năm 2026, nhưng những gián đoạn chuỗi cung ứng hiện nay được đánh giá là tín hiệu cảnh báo đáng lo ngại cho toàn ngành bán dẫn.

AI vẫn giúp thị trường chứng khoán bùng nổ

Mặc dù các công ty công nghệ liên tục phát đi tín hiệu cảnh báo, nhà đầu tư toàn cầu vẫn giữ niềm tin rất lớn vào trí tuệ nhân tạo.

Theo Michael Field — chiến lược gia trưởng về cổ phiếu tại Morningstar — mọi gián đoạn hiện tại vẫn đang bị “che mờ” bởi sự hưng phấn của thị trường đối với AI.

Điều này thể hiện rõ qua đà tăng mạnh của chỉ số PHLX Semiconductor Sector Index.

Chỉ số này — bao gồm 30 công ty chip lớn nhất niêm yết tại Mỹ — đã tăng tới 41% chỉ trong vòng ba tháng gần đây.

Sự bùng nổ của AI đang giúp các cổ phiếu công nghệ tiếp tục tăng mạnh bất chấp rủi ro địa chính trị ngày càng lớn.

Cuộc chiến Iran có thể làm chậm đà tăng trưởng AI?

Theo nhiều chuyên gia, nguy cơ lớn nhất hiện nay không nằm ở tác động tức thời mà ở khả năng xung đột kéo dài.

Sebastien Naji — nhà phân tích tại William Blair — cho rằng chi phí năng lượng đang trở thành vấn đề “cực kỳ nghiêm trọng” với các nhà sản xuất chip và trung tâm dữ liệu AI.

Nếu tình trạng căng thẳng tiếp tục kéo dài trong mùa hè, thị trường có thể phải đánh giá lại toàn bộ triển vọng lợi nhuận của ngành công nghệ.

Ngoài ra, việc Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu tiến gần tới một thỏa thuận hòa giải cũng khiến giới đầu tư lo ngại.

Tổng thống Donald Trump gần đây tiếp tục gia tăng các phát ngôn cứng rắn nhằm vào Tehran, làm dấy lên nguy cơ căng thẳng leo thang hơn nữa.

Ngành chip toàn cầu bước vào giai đoạn đầy rủi ro

Cuộc bùng nổ AI đã mở ra kỷ nguyên tăng trưởng chưa từng có cho ngành bán dẫn. Tuy nhiên, chiến tranh Iran đang cho thấy một thực tế rằng chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu vẫn cực kỳ mong manh trước các biến động địa chính trị.

Trong ngắn hạn, AI vẫn là động lực chính thúc đẩy thị trường chứng khoán và doanh thu của các hãng công nghệ. Nhưng về dài hạn, giá năng lượng tăng cao, thiếu hụt nguyên liệu và chi phí logistics leo thang có thể trở thành rào cản lớn đối với sự phát triển của ngành trí tuệ nhân tạo.

Nếu xung đột Trung Đông không sớm hạ nhiệt, ngành công nghiệp chip toàn cầu có thể phải bước vào một chu kỳ khó khăn mới dù nhu cầu AI vẫn tiếp tục bùng nổ.